భూరితి వ్యాహృతేః పూర్వ భూర్లోకశ్చ తతో ఽభవత్
'భూ' అనే పదం పలికిన తర్వాత భూలోకం ఏర్పడింది.
తృతీయం స్వరితీత్యుక్తో దివం ప్రాదుర్బభూవ హ
మూడవదాన్ని 'స్వః' అని పిలుస్తారు; అది స్వర్గంగా ప్రబలింది.
తతో భూః పార్థివో లోకో హ్యన్తరిక్షం భూవః స్మృతమ్
అంతట తరువాత భూ భూమి లోకం, భువః అంటే మధ్యలో ఉన్న అంతరిక్షం.
భూతస్యాధిపతిశ్చాగ్నిస్తతో భూతపతిః స్మృతః
భూ లోకానికి అధిపతి అగ్ని; అందుకే ఆయన భూతపతి అని పిలవబడతాడు.
దివస్య సూర్యో ఽధిపతిస్తేన సూర్యో దివస్పతిః
దివికి అధిపతి సూర్యుడు; అందుచేత సూర్యుణ్ని దివస్పతి అంటారు.
వినివృత్తాధికారణాం దేవానాం తత్ర వై క్షయః
దేవతలకు అధికారము పోయినప్పుడు, అక్కడ వారికి క్షయం కలుగుతుంది.
తాసాం స్వాయంభువాద్యానాం ప్రజానాం జననాజ్జనః
స్వాయంభువ మొదలైన ప్రజల జననంతో జన లోకం ఏర్పడింది.
కల్ప ఏతే యదా లోకే ప్రతిష్ఠన్తి తదా తపః
ఈ కల్పాలు లోకంలో స్థిరపడినప్పుడు, తపః లోకం ఉంటుంది.
తపసా భావితాత్మానస్తత్ర సంతీతి వా తపః
తపస్సుతో మనస్సు పవిత్రమైన వారు అక్కడ నివసిస్తారు; లేకపోతే దానిని తపః అంటారు.
బ్రహ్మలోకస్తతః సత్యః సప్తమః స తు భాస్వరః
ఆ తరువాత బ్రహ్మలోకం, ఏడవది సత్యలోకం; అది ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.
సర్వభూతపిశాచాశ్చ నాగాశ్చ సహ మానుషైః
అన్ని జీవులు, పిశాచులు, నాగులు, మనుష్యులతో కలిసి ఉన్నారు.
మరుతో మాతరిశ్వానో రుద్రా దేవాస్తథాశ్వినౌ
మరుతులు, మాతరిశ్వాను, రుద్రులు, దేవతలు, అశ్వినులు కూడా ఉన్నారు.
ఆదిత్యా ఋభవో విశ్వే సాధ్యాశ్చ పితరస్తథా
ఆదిత్యులు, ఋభులు, విశ్వదేవతలు, సాధ్యులు, పితృదేవతలు కూడా ఉన్నారు.
ఏతే వైమానికా దేవాస్తారాగ్రహనివాసినః
ఈ వైమానిక దేవతలు నక్షత్రాలు, గ్రహాలలో నివసిస్తున్నారు.
శుక్రాద్యాశ్చక్షుషాన్తాశ్చ యే వ్యతీతా భువం శ్రితాః
శుక్రుడు మొదలుకొని చూపు వరకు, భూమిలో నివసించే వారు, మరణించినవారు కూడా ఉన్నారు.
ఇత్యేతే క్రమశః ప్రోక్తా బ్రహ్మవ్యాహారసంభవాః
ఇలా, బ్రహ్మ యొక్క ఉచ్చారణ నుండి ఉద్భవించినవారు క్రమంగా వివరించబడ్డారు.
తాన్సర్వాన్సప్తసూర్యాస్తే అర్చిభిర్నిర్దహన్తి వై
ఈ అందరినీ ఏడు సూర్యుల కిరణాలు కాల్చేస్తాయి.
భృగుః పులస్త్యః పులహః క్రతురిత్యేవమాదయః
భృగు, పులస్త్యుడు, పులహుడు, క్రతువు మొదలైన వారు వరుసగా ఉన్నారు.
నిఃసత్త్వా నిర్మమాశ్చైవ తత్ర తే హ్యూర్ద్వరేతసః
వారు అక్కడ ప్రాణం లేకుండా, స్వంతమేమీ లేకుండా, ఉపరితరంగా ఉన్నవారు.
మన్వన్తరాణాం సర్వేషాం సావర్ణానాం తతః స్మృతాః
అక్కడ మన్వంతరాలలోని అన్ని సావర్ణ మనువులు గుర్తించబడతారు.
యోగం తపశ్చ సత్త్వం చ సమాధాయ తదాత్మని
తమలో యోగం, తపస్సు, పవిత్రతను స్థిరపరిచారు.
సత్యస్తు సప్తమో లోకో హ్యపునర్మార్గగామినామ్
ఏడవ ప్రపంచమైన సత్యలోకం తిరిగి రాని వారికి మాత్రమే ఉంటుంది.
పర్యాసపరిమాణేన భూర్లోకః సమభిస్మృతః
భూర్లోకం దాని పరిమాణం, విస్తారంతో గుర్తించబడింది.
సూర్యధ్రువాన్తరం యచ్చ స్వర్గలోకో దివః స్మృతః
సూర్యుడు, ధ్రువ నక్షత్రం మధ్య ప్రాంతం స్వర్గలోకం, ఆకాశంగా పిలవబడుతుంది.
వ్యాఖ్యాతాః సప్తలోకాస్తు తేషాం వక్ష్యామి సిద్ధయః
ఏడు లోకాలు వివరించబడ్డాయి; వాటి ఫలితాలు ఇప్పుడు చెబుతాను.
భువి స్వర్గే చ యే సర్వే సోమపా ఆజ్యపాశ్చ తే
భూమిలో, స్వర్గంలో ఉన్నవారు, సోమరసం, నెయ్యి పానములు చేసే వారు అందరూ,
విజ్ఞేయా మానసీ తేషాం సిద్ధిర్వై పఞ్చలక్షణా
వారికి కలిగే సిద్ధులు మానసికంగా, ఐదు లక్షణాలతో ఉంటాయని తెలుసుకోవాలి.
ఏతే దేవా యజన్తే వై యజ్ఞైః సర్వైః పరస్పరమ్
ఈ దేవతలు పరస్పరం అన్ని యజ్ఞాలతో ఆరాధిస్తారు.
ప్రథమానన్తరోద్దిష్టా అన్తరాః సాంప్రతైః పునః
ముందుగా చెప్పిన మధ్యస్థులు ఇప్పుడు మళ్లీ వివరించబడుతున్నారు.
వినివృత్తాధికారాణాం సిద్ధస్తేషాం తు మానసీ
వారి కర్తవ్యాలు ముగిసినవారికి సిద్ధి మనసులోనే కలుగుతుంది.