సంతానార్థం మహాభాగ భార్యాయాం మమ మానద
మహానుభావా! సంతానార్థంగా నా భార్యకు గౌరవం కలిగించమని కోరుతున్నాను.
ఏవముక్తస్తుతేనర్షిస్తథాస్త్విత్యుక్తవాన్హితమ్
ఆ ముని స్తుతిస్తూ అడిగినప్పుడు, అతడు 'అలా జరగనీ' అని సమాధానం ఇచ్చి, మేలైన మాటలు చెప్పాడు.
అన్ధం వృద్ధం చ తం దృష్ట్వా న సా దేవీ జగామ హ
అతడు అంధుడని, వృద్ధుడని చూసి ఆ దేవి దగ్గరికి రాలేదు.
కక్షీవచ్చక్షుషౌ తస్యాం శూద్రయోన్యామృషిర్వశీ
శూద్రయోనిలో ఆ ముని వశీ, కక్షీవాన్, చక్షుషుడు అయ్యాడు.
కక్షీవచ్చక్షుషౌ తౌ తు దృష్ట్వా రాజా బలిస్తదా
ఆ తరువాత రాజు బలి, కక్షీవాన్, చక్షుషుడిని చూశాడు.
సిద్ధౌ ప్రత్యక్షధర్మాణౌ బుద్ధౌ శ్రేష్ఠతమావపి
వారు ఇద్దరూ ప్రత్యక్ష ధర్మంలో ప్రావీణ్యులు, గొప్ప బుద్ధిశాలి వారు.
నేత్యువాచ తతస్తం తు మమైతావితి చాబ్రవీత్
అప్పుడు అతడు 'కాదు' అని చెప్పి, 'ఇద్దరూ నావే' అని ప్రకటించాడు.
అన్ధం వృద్ధం చ మాం మత్వా సుదేష్ణా మహిషీ తవ
నన్ను అంధుడిగా, వృద్ధుడిగా భావించి, నీ మహిషి సుదేష్ణా
తతః ప్రసాదయామాస పునస్తమృషిసత్తమమ్
ఆ తరువాత మళ్లీ ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని ప్రసన్నం చేయడానికి ప్రయత్నించింది.
పునశ్చైనామలఙ్కృత్య ఋషయే ప్రత్యపాదయత్
మళ్లీ ఆమెను అలంకరించి, ఆ మునికి అప్పగించారు.
దధ్నా లవణమిశ్రేణ స్వభ్యక్తం నగ్నకం తథా
పెరుగు, ఉప్పు కలిపి, శరీరానికి పట్టించి, నగ్నంగా కూడా ఉండాలి.
తతస్త్వం ప్రాప్స్యసే దేవి పుత్రాంశ్చ మనసేప్సితాన్
అప్పుడు, దేవీ! నీ మనసుకు నచ్చినట్లు కుమారులను పొందుతావు.
అపానం చ సమాసాద్య జుగుప్సంతీ హ్యవర్జయత్
అపానాన్ని తాకిన వెంటనే ఆమెకు అసహ్యం వేసి, వెంటనే వెనక్కు తగ్గింది.
వినాపానం కుమారం త్వం జనయిష్యసి పూర్వజమ్
అపానం లేకుండా, కుమారా, నువ్వు పెద్దవాడైన కుమారుడిని కనబోతావు.
నార్హసి త్వం మహాభాగ పుత్రం దాతుం మమేదృశమ్
మహాభాగ్యవంతురాలా, నువ్వు నాకు అలాంటి కుమారుడిని ఇవ్వకూడదు.
దేవీదృశం చ తే పౌత్రమహం దాస్యామి సుప్రతే
సుప్రతా, నేను నీకు దేవతలతో సమానమైన మనవడిని ఇస్తాను.
తాం స దీర్ఘతమాశ్చైవ కుక్షౌ స్పృష్ట్వదమబ్రవీత్
ఆమె గర్భాన్ని దీర్ఘతమాస్ తాకి, ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
తేన తే పూరితో గర్భః పౌర్ణమాస్యామివోదధిః
ఆయన వల్ల నీ గర్భం పూర్ణిమ రాత్రి సముద్రంలా నిండిపోయింది.
తేజస్వినః పరాక్రాన్తా యజ్వానో ధార్మికాస్తథా
వారు తేజస్సుతో, ధైర్యంతో, యజ్ఞాలు చేసే వారు, ధర్మబద్ధులూ కూడా.
వఙ్గస్తస్మాత్కలిఙ్గస్తు పుణ్డ్రః సుహ్మస్తథైవ చ
వారిలో నుంచి వంగ, కలింగ, పుండ్ర, సుహ్మ అనే వారు పుట్టారు.
ఇత్యేతే దీర్ఘతమసా బలేర్దత్తాః సుతాః పురా
ఇలా, ఈ కుమారులను దీర్ఘతమాస్ ముందుగా బలికి ఇచ్చాడు.
అపత్యమస్య దారేషు స్వేషు మాభూన్మహాత్మనః
ఆ మహాత్మునికి తన భార్యలలో సంతానం కలగలేదు.
సురభిర్దీర్ఘత మసమథ ప్రీతో వచో ఽబ్రవీత్
తర్వాత సురభి సంతోషంతో దీర్ఘతమస్ను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నది.
భక్త్యా చానన్యయాస్మాసు మునే ప్రీతాస్మి తేన తే
మునీంద్రా, నీవు మాకు చేసిన అపారమైన భక్తి వల్ల నేను నిన్ను సంతోషంగా భావిస్తున్నాను.
బార్హస్పత్యం చ యత్తే ఽన్యత్పాపం సంతిష్ఠతే తనౌ
బృహస్పతి వంశజుడా, నీ శరీరంలో మిగిలిన ఏదైనా పాపం కూడా—
ఆఘ్రాతమాత్రో ఽసా పశ్యత్సద్యస్తమసి నాశితే
అది కేవలం వాసన పట్టగానే, చూస్తుండగానే, వెంటనే చీకటిలో నశిస్తుంది.
గవా హృతతమాః సో ఽథ గౌతమః సమపద్యత
ఆవు ద్వారా పవిత్రుడై, ఆ తరువాత అతడు గౌతముడయ్యాడు.
యథోద్దిష్టం హి పిత్రాథ చచార విపులం తపః
తండ్రి చెప్పినట్లు, అతడు గొప్ప తపస్సు ఆచరించాడు.
విధూయ సానుజో దోషాన్బ్రాహ్మణ్యం ప్రాప్తవాన్ప్రభుః
తమ్ముడితో కలిసి దోషాలను వదిలి, ప్రభువు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందాడు.
సుపుత్రేణ త్వయా తాత కృతార్థశ్చ యశస్వినా
తండ్రీ, నీకు మంచి, కీర్తివంతమైన కుమారుడు కలిగి, నీ కోరిక నెరవేరింది.