నైతన్న్యూనం భవాదణ్డం మార్త్తణ్డస్త్వం భవానఘ
ఇది తక్కువ కాదు; నీవే సూర్యుడు, పాపరహితుడవు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నామాన్వర్థముదాహరన్
ఆ మాటలు విని, అతడు ఆ పేరును దాని అర్థానుసారం పలికాడు.
తస్మాద్వివస్వాన్మార్త్తణ్డః పురాణజ్ఞైర్విభావ్యతే
అందువల్ల, పురాణాలను బాగా తెలిసినవారు వివస్వంతుని మార్థండుడిగా గుర్తిస్తారు.
విజజ్ఞే సవితుర్భార్యా సంజ్ఞా పుత్రాంస్తు త్రీన్పునః
సవితృదేవుని భార్య సంజ్ఞ మళ్లీ ముగ్గురు పిల్లలకు జన్మనిచ్చింది.
శనైశ్చరం తథైవైతే మార్త్తణ్డస్యాత్మజాః స్మృతాః
శనైశ్చరుడు మరియు ఇతరులు మార్థండుని కుమారులుగా గుర్తించబడ్డారు.
తస్య సంజ్ఞాభవద్భార్యా త్వాష్ట్రీ దేవీ వివస్వతః
సంజ్ఞ దేవి త్వష్టృ కుమార్తెగా వివస్వంతుని భార్యగా అయ్యింది.
సా తు భార్యా భగవతో మార్త్తణ్డస్యాతితేజసః
ఆమె అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న మార్థండుని భార్యగా ఉండింది.
అజానన్కశ్యపః స్నేహాత్ మార్త్తణ్డ ఇతి చోచ్యతే
కశ్యపుడు ప్రేమతో అతనిని మార్థండుడు అని పిలిచాడు.
యేనాపి తాపయామాస త్రీల్లోఙ్కాన్కశ్యపాత్మజః
కశ్యపుని కుమారుడు అయిన అతని వల్ల మూడు లోకాలు వేడెక్కాయి.
ద్వౌ సుతౌ తు మహావీర్యౌం కన్యైకా విదితైవ చ
అందులో ఇద్దరు మహాశక్తివంతులైన కుమారులు, ఒక ప్రసిద్ధ కుమార్తె ఉన్నారు.
తతో యమో యమీ చైవ యమజౌ సంబభూవతుః
అంతట తరువాత యముడు, యమీ అనే జంట జన్మించారు.
అసహన్తీ స్వకాం ఛాయాం సవర్ణాం నిర్మమే పునః
తన నీడను భరించలేక, సంజ్ఞ తాను పోలిన మరొకరిని సృష్టించింది.
ప్రాఞ్జలిః ప్రయతా భూత్వా పునః సంజ్ఞామభాషత
చేతులు జోడించి, భక్తితో మళ్లీ సంజ్ఞతో మాట్లాడింది.
అహం యాస్యాపి భద్రం తే స్వమేవ భవనం పితుః
నేను నా తండ్రి ఇంటికి వెళ్తాను; నీకు మంగళం కలగాలి.
ఇమౌ చ బాలకౌ మహ్యం కన్యా చ వరవర్ణినీ
ఈ ఇద్దరు బాలురు నావారు, అలాగే ఈ అందమైన కుమార్తె కూడా నాది.
ఇమౌ చ బాలకౌ మహ్యం తథేత్యుక్తా తథా చ సా
ఈ ఇద్దరు బాలురు నావారు అని ఆమె చెప్పింది; అది అలాగే జరిగింది.
పితా తామాగతాం దృష్ట్వా క్రుద్ధః సంజ్ఞామథాబ్రవీత్
ఆమె వచ్చినదాన్ని చూసి, తండ్రి కోపంతో సంజ్ఞతో ఇలా అన్నాడు.
అగమద్వడవా భూత్వాచ్ఛాద్య రూపమనిన్దితా
ఆమె తన అందమైన రూపాన్ని దాచుకొని, గుర్రముగా మారి వెళ్లిపోయింది.
ద్వితీయాయాం తు సంజ్ఞాయాం సంజ్ఞేయమితి చిన్త్య తామ్
రెండవ సంతానంలో ఆమెకు 'సంజ్ఞ' అనే పేరు పెట్టాలని నిర్ణయించారు.
పూర్వజస్య మనోస్తుల్యౌ సాదృశ్యేన తు తౌ ప్రభూ
ఆ ఇద్దరూ ముందుగా జన్మించిన మనువు లాగా, అతనితో సమానంగా ఉండేవారు, ఓ మహాబలులారా.
శ్రుతశ్రవా మనుస్తాభ్యాం సావర్ణిర్వై భవిష్యతి
ఆ ఇద్దరి నుండి శ్రుతశ్రవా, మనువు కలసి భవిష్యత్తులో సావర్ణి జన్మిస్తాడు.
మనురేవాభవత్సో ఽపి సావర్ణిరితి చోచ్యతే
ఆ కొడుకు కూడా మనువుగా మారి, సావర్ణి అని పిలవబడతాడు.
చకారాభ్యధికం స్నేహం త తథా పూర్వజేషు వై
అతడు వారికి, ముందుగా పుట్టిన పిల్లలకన్నా ఎక్కువ ప్రేమ చూపించాడు.
బహుశో జల్పమానస్తు సాపత్న్యాదతిదుఃఖితః
తన సహధర్మిణితో చాలాసార్లు మాట్లాడుతూ, అతడు చాలా బాధపడేవాడు.
యదా సంతర్జయామాస చ్ఛాయాం వైవస్వతో యమః
వైవస్వతుని కుమారుడు యముడు, ఛాయను బెదిరించినప్పుడు,
యదా తర్జయసే ఽకస్మాత్పితృభార్యాం యశస్వినీమ్
నీవు ఏ కారణం లేకుండా నీ తండ్రి గొప్ప భార్యను బెదిరించినప్పుడు,
యమస్తు తేన శాపేన భృశం పీడితమానసః
ఆ శాపం వల్ల యముడు మనసులో చాలా బాధపడ్డాడు.
భృశం శాపభయోద్విగ్నః సంజ్ఞావాక్యైర్వినిర్జితః
శాప భయంతో ఎంతో కలవరపడి, సంజ్ఞ మాటలకు అతడు ఓడిపోయాడు.
బాల్యాద్వా యది వా మోహాత్తద్భవాన్క్షన్తుమర్హతి
ఇది బాల్యమో, లేక మాయ వల్లనో జరిగినా, మీరు అతన్ని క్షమించాలి.
తవ ప్రసాదో నస్త్రాతుమేతస్మాన్మహతో భయాత్
మీ అనుగ్రహమే మాకు ఈ గొప్ప భయం నుండి రక్షణ కలిగించగలదు.