స ప్రాయాచ్ఛౌనకమృషిం శరణం వ్యథితస్తదా
ఆ సమయంలో బాధతో అతడు ఋషి శౌనకుని ఆశ్రయం కోరాడు.
యోజయామాస చైన్ద్రోతః శౌనకో జనమేజయమ్
శౌనకుడు జనమేజయునికి ఇంద్రోత యాగాన్ని నిర్వహింపజేశాడు.
స లోహగన్ధో వ్యనశత్త స్యావభృథమేత్య హ
ఆ ఇనుపువాసన ఉన్న పదార్థం, స్నానం పూర్తయ్యే చోటికి చేరిన తర్వాత, కనబడకుండా పోయింది.
దత్తః శక్రేన తుష్టేన లేభే తస్మాద్బృహద్రథః
ఇంద్రుడు సంతోషంతో ఇచ్చినదాన్ని, బృహద్రథుడు ఆయన నుండి పొందాడు.
ప్రదదౌ వాసుదేవాయ ప్రీత్యా కౌరవనన్దనః
కౌరవులకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడు, ప్రేమతో వాసుదేవునికి దాన్ని ఇచ్చాడు.
పుత్రం శ్రేష్టం వరిష్ఠం చ యదుమిత్యబ్రవీద్వచః
అతడు, 'ఈ కుమారుడు అత్యుత్తముడు, అతడిని యదు అని పిలుస్తారు' అని ప్రకటించాడు.
కావ్యస్యోశనసః శాపాన్న చ తృప్తో ఽస్మి యౌవనే
కావ్యుడు ఉశనసుని శాపం వల్ల, నా యవ్వనంలో నాకు తృప్తి లేదు.
జరాం మే ప్రతిగృహ్ణీష్వ తం యదుః ప్రత్యువాచ హ
'నా వృద్ధాప్యాన్ని నీవు స్వీకరించు' అని అన్నాడు. యదు అతనికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
సా తు వ్యాయామసాధ్యా వై న గ్రహీష్యామి తే జరామ్
'ఆ వృద్ధాప్యం శ్రమతో మాత్రమే పొందదగినది. నేను నీ వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకోను.'
తస్మాజ్జరాం న తే రాజన్గ్రహీతుమహముత్సహే
'అందువల్ల, రాజా, నీ వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించడానికి నేను సమర్థుడిని కాదు.'
వలీసంతతగాత్రశ్చ నిరాశో దుర్బలాకృతిః
ముడతలు పడ్డ శరీరం, ఆశలేని మనసు, బలహీనమైన రూపం కలవాడు,
సహోపవీతిభిశ్చైవ తాం జరాం నాభికామయే
పవిత్ర దారాన్ని ధరించినవారితో కలిపినా, ఆ వృద్ధాప్యాన్ని నేను కోరను.
ప్రతిగృహ్ణన్తు ధర్మజ్ఞ పుత్రమన్యం వృణీష్వ వై
'ధర్మాన్ని తెలిసినవారు దాన్ని స్వీకరించండి. నువ్వు ఇంకొక కుమారుణ్ని ఎంచుకో.'
ఉవాచ వదతాం శ్రేష్టో జ్యేష్ఠం తం గర్హయన్సుతమ్
మాటలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు, పెద్ద కుమారుణ్ని నిందిస్తూ ఇలా చెప్పాడు.
మామనాదృత్య దుర్బుద్ధే యదహం తవ దేశికః
'ఓ మూర్ఖుడా! నేనే నీ గురువు అయినా నన్ను పట్టించుకోకుండా'
యస్త్వం మే త్దృదయాజ్జాతో వయః స్వం న ప్రయచ్ఛసి
'నా హృదయంలోంచి పుట్టిన నీవు, నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు.'
తుర్వసో ప్రతిపద్యస్వ పాప్మానం జరయా సహ
'తుర్వసుడు పాపాన్ని, వృద్ధాప్యంతో కలిపి స్వీకరించు.'
జరాయాం బహవో దోషాః పానభోజన కారితాః
వృద్ధాప్యంలో అనేక దోషాలు ఉంటాయి, అవి తినిపించడమూ, తాగించడమూ వల్ల కలుగుతాయి.
యస్త్వం మే త్దృదయాజ్జాతో వయః స్వం న ప్రయచ్ఛసి
'నా హృదయంలోంచి పుట్టిన నీవు, నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు.'
సంకీర్ణేషు చ ధర్మేణ ప్రతిలోమనరేషు చ
మిశ్రమ కులాల్లో, వ్యతిరేక వంశాలలో, ధర్మానికి విరుద్ధంగా,
వాసస్తే పాప మ్లేచ్ఛేషు భవిష్యతి న సంశయః
నీవు పాపమయమైన విదేశీయుల మధ్య నివసించవలసి వస్తుంది, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఏవం తు తుర్వసుంశప్త్వా యయాతిః సుతమాత్మనః
ఇలా తుర్వసును శపించి, యయాతి తన కుమారునితో మాట్లాడాడు.
ద్రుహ్యో త్వం ప్రతిపద్యస్వ వర్ణరూపవినాశినీమ్
ద్రుహ్యూ, నీవు వర్ణం, రూపాన్ని నాశనం చేసే రూపాన్ని స్వీకరించు.
పూర్ణే వర్షసహస్రే తే ప్రతిదాస్యామి యౌవనమ్
నీవు వెయ్యేళ్లు పూర్తయ్యాక, నీకు మళ్లీ యవ్వనాన్ని ఇచ్చెదను.
న సుఖం చాస్య భవతి న జరాం తేన కామయే
అతనికి ఆనందం ఉండదు, ఆ వృద్ధాప్యాన్ని నేను అతనికి కోరను కూడా.
యస్త్వం మే హృదయాజ్జాతో వయః స్వం న ప్రయచ్ఛసి
నీవు నా హృదయం నుండి పుట్టినవాడవు, అయినా నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు.
నౌప్లవోత్తరసంచారస్తవ నిత్యం భవిష్యతి
నీవు ఎప్పటికీ పడవలో దాటి వెళ్లే శక్తిని పొందవు.
అనో త్వం ప్రతిపాద్యస్వ పాప్మానం జరయా సహ
అను, నీవు పాపాన్ని వృద్ధాప్యంతో పాటు స్వీకరించాలి.
న జుహోతి స కాలే ఽగ్నిం తాం జరాం నాభికామయే
అతను సమయానికి అగ్ని హోమం చేయడు; ఆ వృద్ధాప్యాన్ని నేను కోరను.
యస్త్వం మే హృదయాజ్జాతో వయః స్వం న ప్రయచ్ఛసి
నీవు నా హృదయం నుండి పుట్టినవాడవు, అయినా నీ యవ్వనాన్ని నాకు ఇవ్వడం లేదు.