యః శేతేశశ్వతం యోగమాచ్ఛాద్య తిమిరం మహత్
శాశ్వతమైన యోగాన్ని గొప్ప అంధకారంతో కప్పి, విశ్రాంతిగా ఉన్నవాడు ఎవరో చెప్పు.
శక్రం చ యో దైత్యగణం చ రూద్ధం గర్భావమానేన భృశం చకార హ
గర్భంలో ఉన్నప్పుడు వచ్చిన అవమానబలంతో ఇంద్రుడిని, దానవ గణాన్ని బాగా నియంత్రించినవాడు ఎవరో వివరించు.
కృత్వా చ దేవాంస్త్రిదివస్య దేవాంశ్చక్రే సురేశం పురుహూతమేవ
దేవలోకానికి దేవతలను సృష్టించి, దేవతల అధిపతిగా పురుహూతుడిని ఏర్పరిచినవాడు ఎవరో చెప్పు.
గార్హపత్యేన విధినా అన్వాహార్యేణ కర్మణా
గార్హపత్యాగ్ని విధానంతో, అన్వాహార్య పద్ధతిలో కర్మను నిర్వహించినవాడు ఎవరో వివరించు.
ప్రోక్షణీయం శ్రుతం చైవ ఆవభృథ్యం తథైవ చ
ప్రోక్షణం, వేదపఠనం, అలాగే ఆవభృథస్నానం కూడా.
భోగార్థం యజ్ఞవిధినా యో యజ్ఞో యజ్ఞకర్మణి
భోగార్థంగా, యజ్ఞవిధానంతో జరిగే యజ్ఞం.
యజ్ఞియాని చ ద్రవ్యాణి యజ్ఞియాంశ్చ తథానలాన్
యజ్ఞానికి కావలసిన పదార్థాలు, అలాగే యజ్ఞంలో వేసే అగ్నులు.
విచిత్రాన్రాజసూయదీన్పారమేష్ఠ్యేన కర్మణా
వివిధ రకాల రాజసూయాదిక క్రతువులు, పరమమైన కర్మతో నిర్వహించబడినవి.
క్షణా నిమేషాః కాష్ఠాశ్చ కలాస్త్రైకాల్యమేవ చ
క్షణాలు, నిమిషాలు, కష్టాలు, అలాగే కాలములోని మూడు భాగాల ఏకత్వం.
ఋతవః కాలయోగాశ్చ ప్రమాణం త్రివిధం త్రిషు
ఋతువులు, కాలసంధులు, మూడు లోకాలలో మూడు విధాల ప్రమాణాలు.
మేధావిత్వం చ శౌర్యం చ శాస్త్రస్యేవ చ పారణమ్
మెధావిత్వం, శౌర్యం, అలాగే శాస్త్రపారంగత్యం.
త్రైకాల్యం త్రీణి కర్మాణి తిస్రో మాత్రా గుణాస్త్రయః
మూడు కాలాలు, మూడు కర్మలు, మూడు మాపులు, మూడు గుణాలు.
సర్వభూతగణాః సృష్టాః సర్వభూతగణాత్మనా
అన్ని జీవుల సమూహాలు, సమస్త భూతగణాత్మ ద్వారా సృష్టించబడ్డవి.
గతాగతానాం యో నేతా సర్వత్ర వివిధేశ్వరః
వస్తు, పోవు అన్నిటికీ నాయకుడు, అన్ని వైవిధ్యాలకు అధిపతి.
చాతుర్వర్ణ్యస్య ప్రభవశ్చాతుర్వర్ణ్యస్య రక్షితా
నాలుగు వర్ణాల ఉద్భవకారకుడు, నాలుగు వర్ణాలకు రక్షకుడు.
దిగన్తరం నభో భూమిరాపో వాయుర్విభావసుః
దిక్కులు, ఆకాశం, భూమి, జలాలు, గాలి, అగ్ని.
యః పరం శ్రుయతే దేవో యః పరం శ్రూయతే తపః
ఎవరిని పరమదేవుడిగా వింటారో, ఎవరిని పరమతపస్సుగా వింటారో వారు.
ఆదిత్యాదిస్తు యో దేవో యశ్చ దైత్యాన్తకో విభుః
ఆదిత్యులలో దేవుడు, దైత్యులను సంహరించేవాడు, పరాక్రమశాలి.
సేతుర్యో లోకసేతూనాం మేధో యో మధ్యకర్మణామ్
లోకాల మధ్య ఉన్న వంతెనల్లో వంతెన, మధ్యకర్మల్లో జ్ఞానం.
సోమభూతస్తు భూతానామగ్నిభూతో ఽగ్నివర్చసామ్
భూతాలలో చంద్రుడు, అగ్నివర్ణులలో అగ్ని.
వినయో నయతృప్తానాం తేజస్తేజస్వినామపి
నయంతో సంతృప్తిచెందినవారిలో వినయం, తేజోవంతులలో కూడా తేజస్సు.
ఆకాశప్రభవో వాయుర్వాయుప్రాణో హుతాశనః
ఆకాశం నుండి పుట్టిన వాయువు, వాయువులో ప్రాణం, హోత్రంలో అగ్ని.
రసాచ్ఛోణితసంభూతిః శోణితాన్మాసముచ్యతే
రసం నుండి రక్తం ఉత్పన్నమవుతుంది, ఆ రక్తం నుండి నెల అనబడేది ఏర్పడుతుంది.
అస్య్నో మజ్జా సమభవన్మజ్జాతః శుక్రసంభవః
మజ్జ నుండి మజ్జా జనించును, మజ్జ నుండి వీర్యం ఉద్భవించును.
తత్రాపాం ప్రథమావాపః స సౌమ్యో రాశిరుచ్యతే
అక్కడ నీటి మొదటి స్వీకరణ చంద్రరాశి అని చెప్పబడింది.
శుక్రం సోమాత్మకం విద్యాదార్త్తవం పావకాత్మకమ్
వీర్యం చంద్రుని స్వభావమైందిగా, ఆర్తవం అగ్ని స్వభావమైందిగా తెలుసుకోవాలి.
కఫవర్గే భవేచ్ఛుక్రం పిత్తవర్గే చ శోణితమ్
కఫ సమూహంలో వీర్యం ఉంటది; పిత్త సమూహంలో రక్తం ఉంటుంది.
దేహస్య మధ్యే త్దృదయం స్థానం తు మనసః స్మృతమ్
శరీర మధ్యభాగంలో హృదయం మనస్సుకు స్థానం అని గుర్తించబడింది.
మనః ప్రజాపతిర్జ్ఞేయః కఫః సోమో విభావ్యతే
మనస్సు ప్రజాపతిగా తెలుసుకోవాలి, కఫం చంద్రునిగా భావించబడుతుంది.
ఏవం ప్రవర్త్తితే గర్భే వృత్తే కర్కన్ధుసంనిభే
ఇలా అభివృద్ధి చెందుతున్న గర్భంలో, అది కర్కందు పండును పోలి పెరుగుతుంది.