భక్ష్యిత్వా తావన్యోన్యం వినాశం సమవాప్నుతః
వారు ఇద్దరూ ఒకరినొకరు తినివేసి అంతమయ్యారు.
స్మృతా హింసా కలేర్భార్యా శ్రేష్ఠా యా నికృతస్మృతిః
హింస అనే ఆమె కలియుగుని భార్యగా ప్రసిద్ధి, ఆమె మోసపూరిత స్వభావంతో ఉత్తమురాలు.
నాకే విఘ్నశ్చ విఖ్యాతో భద్రమోవిధమస్తథా
పరలోకంలో విఘ్నుడు, భద్రమోవిధముడు మరియు మరికొందరు ప్రసిద్ధులుగా ఉన్నారు.
భద్రమశ్చైకహస్తో ఽభూద్విధమశ్చైకపాత్స్మృతః
భద్రమసుడు ఒక్క చేతితో ఉండేవాడు, విదముడు ఒక్క కాలితో ఉన్నవాడిగా గుర్తించబడ్డాడు.
రేవతీ విధమస్యాపి తయోః పుత్రాః సహస్రశః
విదమునికి రేవతీ భార్య, వారిద్దరికీ వేల కొద్దీ కుమారులు పుట్టారు.
రాక్షసాస్తు మహావీర్యాః సంధ్యాద్వయవిచారిమః
రాక్షసులు మహా పరాక్రమశాలులు, వారు రెండు సంధ్యల సంతానంగా చెప్పబడతారు.
గ్రహస్తే రాక్షసాః సర్వే బాలానాం తు విశేషతః
గ్రహాల ప్రభావంలో రాక్షసులు ఉంటారు, ముఖ్యంగా పిల్లలపై ఎక్కువగా ప్రభావం చూపుతారు.
బృహస్పతేర్యా భగినీ వరస్త్రీ బ్రహ్మచారిణీ
బృహస్పతికి ఒక చెల్లెలు ఉండేది, ఆమె గొప్ప గుణవంతురాలు, బ్రహ్మచారిణిగా జీవించేది.
ప్రభాసస్య తు సా భార్యా వసూనామష్టమస్య చ
ఆమె ప్రభాసుని భార్యగా, వసువులలో ఎనిమిదవవాడైన వసువు భార్యగా మారింది.
త్వష్టా విరాజో రూపాణి ధర్మపౌత్ర ఉదారధీః
ధర్ముని మనవడు విరాజుని కుమారుడైన త్వష్టా, రూపకళలో నిపుణుడు, ఉదారమైన మనసున్నవాడు.
యఃసర్వేషాం విమానాని దేవతానాం చకార హ
అతనే దేవతలందరికీ విమానాలు తయారు చేశాడు.
ప్రహ్రాదీ విశ్రుతా తస్య పత్నీ త్వష్టుర్విరోచనా
త్వష్టునికి ప్రసిద్ధి గల ప్రహ్లాదీ అనే భార్య ఉండేది, ఆమెను విరోచన అని కూడా అంటారు.
దేవాచార్యస్య మహతో విశ్వరూపస్య ధీమతః
దేవతల గురువు, గొప్ప జ్ఞానమున్న విశ్వరూపుని గురించి
సురేణురితి విఖ్యాతా స్వసా తస్య యవీయసీ
అతని చిన్న చెల్లెలు సురేణు అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
ప్రాసూత సా మహాభాగం మనుం జ్యేష్ఠం వివస్వతః
ఆమె మహాభాగురాలైన వివస్వంతుని పెద్ద కుమారుడైన మనువును ప్రసవించింది.
సా తు గత్వా కురూన్దేవీ వడవా రూపధారిణీ
ఆ దేవత, గుర్రపు రూపం ధరించి, కురువుల దగ్గరకు వెళ్లింది.
ప్రాసూత సా మహాభాగ త్వన్తరిక్షే ఽశ్వినౌ కిల
ఆమె అక్కడ, ఆకాశంలో మహాభాగురాలిగా అశ్వినీ దేవతలను ప్రసవించింది.
కస్మాన్మార్త్తణ్డ ఇత్యేష వివస్వానుదితో బుధైః
వివస్వంతుడు ఉదయించకపోయినప్పుడు, ఎందుకు మర్తండుడు అని జ్ఞానులు పిలుస్తారు?
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామో సర్వం నో బ్రూహి పృచ్ఛతామ్
ఇది అంతా తెలుసుకోవాలని మేము కోరుకుంటున్నాము; దయచేసి మాకు అన్నీ వివరంగా చెప్పండి.
గర్భవధం భ్రాన్తః కశ్యపో విద్రుతో భవేత్
కశ్యపుడు గర్భహత్య చేసిన తరువాత, అయోమయంగా తిరిగాడు.
నైతన్న్యూనం భవాదణ్డం మార్త్తణ్డస్త్వం భవానఘ
ఇది తక్కువ కాదు; నీవే సూర్యుడు, పాపరహితుడవు.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నామాన్వర్థముదాహరన్
ఆ మాటలు విని, అతడు ఆ పేరును దాని అర్థానుసారం పలికాడు.
తస్మాద్వివస్వాన్మార్త్తణ్డః పురాణజ్ఞైర్విభావ్యతే
అందువల్ల, పురాణాలను బాగా తెలిసినవారు వివస్వంతుని మార్థండుడిగా గుర్తిస్తారు.
విజజ్ఞే సవితుర్భార్యా సంజ్ఞా పుత్రాంస్తు త్రీన్పునః
సవితృదేవుని భార్య సంజ్ఞ మళ్లీ ముగ్గురు పిల్లలకు జన్మనిచ్చింది.
శనైశ్చరం తథైవైతే మార్త్తణ్డస్యాత్మజాః స్మృతాః
శనైశ్చరుడు మరియు ఇతరులు మార్థండుని కుమారులుగా గుర్తించబడ్డారు.
తస్య సంజ్ఞాభవద్భార్యా త్వాష్ట్రీ దేవీ వివస్వతః
సంజ్ఞ దేవి త్వష్టృ కుమార్తెగా వివస్వంతుని భార్యగా అయ్యింది.
సా తు భార్యా భగవతో మార్త్తణ్డస్యాతితేజసః
ఆమె అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న మార్థండుని భార్యగా ఉండింది.
అజానన్కశ్యపః స్నేహాత్ మార్త్తణ్డ ఇతి చోచ్యతే
కశ్యపుడు ప్రేమతో అతనిని మార్థండుడు అని పిలిచాడు.
యేనాపి తాపయామాస త్రీల్లోఙ్కాన్కశ్యపాత్మజః
కశ్యపుని కుమారుడు అయిన అతని వల్ల మూడు లోకాలు వేడెక్కాయి.
ద్వౌ సుతౌ తు మహావీర్యౌం కన్యైకా విదితైవ చ
అందులో ఇద్దరు మహాశక్తివంతులైన కుమారులు, ఒక ప్రసిద్ధ కుమార్తె ఉన్నారు.