విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ కిం భూయో వర్ణయామ్యహమ్
ఇంకా నేను ఏం వివరంగా, క్రమంగా చెప్పాలి?
ఇతి శ్రీబ్రహ్మాణ్డే మహాపురాణే వాయుప్రోక్తే మధ్యమభాగే తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదే వంశానువర్ణనం నామ చతుఃసప్తతితమో ఽధ్యాయః
ఇలా వాయువు చెప్పిన మహాపురాణమైన బ్రహ్మాండ పురాణంలో, మధ్య భాగంలోని మూడవ ఉపోద్ధాత పాదంలో వంశావళి అనే డెబ్బై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
తతశ్చతుర్థం పప్రచ్ఛుః పాదం వై ఋషిసత్తమాః
అప్పుడే మహర్షులు నాల్గవ పాదం గురించి అడిగారు.
చతుర్థం విస్తరాత్పాదం సంహారం పారికీర్త్తయ
నాల్గవ భాగాన్ని, అంటే లయాన్ని, పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు.
సప్తర్షీణామథైతేషాం సాంప్రతస్యాన్తరే మనోః
ప్రస్తుత మన్వంతరంలో ఉన్న ఈ ఏడుగురు ఋషుల గురించి,
విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ సర్వమేవ బ్రవీహి నః
అన్నీ విషయాలు వివరంగా, క్రమంగా మాకు చెప్పు.
పాదం త్విమం ససంహారం చతుర్థం మునిసత్తమాః
మహర్షులారా, ఈ నాల్గవ భాగాన్ని, లయంతో సహా,
విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ నిసర్గం శృణుత ద్విజాః
ద్విజులారా, సృష్టిని వివరంగా, క్రమంగా వినండి.
ప్రలయం చైవ లోకానాం బ్రువతో మే నిబోధత
లోకాల లయాన్ని నేను చెప్పేటప్పుడు మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
మన్వన్తరాణి సంక్షేపాచ్ఛృణుతా నాగతాని మే
రాబోయే మన్వంతరాలను సంక్షిప్తంగా నేను చెప్పబోతున్నాను, వినండి.
భవిష్యస్య భవిష్యం తు సమాసాత్తన్నిబోధత
భవిష్యత్తులో జరిగే విషయాలను సంక్షిప్తంగా ఇప్పుడు వినండి.
కౌశికో గాలవశ్చైవ జామదగ్న్యశ్చ భార్గవః
కౌశికుడు, గాలవుడు, జామదగ్న్యుడు, భార్గవుడు—
ఆత్రేయో దీప్తిమాంశ్చైవ ఋషయశృఙ్గస్తు కాశ్యపః
ఆత్రేయుడు, దీప్తిమాన్, ఋష్యశృంగుడు, కాశ్యపుడు—
సుతపాశ్చామితాభాశ్చ సుఖాశ్చైవ గణాస్త్రయః
సుతపా, అమితాభా, సుఖా—ఇవి మూడు గణాలు.
నామతస్తు ప్రవక్ష్యామి నిబోధధ్వం సమాహితాః
వారి పేర్లను ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను, శ్రద్ధగా వినండి.
ప్రభాసో మాసకృద్ధర్మస్తేజోరశ్మిః క్రతుర్విరాట్
ప్రభాసుడు, మాసకృత్, ధర్ముడు, తేజోరశ్మి, క్రతు, విరాట్—
అర్చిష్మాన్ ద్యోతనో భానుర్యశః కీర్త్తిర్బుధో ధృతిః
అర్చిష్మాన్, ద్యోతనుడు, భాను, యశస్సు, కీర్తి, బుధుడు, ధృతి—
ప్రభుర్విభుర్విభాసశ్చ జేతా హన్తా రిహా ఋతుః
ప్రభువు, విభువు, విభాస, జేత, హంత, రిహా, ఋతు—
దేహీ మునిరినః పోష్టా సమః సత్యశ్చ విశ్రుతః
శరీరధారి ముని మనకు పోషకుడు, సమంగా ఉండేవాడు, సత్యవంతుడు, ప్రసిద్ధుడు.
దామో దానీ ఋతః సోమో విత్తం వైద్యో యమో నిధిః
దామ, దాని, ఋత, సోమ, సంపద, వైద్యుడు, యముడు, నిధి — ఇవన్నీ.
ధ్రువం స్థానం విధానం చ నియమశ్చేతి వింశతిః
ధ్రువుడు, స్థానం, విధానం, నియమం — ఇలా ఇరవై మంది.
మారీచస్యైవ తే పుత్రాః కశ్యపస్య మహాత్మనః
ఇవారు మారీచుని కుమారులు, మహాత్ముడు కశ్యపుని సంతానం.
సావర్ణస్య మనోః పుత్రా భవిష్యన్తి నవైవ తు
సావర్ణి మనువు తొమ్మిది మంది కుమారులు జన్మిస్తారు.
నవ చాన్యేషు వక్ష్యామి సావర్ణేష్వన్తరేషు వై
సావర్ణుల మధ్య అంతరాలలో ఇంకొన్ని తొమ్మిది మందిని కూడా నేను చెప్పబోతున్నాను.
మేరుసావర్ణితస్తే వై చత్వారో దివ్యదృష్టయః
మేరుసావర్ణి, ఇంకా దివ్యదృష్టి కలిగిన నలుగురు.
మహతా తపసా యుక్తా మేరుపృష్ఠే మహౌ జసః
వారు గొప్ప తపస్సుతో, మేరుపర్వత శిఖరంపై, మహా కీర్తిని పొందినవారు.
మహర్లోకం గతా వృత్తా భవిష్యా మేరుమాశ్రితాః
మహర్లోకాన్ని చేరినవారు, సఫలమైనవారు, భవిష్యత్తులో మేరుపర్వతాన్ని ఆశ్రయించేవారు.
జజ్ఞిరే మనవస్తే హి భవిష్యానాగతాన్తరే
ఈ మనువులు భవిష్యత్తు కాలానికి, రాబోయే అంతరాలకు జన్మించారు.
సావర్ణా నామతః పఞ్చ చత్వారః పరమర్షిజాః
సావర్ణి అనే పేరుతో ఐదుగురు, పరమ ఋషుల సంతానంగా నలుగురు.
జ్యేష్ఠః సంజ్ఞాసుతో నామ ముర్వైవస్వతః ప్రభుః
వయస్సులో పెద్దవాడు సంజ్ఞాసుతుడు, మూర్వైవస్వతుని కుమారుడు, ప్రభువు.