અનંતની પત્ની તૃષ્ટિ હંમેશા પૂજ્ય અને સ્તુતિવંદિત છે. ઈશાનની પત્ની સંપત્તિ દેવતાઓ અને મનુષ્યો બંને દ્વારા સન્માનિત થાય છે. કપિલની પત્ની ધૃતિ સર્વત્ર સૌ દ્વારા પૂજાય છે. યમરાજની સતી તથા મહાનારી પત્ની ક્ષમા સર્વેના માન્ય અને પૂજ્ય છે. રમણ અને આનંદની દેવતા કામદેવની પવિત્ર પત્ની રતિ છે. સત્યની પવિત્ર પત્ની મુક્તિ જગતમાં સર્વત્ર પૂજ્ય અને પ્રિય છે. દયા, જે મોહની સતી પત્ની છે, જગતમાં સર્વેને પ્રિય અને પૂજ્ય છે. પુણ્યની પત્ની પ્રતિષ્ઠા સ્વયં મહાન પુણ્યરૂપ છે અને સર્વત્ર પૂજાય છે. સુકર્મની પત્ની કીર્તિ ભાગ્યશાળી, સન્માનિત અને પૂજ્ય છે. ઉદ્યોગની પત્ની ક્રિયા સર્વ કાર્યોમાં જોડાયેલી અને સર્વત્ર પૂજાય છે. અધર્મની પત્ની મિથ્યા બધા દુષ્ટ લોકો દ્વારા સન્માન પામે છે. સત્યયુગમાં અજ્ઞાત અને ત્રેતાયુગમાં સૂક્ષ્મ સ્વરૂપે રહેતી એ અદર્શના છે. કલીયુગમાં એ સર્વત્ર વ્યાપક અને અત્યંત નિર્ભય બની જાય છે. શાંતિ અને લજ્જા, બંને સતી અને પુણ્યાત્માઓની પત્નીઓ છે અને સૌ દ્વારા માન્ય છે. જ્ઞાનને ત્રણ પત્નીઓ છે—વિવેક, બુદ્ધિ અને સ્મૃતિ. મૂર્તિ એ તેની ધર્મપત્ની છે, જે તેજસ્વી અને મનોહર રૂપ ધરાવે છે. દરેક જગ્યાએ લક્ષ્મી સ્વરૂપે સૌંદર્ય અને શુભતા પ્રગટે છે. નિદ્રા, કાલાગ્નિ-રુદ્રની પત્ની, સિદ્ધ યોગીઓની નિદ્રા છે. કાળની પણ ત્રણ પત્નીઓ છે—સંધ્યા, રાત્રિ અને દિવસ. લોભની પત્નીઓ છે ભૂખ અને તરસ, તેમજ ધન, માન અને પూజા પણ. શક્તિની બે પત્નીઓ છે તેજ અને તાપ. કાળની પુત્રીઓ મૃત્યુ અને વૃદ્ધાવસ્થા છે, જે જ્વરને પ્રિય છે. નિદ્રાની પુત્રી ઉનમાદ છે અને બીજી આનંદ, જે સુખને પ્રિય છે. વૈરાગ્યની બે સન્માનિત પત્નીઓ છે—શ્રદ્ધા અને ભક્તિ. અદિતિ દેવતાઓની માતા છે અને સુરભિ ગાયોની જનની છે. આ બધા પ્રકૃતિના વિવિધ સ્વરૂપે સૃષ્ટિ-કાર્યમાં નિમિત્તરૂપ છે. ચંદ્રની પત્ની રોહિણી છે, અને સૂર્યની પ્રિય સંજ્ઞા છે. બૃહસ્પતિની પત્ની તારાં છે અને વસિષ્ઠની અરુંધતી. કર્દમની પત્ની દેવહૂતિ છે, અને દક્ષની પ્રિય પ્રસૂતિ છે. લોપામુદ્રા અને હૂતિ પણ ઉલ્લેખાય છે, તેમજ કુબેરની પ્રિય પણ. કુંતી, દમયંતી, યશોદા અને ધર્મનિષ્ઠા દેવકી, કલાવતી—રાધાની માતા અને વૃષભાનુની પ્રિય, રેવતી, સત્યભામા, કાલિન્દી અને લક્ષ્મણા, લક્ષ્મણા, રુક્મિણી, અને સીતા—જે સ્વયં લક્ષ્મી રૂપે પ્રસિદ્ધ છે, બાણની પુત્રી, ઉષા અને તેની સાથી ચિત્રલેખા, રેણુકા—ભૃગુની માતા, હલિમાતા અને રોહિણી—આ બધાં પ્રકૃતિના વિવિધ શક્તિરૂપ છે. ભારતભૂમિમાં પ્રકૃતિની અનેક શક્તિઓ અને રૂપો વ્યાપેલા છે. તેની અંશ અને કણથી જન્મેલી સ્ત્રીઓ સમગ્ર લોકમાં જોવા મળે છે. બ્રાહ્મણી, જે પવિત્રતા, પતિ અને પુત્રથી યુક્ત છે, પૂજ્ય છે. અને આઠ વર્ષની કન્યા, સુંદર વસ્ત્રો, આભૂષણો અને ચંદનથી શોભાયમાન, એ પણ પૂજ્ય ગણાય છે.