యఃసర్వేషాం విమానాని దేవతానాం చకార హ
అతనే దేవతలందరికీ విమానాలు తయారు చేశాడు.
ప్రహ్రాదీ విశ్రుతా తస్య పత్నీ త్వష్టుర్విరోచనా
త్వష్టునికి ప్రసిద్ధి గల ప్రహ్లాదీ అనే భార్య ఉండేది, ఆమెను విరోచన అని కూడా అంటారు.
దేవాచార్యస్య మహతో విశ్వరూపస్య ధీమతః
దేవతల గురువు, గొప్ప జ్ఞానమున్న విశ్వరూపుని గురించి
సురేణురితి విఖ్యాతా స్వసా తస్య యవీయసీ
అతని చిన్న చెల్లెలు సురేణు అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
ప్రాసూత సా మహాభాగం మనుం జ్యేష్ఠం వివస్వతః
ఆమె మహాభాగురాలైన వివస్వంతుని పెద్ద కుమారుడైన మనువును ప్రసవించింది.
సా తు గత్వా కురూన్దేవీ వడవా రూపధారిణీ
ఆ దేవత, గుర్రపు రూపం ధరించి, కురువుల దగ్గరకు వెళ్లింది.
ప్రాసూత సా మహాభాగ త్వన్తరిక్షే ఽశ్వినౌ కిల
ఆమె అక్కడ, ఆకాశంలో మహాభాగురాలిగా అశ్వినీ దేవతలను ప్రసవించింది.
కస్మాన్మార్త్తణ్డ ఇత్యేష వివస్వానుదితో బుధైః
వివస్వంతుడు ఉదయించకపోయినప్పుడు, ఎందుకు మర్తండుడు అని జ్ఞానులు పిలుస్తారు?
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామో సర్వం నో బ్రూహి పృచ్ఛతామ్
ఇది అంతా తెలుసుకోవాలని మేము కోరుకుంటున్నాము; దయచేసి మాకు అన్నీ వివరంగా చెప్పండి.
గర్భవధం భ్రాన్తః కశ్యపో విద్రుతో భవేత్
కశ్యపుడు గర్భహత్య చేసిన తరువాత, అయోమయంగా తిరిగాడు.
నైతన్న్యూనం భవాదణ్డం మార్త్తణ్డస్త్వం భవానఘ
ఇది తక్కువ కాదు; నీవే సూర్యుడు, పాపరహితుడవు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నామాన్వర్థముదాహరన్
ఆ మాటలు విని, అతడు ఆ పేరును దాని అర్థానుసారం పలికాడు.
తస్మాద్వివస్వాన్మార్త్తణ్డః పురాణజ్ఞైర్విభావ్యతే
అందువల్ల, పురాణాలను బాగా తెలిసినవారు వివస్వంతుని మార్థండుడిగా గుర్తిస్తారు.
విజజ్ఞే సవితుర్భార్యా సంజ్ఞా పుత్రాంస్తు త్రీన్పునః
సవితృదేవుని భార్య సంజ్ఞ మళ్లీ ముగ్గురు పిల్లలకు జన్మనిచ్చింది.
శనైశ్చరం తథైవైతే మార్త్తణ్డస్యాత్మజాః స్మృతాః
శనైశ్చరుడు మరియు ఇతరులు మార్థండుని కుమారులుగా గుర్తించబడ్డారు.
తస్య సంజ్ఞాభవద్భార్యా త్వాష్ట్రీ దేవీ వివస్వతః
సంజ్ఞ దేవి త్వష్టృ కుమార్తెగా వివస్వంతుని భార్యగా అయ్యింది.
సా తు భార్యా భగవతో మార్త్తణ్డస్యాతితేజసః
ఆమె అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న మార్థండుని భార్యగా ఉండింది.
అజానన్కశ్యపః స్నేహాత్ మార్త్తణ్డ ఇతి చోచ్యతే
కశ్యపుడు ప్రేమతో అతనిని మార్థండుడు అని పిలిచాడు.
యేనాపి తాపయామాస త్రీల్లోఙ్కాన్కశ్యపాత్మజః
కశ్యపుని కుమారుడు అయిన అతని వల్ల మూడు లోకాలు వేడెక్కాయి.
ద్వౌ సుతౌ తు మహావీర్యౌం కన్యైకా విదితైవ చ
అందులో ఇద్దరు మహాశక్తివంతులైన కుమారులు, ఒక ప్రసిద్ధ కుమార్తె ఉన్నారు.
తతో యమో యమీ చైవ యమజౌ సంబభూవతుః
అంతట తరువాత యముడు, యమీ అనే జంట జన్మించారు.
అసహన్తీ స్వకాం ఛాయాం సవర్ణాం నిర్మమే పునః
తన నీడను భరించలేక, సంజ్ఞ తాను పోలిన మరొకరిని సృష్టించింది.
ప్రాఞ్జలిః ప్రయతా భూత్వా పునః సంజ్ఞామభాషత
చేతులు జోడించి, భక్తితో మళ్లీ సంజ్ఞతో మాట్లాడింది.
అహం యాస్యాపి భద్రం తే స్వమేవ భవనం పితుః
నేను నా తండ్రి ఇంటికి వెళ్తాను; నీకు మంగళం కలగాలి.
ఇమౌ చ బాలకౌ మహ్యం కన్యా చ వరవర్ణినీ
ఈ ఇద్దరు బాలురు నావారు, అలాగే ఈ అందమైన కుమార్తె కూడా నాది.
ఇమౌ చ బాలకౌ మహ్యం తథేత్యుక్తా తథా చ సా
ఈ ఇద్దరు బాలురు నావారు అని ఆమె చెప్పింది; అది అలాగే జరిగింది.
పితా తామాగతాం దృష్ట్వా క్రుద్ధః సంజ్ఞామథాబ్రవీత్
ఆమె వచ్చినదాన్ని చూసి, తండ్రి కోపంతో సంజ్ఞతో ఇలా అన్నాడు.
అగమద్వడవా భూత్వాచ్ఛాద్య రూపమనిన్దితా
ఆమె తన అందమైన రూపాన్ని దాచుకొని, గుర్రముగా మారి వెళ్లిపోయింది.
ద్వితీయాయాం తు సంజ్ఞాయాం సంజ్ఞేయమితి చిన్త్య తామ్
రెండవ సంతానంలో ఆమెకు 'సంజ్ఞ' అనే పేరు పెట్టాలని నిర్ణయించారు.
పూర్వజస్య మనోస్తుల్యౌ సాదృశ్యేన తు తౌ ప్రభూ
ఆ ఇద్దరూ ముందుగా జన్మించిన మనువు లాగా, అతనితో సమానంగా ఉండేవారు, ఓ మహాబలులారా.