సహస్రం తు సహస్రాణాం కోటీనాం పద్మముచ్యతే
పది మిలియన్ల వెయ్యి వెయ్యి సార్లు కలిపితే, దాన్ని పద్మం అంటారు.
గుణితాని సముద్రం వై ప్రాహుః సంఖ్యావిదో జనాః
ఇవన్నీ గుణించితే, సంఖ్యా జ్ఞానులు దాన్ని సముద్రం అంటారు.
కోటీసహస్రప్రయుతం మధ్యమిత్యభిసంజ్ఞితమ్
వెయ్యి కోట్లను వెయ్యి సార్లు చేసినదాన్ని 'మధ్యమం' అని అంటారు.
పరార్ద్ధం ద్విగుణం చాపి పరమాహుర్మనీషిణః
దానికి రెట్టింపు అయినదాన్ని జ్ఞానులు 'పరార్ధం' అని, అంటే అత్యుత్తమం అని పిలుస్తారు.
విజ్ఞేయమయుతం తస్మాన్నియుతం ప్రయుతం తతః
అందులోనుంచి 'అయుతం', తరువాత 'నియుతం', తరువాత 'ప్రయుతం' అని తెలుసుకోవాలి.
ఖర్వం చైవ నిఖర్వం చ శఙ్కుః పద్మన్తథైవ చ
'ఖర్వం', 'నిఖర్వం', 'శంకు', 'పద్మం' కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
ఏవమష్టాదశైతాని స్థానాని గణనావిధౌ
ఇలా, ఈ పదిహేనింటిని లెక్కించడంలో స్థానాలుగా పేర్కొన్నారు.
కల్పసంఖ్యాప్రవృత్తస్య పరార్ద్ధో బ్రహ్మమః స్మృతః
కల్పాల లెక్కలో పరార్ధమే బ్రహ్మదేవుని పరిమాణంగా గుర్తించబడింది.
పర ఏవ పరార్ద్ధశ్చ సంఖ్యాతః సంఖ్యాయా మయా
'పర' మరియు 'పరార్ధం' లెక్కలో నేను వివరంగా చెప్పాను.
పరా శక్తిః పరో ధర్మః పరావిద్యా పరా ధృతిః
అత్యున్నతమైన శక్తి, అత్యున్నతమైన ధర్మం, అత్యున్నతమైన జ్ఞానం, అత్యున్నతమైన స్థిరత.
తస్మాత్పరతరం భూతం బ్రహ్మణో యన్న విద్యతే
అందువల్ల బ్రహ్మదేవుని పరమమైనదానికి మించి మరొకటి లేదు.
సంఖ్యాతస్తు పరో బ్రహ్మా తస్యార్ద్ధస్య పరార్ద్ధతా
లెక్కలో బ్రహ్మదేవుడు పరంగా ఉంటాడు; దాని అర్ధాన్ని పరార్ధం అంటారు.
సంఖ్యేయం సంఖ్యయా దృష్టమపరార్ద్ధాద్విభాష్యతే
ఈ లెక్కను లెక్కచేసి చూస్తారు, పరార్ధానికి మించి కూడా వివరించబడింది.
ఆనన్త్యం సికతా ద్యేషు హృష్టం చాన్యం త్వలక్షణమ్
అనంతత్వం అంటే ఆకాశంలో ఉన్న ఇసుక రేణువుల్లాంటిది; ఇంకొకటి గుర్తించలేనిది.
ఏవం జ్ఞానప్రతిష్ఠత్వాత్సర్వం బ్రహ్మానుపశ్యతి
ఇలా జ్ఞానంలో స్థిరంగా ఉంటే, అన్నీ బ్రహ్మమయంగా కనిపిస్తాయి.
బాష్పపర్యాకులాక్షాస్తు ప్రహర్షాద్గద్గదస్వరాః
ఆనందంతో కన్నీళ్లతో కళ్లు నిండిపోయి, ఆనందంతో గొంతు కంపించిపోతుంది.
బ్రహ్మలోకస్తు భగవన్యావన్మాత్రాన్తరే ప్రభో
ప్రభూ, బ్రహ్మలోకం ఒక క్షణ పరిమాణంలోనే ఉంటుంది, స్వామీ.
క్రోశస్య చ పరీమాణం శ్రోతుమీచ్ఛామ తత్త్వతః
ఓ ప్రభూ, 'క్రోశం' పరిమాణాన్ని నిజంగా వినాలని నేను కోరుతున్నాను.
ఉవాచ మధురం వాక్యం యథాదృష్టం యథాక్రమమ్
అతడు మధురంగా, యథావిధిగా, యథాదృష్టంగా మాటలు చెప్పాడు.
అవ్యక్తాద్వ్యక్తభాగో వై మహాన్స్థూలో విభాష్యతే
అప్రకటితమైనదానిలోంచి, ప్రకటితమైన భాగం మహత్తరంగా, స్థూలంగా చెప్పబడింది.
దశభాగాధికం చాపి భూతాదిపరిమాణకమ్
భూతాదుల పరిమాణం పది భాగాలు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
యదభేద్యతమం లోకే విజ్ఞేయం పరమాణువత్
ఈ లోకంలో విడగొట్టలేని దానిని పరమాణువుతో సమానంగా తెలుసుకోవాలి.
ప్రథమం తత్ప్రమాణానాం పరమాణుం ప్రచక్షతే
అవన్నీ పరిమాణాలలో మొదటిగా పరమాణువునే చెబుతారు.
త్రసరేణుః సమాఖ్యాతస్తత్పద్మరజ ఉచ్యతే
త్రసరేణువు అనేది పద్మపు ధూళిగా చెప్పబడింది.
తే ఽప్యష్టౌ సమవాయస్థా బాలాగ్రం తత్స్మృతం బుధైః
అవి ఎనిమిది కలిసినప్పుడు, జ్ఞానులు దానిని జుట్టు చివరగా గుర్తించారు.
యూకాష్టకం యవప్రాహురఙ్గులం తు యవాష్టకమ్
ఎనిమిది పిప్పులు కలిసినప్పుడు ఒక యవం అవుతుంది; ఎనిమిది యవాలు కలిసినప్పుడు ఒక వేళ్ల వెడల్పు అవుతుంది.
రత్నిశ్చాగులిపర్వాణి విజ్ఞేయో హ్యేకవింశతిః
రత్ని అనేది ఇరవై ఒక వేళ్ల మడతలుగా తెలుసుకోవాలి.
కిష్కుర్ద్విరత్నిర్విజ్ఞేయో ద్విచత్వారింశదఙ్గులః
కిష్కురు అనేది రెండు రత్నులు, నలభై వేళ్ల వెడల్పుగా తెలుసుకోవాలి.
ఏతద్గవ్యూతిసంఖ్యాయామాదానం ధనుషః స్మృతమ్
ఈ గవ్యూతి లెక్కలో ధనుస్సు పరిమాణం నిర్ణయించబడింది.
ధనుషాం త్రిశతం నల్వమాహుః సంఖ్యావిదో జనాః
పరిచయమున్న వారు మూడు వందల ధనుస్సులు కలిసినప్పుడు నల అని అంటారు.