మృగాన్సహస్రకాన్హత్వా పరిశ్రాన్తశ్చ వీర్యవాన్
వీరుడు వెయ్యి జింకలను వేటాడి, అలిసిపోయాడు.
ఆగతే హి వికుక్షై తు సమాంసే మహసైనికే
విపుల సైన్యం కలిగిన వికుక్షి మాంసంతో తిరిగి వచ్చినప్పుడు,
తథేతి చోదితో రాజ్ఞా విధివత్తదుపస్థితమ్
రాజు ఆజ్ఞతో, వికుక్షి ఆ మాంసాన్ని విధిగా సమర్పించాడు.
అనేనోపహతం మాంసం పుత్రేణ తవ పార్థివ
రాజా! మీ కుమారుడు ఈ మాంసాన్ని అపవిత్రం చేశాడు.
శశో దురాత్మనా పూర్వమమనా భక్షితో ఽనఘ
పాపరహితుడా! ముందు దుష్టమనస్కుడు ఒక మొసలి మాంసాన్ని తిన్నాడు.
ఇక్ష్వాకుస్తు తతః క్రుద్ధో వికుక్షిమిదమబ్రవీత్
అప్పుడే ఇక్ష్వాకు కోపంతో వికుక్షిని ఇలా అడిగాడు:
శశం భక్షయసే ఽరణ్యే నిర్ఘృణః పూర్వమద్య తు
నిర్దయుడా! నువ్వు ఈరోజు అడవిలో ముందుగా మొసలి మాంసాన్ని తిన్నావు.
ఏవమిక్ష్వాకుణా త్యక్తో వసిష్ఠవచనాత్సుతః
వశిష్ఠుని మాట ప్రకారం, ఇక్ష్వాకు తన కుమారుడిని విడిచిపెట్టాడు.
ప్రాప్తః పరగధర్మాత్మా స చాయోధ్యాధిపో ఽభవత్
ఆయన శత్రువుల ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, అయోధ్యకు అధిపతిగా అయ్యాడు.
తతస్తేనైనసా పూర్ణో రాజ్యావస్థో మహీపతిః
ఆ తప్పుతో నిండిన రాజు, రాజ్యంలో స్థిరంగా ఉన్నాడు.
జ్ఞాత్వైవమేతదాఖ్యానం నా విధిర్భక్షయేద్బుధః
ఈ కథను తెలుసుకున్న జ్ఞాని, అలాంటి ఆహారం తినకూడదు.
ఏతన్మాంసస్య మాంసత్వం ప్రవదన్తి మనీషిణః
మాంసం యొక్క అసలైన స్వభావం ఇదే అని పండితులు చెబుతారు.
ఇన్ద్రస్య వృషభూతస్య కకుత్స్థో జయతే పురా
పురాతన కాలంలో వృషభుడైన ఇంద్రుని నుండి కాకుత్సుడు జన్మించాడు.
అనేనాస్తు కకుత్స్థస్య పృథుశ్చానేన స స్మృతః
ఆయన వల్ల కాకుత్సుడు, అలాగే అతని వల్ల పృథు అని గుర్తించబడతారు.
అన్ధ్రాత్తు యువనాశ్వస్తు శావస్తస్తస్య చాత్మజః
అంధ్రుని నుండి యువనాశ్వుడు, అతని కుమారుడు శావస్తుడు పుట్టారు.
శ్రావస్తస్య తు దాయాదో బృహదశ్వో మహాయశాః
శ్రావస్తుడి వారసుడు, మహా కీర్తి కలిగిన బృహదశ్వుడు.
యస్తు ధున్ధువధాద్రాజా ధున్ధుమారత్వమాగతః
ధుంధును సంహరించిన రాజు, ఆ తరువాత 'ధుంధుమారుడు' అనే పేరును పొందాడు.
యదర్థం కువలాశ్వస్య ధున్ధుమారత్వమాగతమ్
కువలాశ్వుడు ఎందుకు 'ధుంధుమారుడు' అనే పేరును పొందాడో తెలుసుకోవాలా?
సర్వే విద్యాసు నిష్ణాతా బలవన్తో దురాసదాః
వారు అందరూ విద్యల్లో నిపుణులు, బలవంతులు, ఓడించలేని వారు.
కువలాశ్వం మహావీర్యం శూరముత్తమధార్మికమ్
కువలాశ్వుడు మహా వీరుడు, ధైర్యవంతుడు, అత్యంత ధర్మపరుడు.
పుత్రసంక్రామితశ్రీస్తు వనం రాజా వివేశ హ
రాజు తన వైభవాన్ని కుమారుడికి అప్పగించి, అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
ప్రయాస్యన్తముతఙ్కస్తు బ్రహ్మర్షిః ప్రత్యవారయత్
అతడు వెళ్లిపోతుండగా బ్రహ్మర్షి ఉతంకుడు అతన్ని ఆపాడు.
నిరుద్విగ్నస్తపస్ఛర్తుం న హి శక్రో ఽపి పార్థివ
ఓ రాజా, అక్కడ ఇంద్రుడికూడా భయములేక తపస్సు చేయడం సాధ్యం కాదు.
సముద్రో వాలుకాపూర్ణస్తత్ర తిష్ఠతి భూపతే
అక్కడ, ఓ భూమిపతి, ఇసుకతో నిండిన సముద్రం ఉంది.
అన్తర్భూమిగతస్తత్ర వాలుకాన్తర్హితో మహాన్
అక్కడ భూమిలో, ఇసుకలో దాగి ఒక గొప్ప ప్రాణి ఉంది.
శేతే లోకవినాశాయ తప ఆస్థాయ దారుణమ్
అతడు లోకాలను నాశనం చేయాలని ఉద్దేశించి, భయంకరమైన తపస్సు చేస్తూ అక్కడ పడుకుని ఉన్నాడు.
యదా తదా మహీ తత్ర చలతి స్మ సకాననా
అప్పుడు అక్కడ భూమి, అడవులతో కలిసి కంపించేది.
ఆదిత్యపథమావృత్య సప్తాహం భూమికంపనమ్
ఆదిత్యుని మార్గాన్ని అడ్డగించి, ఏడు రోజులు భూమి కంపించేది.
తేన రాజన్న శక్నోమి తస్మిన్స్థాతుం స్వ ఆశ్రమే
ఈ కారణంగా, ఓ రాజా, నేను నా ఆశ్రమంలో ఉండలేకపోతున్నాను.
తేజస్తే సుమహద్విష్ముస్తేజసాప్యాయయిష్యతి
అతని తేజస్సు అపారమైనది, ఓ శత్రునాశకా; తపస్సుతో తన శక్తిని ఇంకా పెంచుకుంటాడు.