రాజ్యం పురీం చాపహాయ భ్రష్టైశ్వర్యా హతత్విషః
వారు తమ రాజ్యాన్ని, పట్టణాన్ని వదిలేసి, శక్తి లేక, వైభవం కోల్పోయి పోయారు.
అభిద్రుత్య నృపాంస్తాంస్తు ద్రవమాణాన్మహీపతిః
పారిపోతున్న ఆ రాజులను మహారాజు వెంటాడాడు.
తతస్తాన్ప్రతి సక్రోధః సగరః సమరే ఽరిహా
అప్పుడా శత్రువులను సంహరించే సాగరుడు కోపంతో యుద్ధంలో వారిని ఎదుర్కొన్నాడు.
వాయ్వస్త్రావృత్తధూమోద్గమపటలతమోముష్టదృష్టిప్రసారా భ్రేముర్భూపృష్టలోఠద్బహులతమరజోగూఢమాత్రా ముహూర్త్తమ్
వాయువు ఆయుధం వల్ల పొగలు దట్టంగా వ్యాపించి, వారి చూపు మసకబారింది; కొంతసేపు భూమంతా దుమ్ముతో కప్పబడిపోయింది.
భీతాః సంత్యుక్తవస్త్రాయుధకవచవిభూషాదికా ముక్తకేశా విస్పష్టోన్మత్తభావాన్భృశ తరమనుకుర్వన్త్యగ్రతః శాత్రవాణామ్
భయంతో, వస్త్రాలు, ఆయుధాలు, కవచాలు, అలంకారాలు వదిలేసి, జుట్టు విరబోసి, స్పష్టంగా ఉన్మత్తుల్లా కనిపిస్తూ, శత్రువులను అనుకరిస్తూ వేగంగా పరుగెత్తారు.
సంక్షుబ్ధసాగరాకారః కాంబోజానభ్యవర్త్తత
కోపంతో ఉప్పొంగిన సముద్రంలా సాగరుడు కాంబోజులను ఎదుర్కొనడానికి ముందుకు వచ్చాడు.
కాంబోజాస్తాలజఙ్ఘాః శకయవనకిరాతాదయః సాకమేతే భ్రేముర్భూర్యస్త్రభీత్యా దిశి దిశి రిపవో యస్య పూర్వాపరాధాః
కాంబోజులు, తాళజంఘులు, శకులు, యవనులు, కిరాతులు మరియు ఇతరులు, తమ స్త్రీలతో కలిసి, అతని పాత అపరాధాలను గుర్తు చేసుకుని భయంతో అన్ని దిక్కులకూ పారిపోయారు.
ద్విట్సైన్యైః సమభిద్రుతా వనభువం సంప్రాప్య తత్రాపి తే ఽస్తైమిత్యం సముపాగతా గిరిగుహాసుప్తోత్థితేన ద్విషః
శత్రు సేనలు వెంటాడగా, వారు అడవిలోకి చేరారు. అక్కడ కూడా, కొండ గుహలలో నుండి లేచిన శత్రువుల చేతిలో రక్షణ లేకపోయింది.
క్రమేణ నాశయామాస తద్రాజ్యమరికర్షణః
శత్రువులను జయించిన వాడు, క్రమంగా వారి రాజ్యాన్ని నాశనం చేశాడు.
నిజఘాన రుషావిష్టః పల్హవాన్పారదానపి
కోపంతో నిండిన సాగరుడు, పహ్లవులను, పారదులను కూడా సంహరించాడు.
దుద్రువుః సంఘశో భీతా హతశిష్టాః సమన్తతః
మిగిలిన వారు భయంతో గుంపులుగా చుట్టూ అన్ని వైపులా పరుగెత్తారు.
ఇత్యుచ్చైః శ్రావయాణో యుధి నిజచరితం వైరిభిర్నాగవీర్యః క్షత్రైర్విధ్వంసితేజాః సగరనరపతిః స్మారయామాస భూపః
యుద్ధంలో తన కీర్తిని శత్రువులకు బలంగా వినిపిస్తూ, ఏనుగు బలంతో ఉన్న సాగర మహారాజు, క్షత్రియ శత్రువులను సంహరించి, మిగిలిన రాజులకు గుర్తు చేశాడు.
ఇక్ష్వాకూణాం వసిష్ఠం కులగురుమభితః సప్త రాజ్ఞాం కలేషు ప్రఖ్యాతాః సంప్రసూతా నృపవరరిపవః పారదాః పల్హవాద్యాః
ఇక్ష్వాకు వంశానికి వసిష్ఠుడు గురువుగా ఉన్నప్పుడు, ఏడుగురు రాజుల వంశాల్లో ప్రసిద్ధి చెందిన శత్రువులు అయిన పారదులు, పహ్లవులు మొదలైన వారు జన్మించారు.
ఉపగమ్యాబ్రువన్సర్వే కృతాఞ్జలిపుటా నృపాః
ఆ రాజులందరూ చేతులు జోడించి వచ్చి మాట్లాడారు.
సగరాస్త్రాగ్నినిర్దగ్ధశరీరాణాం ముమూర్షతామ్
సాగరుని ఆయుధాలతో శరీరాలు కాలిపోయి, మరణానికి దగ్గరగా ఉన్నాము.
తస్మాద్భయాద్ధి నిష్క్రాన్తా వయం జీవితకాఙ్క్షిణః
అతని భయంతో, ప్రాణాలు కాపాడుకోవాలని ఆశించి, మేము అక్కడి నుండి బయలుదేరాము.
కేవలం ప్రాణరక్షార్థం త్వాం త్వయం శరణం గతః
ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి మాత్రమే నేను నీ వద్ద ఆశ్రయం కోరాను.
యస్తం నివర్త్తయిత్వాస్మాన్పాలయేన్మహతో భయాత్
ఎవడు అతడిని దూరం చేసి, మనలను ఈ గొప్ప ప్రమాదం నుండి రక్షిస్తాడో—
తద్వంశపూర్వజైర్భూపైస్త్వతప్రభావశ్చ తాదృశః
అలాంటి శక్తి నీకు ఉంది; ఇదే విధంగా నీ వంశపూర్వీకులైన రాజులకు కూడా ఉండేది.
భవన్నిదేశం నాత్యేతి వేలామివ మహోదధిః
పెద్ద సముద్రం తన హద్దును దాటి పోనట్టే, నీ ఆజ్ఞను ఎవరూ అతిక్రమించరు.
తస్మాదస్మాన్మహాభాగ పరిత్రాతుం త్వమర్హసి
అందువల్ల, మహాభాగ, నీవు మమ్మల్ని రక్షించాలి.
శనైర్విలోకయామాస శరణం సముపాగతాన్
ఆశ్రయంగా వచ్చిన వారిని అతడు మెల్లగా చూసాడు.
దృష్ట్వా త్వతప్యద్భగవాన్సర్వభూతానుకంపకః
వారిని చూసి, సమస్త జీవుల పట్ల కరుణ కలిగిన భగవంతుడు దయతో నిండిపోయాడు.
ఉజ్జీవయఞ్ఛనైర్వాచా మా భైష్టేతి మహామతిః
మెల్లగా మాటలతో, 'భయపడకండి' అని చెప్పి, ఆ జ్ఞానవంతుడు వారిలో ఉత్సాహాన్ని నింపాడు.
సమయే స్థాపయామాస రాజ్ఞస్తాఞ్జీవితార్థినః
ఆ ప్రాణాలను కాపాడుకోవాలనుకున్న వారిని రాజు సంరక్షణలో ఉంచాడు.
గత్వా తం రాజవర్యం స్వయమథ శనకైః సాంత్వయిత్వా యథావత్సప్రాణానామరీణామపగమనవిధావభ్యనుజ్ఞాం యయాచే
తర్వాత, ఆ మహారాజును దగ్గరకు వెళ్లి, మెల్లగా సాంత్వన చెప్పి, బ్రతికినవారికీ, చనిపోయినవారికీ వదిలిపోవడానికి అనుమతి కోరాడు.
శ్రౌతస్మార్త్తవిభిన్నకర్మనిరతాన్విప్రైశ్చ దూరోఞ్ఝితాన్సాసూన్కేవలమత్యజన్మృతసమానేకైకశః పార్థివాన్
వేద, స్మృతి కర్మల్లో నిమగ్నమైన రాజులను, బ్రాహ్మణులు తమ కుమారులతో కలిసి దూరం పంపించినవారిని, జన్మ మరణాల్లో సమానమైనవారిని ఒక్కొక్కరిని విడిచిపెట్టలేదు.
యవనాన్విగతశ్మశ్రూన్కాంబోజాంశ్చబుకాన్వితాన్
మీసాలు కోల్పోయిన యవనులను, కాంబోజులను, శకులతో వచ్చినవారిని కూడా విడిచిపెట్టలేదు.
వేదోక్తకర్మనిర్ముక్తాన్విప్రైశ్చ పరివర్జితాన్
వేదోక్త కర్మలను వదిలినవారిని, బ్రాహ్మణులు విడిచినవారిని కూడా అతడు విడిచిపెట్టలేదు.
తతస్తే రిపవస్తస్య త్యక్తస్వాచారలక్షణాః
ఆ తర్వాత అతని శత్రువులు, సదాచార లక్షణాలను వదిలేసి—