యథాకామం యథోత్సాహం యథాకాలం యథాసుఖమ్
తనకు ఇష్టమైనట్లు, ఉత్సాహంగా, సరైన సమయంలో, ఆనందంగా
దేవానతర్పయద్యజ్ఞైః పితౄఞ్శ్రాద్ధైస్తథైవ చ
దేవతలను యజ్ఞాలతో, పితృదేవతలను శ్రాద్ధాలతో సంతృప్తిపరిచాడు.
అతిథీనన్నపానైశ్చ వైశ్యంశ్చ పరిపాలనైః
అతిథులకు అన్నపానీయాలతో ఆతిథ్యం ఇచ్చి, వైశ్యులను రక్షించాడు.
ధర్మేణ చ ప్రజాః సర్వా యథావదనురఞ్జయత్
ధర్మంతో, అన్ని ప్రజలను యథావిధిగా సంతోషపరిచాడు.
స రాజా సింహవిక్రాన్తో యువా విషయగోచరః
ఆ రాజు సింహపాదంతో, యువకుడిగా, తన రాజ్యంలో చురుకుగా ఉండేవాడు.
స మార్గమాణః కామానామతద్దోషనిదర్శనాత్
కామాలను అన్వేషిస్తూ, వాటిలోని దోషాలను కూడా గమనించాడు.
అపశ్యత్స యదా తాన్వై వర్ద్ధమానాన్నృపస్తదా
ఆ రాజు ఆ కామాలు పెరుగుతున్నాయని చూసినప్పుడు,
సంప్రాప్య స తు తాన్కామాంస్తృప్తః ఖిన్నశ్చ పార్థివః
ఆ కామాలను పొందిన తరువాత, ఆ రాజు తృప్తి చెందడమే కాక, అలసిపోయాడు కూడా.
పరిసంఖ్యాయ కాలే చ కలాః కాష్ఠాస్తథైవ చ
కాలాన్ని, కలలను, కష్టాలను లెక్కపెట్టాడు.
యథా సుఖం యథోత్సాహం యథాకాలమరిన్దమ
తనకు సుఖంగా, ఉత్సాహంగా, సరైన సమయంలో, శత్రువులను జయించినవాడా,
పూరో ప్రీతో ఽస్మి భద్రం తే గృహాణ త్వం స్వయౌవనమ్
పూరూ, నేను సంతోషపడ్డాను. నీకు మంగళం కలగాలి! నువ్వు నీ యవ్వనాన్ని తిరిగి స్వీకరించు.
ప్రతిపేదే జరాం రాజా యయాతిర్నహుషాత్మజః
నహుషుని కుమారుడైన యయాతి రాజు మళ్లీ వృద్ధాప్యాన్ని అంగీకరించాడు.
అభిషేక్తుకామం చ నృపం పూరుం పుత్రం కనీయసమ్
తన చిన్న కుమారుడైన పూరువును రాజుగా అభిషేకించాలనే కోరికతో,
కథం శుక్రస్య నప్తారం దేవయాన్యాః సుతం ప్రభో
ప్రభూ, శుక్రుని మనవడైన, దేవయానీ కుమారుడైన వాడిని ఎలా రాజుగా చేయగలిగారు?
యదుర్జ్యేష్ఠస్తవ సుతో జాతస్తమనుదతుర్వసుః
నీ పెద్ద కుమారుడైన యదు జన్మించాడు; కానీ తుర్వసు అతన్ని అంగీకరించలేదు.
సుతః సంబోధయామస్త్వాం ధర్మం సమనుపాలయ
కుమారా, మేము నిన్ను బోధిస్తున్నాం: నువ్వు ధర్మాన్ని పాటించు.
బ్రాహ్మణప్రముఖా వర్ణాః సర్వే శృణ్వన్తు మే వచః
బ్రాహ్మణులు మొదలుకొని అన్ని వర్ణాల వారు నా మాటలు వినాలని కోరుతున్నాను.
మాతాపిత్రోర్వచనకృద్వీరః పుత్రః ప్రశస్యతే
తల్లి తండ్రి చెప్పిన మాటలకు కట్టుబడి నడుచుకునే కుమారుడు వీరుడిగా ప్రశంసించబడతాడు.
ప్రతికూలః పితుర్యశ్చ న స పుత్రః సతాంమతః
తండ్రికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వాడిని మంచి వారు కుమారుడిగా భావించరు.
యదునాహమవజ్ఞాతస్తథా తుర్వసునాపి చ
యదు నన్ను అవమానించాడు; అలాగే తుర్వసు కూడా అలాగే చేశాడు.
పూరుణా తు కృతం వాక్యం మానితశ్చ విశేషతః
కాని పురు నా మాటను పాటించి, నాకు ప్రత్యేకంగా గౌరవం ఇచ్చాడు.
సర్వే కామా మమ కృతాః పూరుణా పుణ్యకారిణా
పుణ్యకారుడు అయిన పురు నా అన్ని కోరికలను నెరవేర్చాడు.
పుత్రో యస్త్వానువర్త్తేత స రాజా తు మహామతే
తండ్రి మాటను అనుసరించే కుమారుడే, ఓ మహామతి, రాజ్యానికి యోగ్యుడు.
యః పుత్రో గుణసంపన్నో మాతాపిత్రోర్హితః సదా
తల్లి తండ్రి మేలుకోసం ఎప్పుడూ కృషి చేసే, మంచి లక్షణాలు కలిగిన కుమారుడే నిజమైన కుమారుడు.
అర్హే ఽస్య పూరూ రాజ్యస్య యః ప్రియః ప్రియకృత్తవ
ప్రియమైన పనులు చేసే, అందరికీ ఇష్టమైన వాడే, ఓ పురువులు, రాజ్యానికి అర్హుడు.
పౌరజాన పదైస్తుష్టైరిత్యుక్తే నాహుషస్తదా
పౌరులు ఈ మాటలకు సంతృప్తిగా ఉండగా, ఆ సమయంలో నాహుషుడు ఇలా అన్నాడు.
దిశి దక్షిణపూర్వస్యాం తుర్వసుం తు న్యవేశయత్
దక్షిణా తూర్పు దిశలో తుర్వసును స్థాపించాడు.
ప్రతీచ్యాముత్తరస్యాం చ ద్రుహ్యుం చానుం చ తావుభౌ
వాయవ్య ఉత్తర దిశలో ద్రుహ్యును, అనును ఇద్దరినీ స్థాపించాడు.
వ్యభజత్పఞ్చధా రాజా పుత్రేభ్యో నాహుషస్తదా
ఆ సమయంలో రాజు నాహుషుడు తన కుమారులకు రాజ్యాన్ని అయిదు భాగాలుగా విభజించాడు.
యథాప్రదేశం ధర్మజ్ఞైర్ధర్మేణ ప్రతిపాన్యతే
ప్రతి ప్రాంతాన్ని ధర్మాన్ని తెలిసిన వారు ధర్మబద్ధంగా పాలించారు.