అనుకూలం భవేదేవం యది స్యాత్సమయో మతః
ఇలా చేయడం అనుకూలంగా ఉంటే, సమయం కూడా అనుకూలమైతే, అంగీకరించాలి.
రూపం వివస్వతస్త్వాసీత్తిర్యగూర్ద్ధ్వమధస్తథా
వివస్వంతుని రూపం పక్కలకు, పైకి, కిందకి వ్యాపించింది.
తస్మాత్తే సమచక్రం తు వర్తతే రూపమద్భుతమ్
అందువల్ల, నీ నుండి ఒక అద్భుతమైన వృత్తాకార రూపం ఏర్పడింది.
తతో ఽభ్యుపాగమత్త్వష్టా మార్త్తణ్డస్య వివస్వతః
ఆ తరువాత త్వష్టా మార్తాండుడైన వివస్వంతుని వద్దకు వెళ్లాడు.
తం నిర్మూలిత తేజస్కం తేజసాపహృతేన తు
అతడిని తేజస్సు లేని స్థితిలో, మహిమ పోయినట్టు చూశాడు.
దదర్శ యోగమాస్థాయ స్వాం భార్యాం వడవాం తథా
ధ్యానం చేసి, తన భార్య వడవను కూడా చూశాడు.
అశ్వరూపేణ మార్త్తణ్డస్తాం ముఖే సమభావయత్
మార్తాండుడు గుర్రం రూపంలో ఆమె నోటిలో ఏకమయ్యాడు.
సా తం నిఃసారయామాస నోభ్యాం శుక్రం వివస్వతః
ఆమె తన రెండు ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా వివస్వంతుని వీర్యాన్ని బయటకు పంపింది.
నాసత్యశ్చైవ దస్రశ్చ స్మృతౌ ద్వాదశమూర్తితః
ఆ వీర్యం నుండి నాసత్యుడు, దస్రుడు పన్నెండవ రూపాలుగా గుర్తించబడ్డారు.
తాం తు రూపేణ కాన్తేన దర్శయామాస భాస్కరః
భాస్కరుడు ఆమెను అందమైన రూపంలో చూపించాడు.
యమస్తు తేన శాపేన భృశం పీడితమానసః
ఆ శాపం వల్ల యముడు మనసులో బాగా బాధపడ్డాడు.
సో ఽలభత్కర్మణాం తేన శుభేన పరమాం ద్యుతిమ్
ఆ శుభకర్మ వల్ల అతడు అత్యున్నత తేజస్సును పొందాడు.
మనుః ప్రజాపతిస్త్వేష సావర్ణిః స మహాయశాః
ఈ మను, సావర్ణి అనే మహాప్రతిష్ఠ కలిగిన ప్రజాపతి.
మేరుపృష్ఠే తపో ఘోరమద్యాపి చరతే ప్రభుః
ప్రభువు ఇప్పటికీ మేరు శిఖరంపై ఘోరమైన తపస్సు చేస్తూ ఉన్నాడు.
త్వష్టా తు తేన రూపేణ విష్ణోశ్చక్రమకల్పయత్
త్వష్టా ఆ రూపాన్ని ధరించి, విష్ణువు కోసం చక్రాన్ని తయారు చేశాడు.
యవీయసీ తయోర్యా తు యమునాచ యశస్వినీ
వారిలో చిన్నదైన, ప్రసిద్ధమైన యమునా జన్మించింది.
యస్తు జ్యేష్ఠో మహాతేజాః సర్గో యస్యేతి సాంప్రతమ్
వారిలో పెద్దవాడు, మహత్తర తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, ఇప్పుడు కనిపిస్తున్న సృష్టికి కారణమైనవాడు.
ఇదం తు జన్మ దేవానాం శృణుయాద్వా పఠేచ్చ వా
దేవతల జన్మకథను ఎవరు వినినా లేదా చదివినా,
ఆపదం ప్రాప్య ముచ్యేత ప్రాప్నుయాచ్చ మహద్యశః
వారు ఎలాంటి కష్టాల్లో పడినా, వాటి నుండి విముక్తి పొందుతారు, గొప్ప పేరు కూడా పొందుతారు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మాణ్డే మహాపురాణే వాయుప్రోక్తే తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదే వైవస్వతోత్పత్తిర్నామైకోనషష్టితమోధ్యాయః
ఇలా వాయువు చెప్పిన శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో మూడవ ఉపోద్ధాత భాగంలో 'వైవస్వతుడి ఉద్భవం' అనే యాభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
వైవస్వతాయ మహతే పృథివీరాజ్యమాదిశత్
వైవస్వతుడికి భూమిపై రాజ్యాధికారం అప్పగించారు.
ఇక్ష్వాకుశ్చ నృగశ్చైవ ధృష్టః శర్యాతిరేవచ
ఇక్ష్వాకు, నృగుడు, ధృష్టుడు, శర్యాతి కూడా,
కరూషశ్చ పృషధ్రశ్చ నవైతే మానవాః స్మృతాః
కరూషుడు, పృషధ్రుడు — వీరు తొమ్మిది మంది మనువు కుమారులుగా గుర్తించబడ్డారు.
యష్టుం ప్రజక్రమే కామం హయమేధేన భూపతిః
రాజు తన కోరిక మేరకు అశ్వమేధయాగాన్ని ప్రారంభించాడు.
మిత్రావరుణయోరంశే అనలాహుతిమేవ యత్
మిత్రుడు, వరుణుడు వారి భాగం నుండి అనలాహుతి జన్మించాడు.
దివ్యాసంహననా చైవ ఇలా జజ్ఞ ఇతి శ్రుతమ్
దివ్యమైన రూపంతో ఇళా కూడా జన్మించిందని వినిపిస్తుంది.
అనుగచ్ఛస్వ భద్రం తే తమిలా ప్రత్యువాచ హ
“వెళ్ళు, నీకు శుభం కలగాలి” అని తమిళా ఆమెతో చెప్పింది.
మిత్రావరుణయోరంశే జాతాస్మి వదతాం వర
“నేను మిత్రుడు, వరుణుడు వారి భాగం నుండి జన్మించాను, గొప్పవాడా!” అని ఆమె చెప్పింది.
ఏవముక్త్వా పునర్దేవీ తయోరన్తికమాగమత్
అలా చెప్పి, ఆ దేవత తిరిగి వారి దగ్గరకు వెళ్లింది.
అంశే ఽస్మిన్యువయోర్జాతా దేవౌ కిం కరవాణి వామ్
“నేను మీ ఇద్దరి భాగంలో జన్మించాను దేవతలారా, మీ కోసం ఏమి చేయాలి?” అని అడిగింది.