అన్తర్వత్న్యస్మి తే భ్రాతుర్జ్యేష్ఠస్యాస్య చ భామినీ
ఆమె తన అన్నయ్య ద్వారా గర్భవతి అయినది, ఓ సుందరివి.
అజస్రం బ్రహ్మ చాభ్యస్య షడఙ్గం వేదముద్గిరన్
అతడు నిరంతరం బ్రహ్మను జపిస్తూ, షడంగవేదాన్ని ఉచ్చరించేవాడు.
అస్మిన్నేవ యథాకాలే యథా వా మన్యసే విభో
ఈ సమయంలో, నీకు అనుకూలంగా, ఓ ప్రభూ, నీవు కోరినట్లు.
కామాత్మానం మహాత్మాపి నాత్మానం సో ఽభ్యధారయత్
ఆ మహాత్ముడు అయినా, కామానికి లోనై, తనను తానే నియంత్రించుకోలేకపోయాడు.
ఉత్సృజన్తం తదా రేతో గర్భస్థః సో ఽస్య భాషత
ఆ సమయంలో అతడు రేతస్సు విడిచేటప్పుడు, గర్భంలో ఉన్నవాడు అతనితో మాట్లాడాడు.
అమోఘరేతాస్త్వం వాపి పూర్వం చాహమిహాగతః
నీ రేతస్సు వృథా కాకపోయినా, నేను మునుపే ఇక్కడికి వచ్చాను.
ఉశిజస్య సుతం భ్రాతుర్గర్భస్థం భగవానృషిః
ఉశిజుని తమ్ముడి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు, ఆ మహర్షి పుట్టాడు.
మామేవముక్తవాన్మోహాత్తమో దీర్ఘం గ్రవేక్ష్యసి
అతడు మాయ వల్ల నాకు ఇలా అన్నాడు: 'నీవు సమాధిలో పొడవైన చీకటి చూడవు.'
అథౌశిజో బృహత్కీర్తిర్బృహస్పతిరిబౌజసా
తర్వాత ఉశిజుడు, గొప్ప పేరు గలవాడై, తన బలంతో బృహస్పతి అయ్యాడు.
గోధర్మం సౌరభేయాత్తు వృషభాచ్ఛతవాన్ప్రభోః
ప్రభూ! సౌరభేయుడైన వృషభుని నుండి, అతడు ఆవుల ధర్మాన్ని పొందాడు.
తస్మిన్హి తత్ర వసతి యదృచ్ఛాభ్యాగతో వృషః
అక్కడే, ఆ స్థలంలో, యాదృచ్ఛికంగా వృషభుడు వచ్చి నివసించాడు.
జగ్రాహ తం దీర్ఘ తమా విస్ఫురన్తం తు శృఙ్గయోః
వృషభుని కొమ్ముల మధ్య మెరుస్తున్న ఆ పొడవైన చీకటిని అతడు పట్టుకున్నాడు.
తతో ఽబ్రవీద్ వృషస్తం వై సుంచ మాం బలినాం వర
అప్పుడు వృషభుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'బలవంతులలో శ్రేష్ఠుడా! నన్ను విడిచిపెట్టు.'
త్ర్యంబకం వహతా దేవం యతో జాతో ఽస్మి భూతలే
'త్రయంబకుడైన దేవుని మోసి నేనిది భూమిపై పుట్టాను.'
ఏవముక్తో ఽబ్రవీదేనం జీవంస్త్వం మే క్వ యాస్యసి
ఇలా అన్నపుడు, అతడు ఇలా అడిగాడు: 'నీవు బ్రతికివున్నావు; నన్ను వదిలి ఎక్కడికి వెళ్తావు?'
తతస్తం దీర్ఘతమసం స వృషః ప్రత్యువాచ హ
అప్పుడు వృషభుడు ఆ పొడవైన చీకటిని ఇలా సమాధానమిచ్చాడు.
భక్ష్యాభక్ష్యం న జానీమః పేయాపేయం చ సర్వశః
'ఏది తినదగినది, ఏది తినరాని అని మేము తెలియము; ఏది తాగదగినది, ఏది తాగరాని అని కూడా మాకు తెలియదు.'
న పాప్మానో వయం విప్ర ధర్మో హ్యేష గవాం శ్రుతః
'బ్రాహ్మణా! మేము పాపులు కాదము; ఇది ఆవుల ధర్మమని వినాము.'
భక్త్యా చానుశ్రవికయా గోసుతం వై ప్రసాదయన్
భక్తితో, పరంపరగా వినిపించిన విధంగా, అతడు ఆవు కుమారుని ప్రసన్నం చేయాలని యత్నించాడు.
మనసైవ తదా దధ్రే తద్విధస్తత్పరాయణః
అప్పుడు, మనసులోనే ఆ జ్ఞానానికి అంకితుడై, దానిని నిశ్చయించుకున్నాడు.
విచేష్టమానాం రుదతీం దైవాత్సంమూఢచేతనః
ఆమె, తిరుగుతూ ఏడుస్తూ, విధి వల్ల మనస్సు మూర్ఛిపోయింది.
గోధర్మ వై బలం కృత్వా స్నుషాం స హ్యభ్యమన్యత
ఆవుల ధర్మాన్ని బలంగా తీసుకుని, అతడు తన కోడలిని దగ్గరగా వెళ్లాడు.
భవిష్యమర్థం జ్ఞాత్వా చ మహాత్మా త్వవమత్య తమ్
భవిష్యత్తులో జరిగే విషయాన్ని తెలిసి, ఆ మహాత్ముడు ఆమెను పట్టించుకోలేదు.
గమ్యాగమ్యం న జానీషే గోధర్మాత్ప్రార్థయన్స్రుషామ్
'ఏది చేయదగినది, ఏది చేయకూడదని నీకు తెలియదు; ఆవుల ధర్మం వల్ల కోడలిని కోరుతున్నావు.'
యస్మాత్త్వమన్ధో వృద్ధశ్చ భర్త్తవ్యో దురనుష్ఠితః
నీవు అంధుడవు, వృద్ధుడవు, నిన్ను పోషించడం కష్టం, నీ ప్రవర్తన కూడా సరిగా లేదు కాబట్టి,
కర్మణ్యస్మింస్తతః క్రూరే తస్య బుద్ధిరజాయత
ఈ పరిస్థితిలో అతని మనసులో కఠినమైన ఆలోచన కలిగింది.
కోష్టే సముద్రే ప్రక్షిప్య గఙ్గాంభసి సముత్సృజత్
అతన్ని ఒక గదిలో పెట్టి, గంగానదిలోని నీటిలో వదిలేశాడు.
తం సస్త్రీకో బలిర్నామ రాజా ధర్మార్థతత్త్వవిత్
ఆ వ్యక్తి తన భార్యతో కలిసి బలి అనే రాజుగా, ధర్మాన్ని, ధనాన్ని బాగా తెలిసినవాడిగా ఉండేవాడు.
తం గృహీత్వా స ధర్మాత్మా బలిర్వైరోచనస్తదా
ఆ సమయంలో ధర్మానికి కట్టుబడి ఉన్న విరోచనుని కుమారుడు బలి అతన్ని ఆశ్రయించాడు.
ప్రీతః స వై వరేణాథ చ్ఛన్దయామాస వై బలిమ్
బలి చేసిన సేవతో సంతోషించి, అతనికి వరం ఇచ్చి, కావలసినదాన్ని కోరమని అనుమతించాడు.