తత్రాపి పర్వతవరే తపశ్చర్తుం సమారభత్
అక్కడే ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతంపై తపస్సు ఆచరించేందుకు ప్రారంభించాడు.
యయుర్యథాగతం సర్వే మునయః శంసితవ్రతాః
అందరు వ్రతనిష్ఠులైన మునులు వచ్చిన విధంగా తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
తపో మహత్సమాస్థాయ తత్రైవ న్యవసత్సుఖీ
అతడు గొప్ప తపస్సు ఆచరించి అక్కడే సుఖంగా నివసించాడు.
సర్వదుఃఖప్రశాన్త్యర్థం మారీచానుమతేన తు
మారీచుని అనుమతితో అన్ని దుఃఖాలను శాంతిపరచుటకై.
చచార ధరణీ సమ్యక్ దుఖైర్ఃముక్తాభవచ్చ సా
భూమి సరిగ్గా తిరిగింది, అన్ని బాధల నుండి విముక్తి పొందింది.
యస్మిఞ్శ్రుతే నరః సర్వపాతకైర్విప్రముచ్యతే
ఇది వినిన మనిషి అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
ప్రసంగాత్కథితః సమ్యఙ్నాతిసంక్షేపవిస్తరః
ఈ కథను సందర్భానుసారం, మితంగా వివరంగా చెప్పాను.
న తాదృశః పుమాత్కశ్చిద్భావీ భూతాథవా శ్రుతః
అలాంటి మనిషి ఎప్పుడూ లేడు, ఉండడు, లేదా ఎవరూ వినలేదు.
యత్పురా సో ఽగమన్ముక్తిం రణే రామేణ ఘాతితః
పూర్వకాలంలో రాముడు యుద్ధంలో వధించినవాడు మోక్షాన్ని పొందాడు.
పుత్రస్తస్య మహాబాహుస్తాలజఙ్ఘో ఽభవన్నృప
ఆయన కుమారుడు, బలమైన భుజాలు కలిగిన తాళజఙ్ఘుడు, రాజుగా అయ్యాడు.
తాలజఙ్ఘాభిధా యేషాం వీతిహోత్రో ఽగ్రజో ఽభవత్
తాళజఙ్ఘులలో వీతిహోత్రుడు పెద్దవాడిగా ఉండేవాడు.
కాలం మహాన్తమవసద్ధిమాద్రివానగహ్వరే
అతడు కొండ గుహలో చాలా కాలం నివసించాడు.
తాలజఙ్ఘో ఽపతద్భూమౌ మూర్ఛితో గాఢవేదనః
తాళజఙ్ఘుడు తీవ్రమైన నొప్పితో, స్పృహ తప్పి నేలపై పడిపోయాడు.
రథమారోప్య వేగేన పలాయనపరో ఽభవత్
అతడు రథంపై ఎక్కి, వేగంగా పారిపోవడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
కృచ్ఛ్రం మహాన్తమాసాద్య శాకమూలఫలాశనః
భారీ కష్టాన్ని ఎదుర్కొని, ఆకుకూరలు, మూలాలు, పండ్లు తింటూ బ్రతికాడు.
జాలజఙ్ఘః స్వకం రాజ్యం సపుత్రః ప్రత్యపద్యత
జాళజఙ్ఘుడు తన కుమారుడితో కలిసి తన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు.
వసంస్తదా నిజం రాజ్యమాపాలయదరిన్దమః
ఆ శత్రువులను సంహరించినవాడు తన రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
అభ్యాయయౌ మహారాజ తాలజఙ్ఘః పురం తవ
ఓ మహారాజా! తాళజఙ్ఘుడు నీ నగరానికి వచ్చాడు.
రురోదాభ్యేత్య నగరీమయోధ్యాం స మహీపతిః
ఆ రాజు అయోధ్య నగరానికి చేరుకొని ఏడ్చాడు.
యుయుధే తైర్నృపైః సర్వైర్వృద్ధో ఽపి తరుణో యథా
వృద్ధుడైనా, యువకుడిలా అన్ని రాజులతో యుద్ధం చేశాడు.
శత్రుభిర్నిర్జితో వృద్ధః పలాయనపరో ఽ భవత్
శత్రువుల చేతిలో ఓడిపోయిన వృద్ధుడు పారిపోవడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
అన్తర్వత్న్యా చ తే మాత్రా సహితో వనమావిశత్
నీ తల్లి గర్భవతిగా ఉండగా, ఆమెతో కలిసి అతడు అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.
శోకామర్షసమావిష్టో వృద్ధభావేన చ స్వయమ్
ఆయన దుఃఖంతో, కోపంతో పూర్తిగా మునిగిపోయి, వృద్ధుడిలా కనిపించాడు.
అనాథ ఇవ రాజేన్ద్ర స్వర్గలోకమితో గతః
ఓ రాజా, ఆధారంలేని వాడిలా, ఆయన ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.
చితామారోపయద్భర్తూ రుదతీ సా కలేవరమ్
ఆమె కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ తన భర్త శరీరాన్ని చితిపై ఉంచింది.
చకారాగ్నిప్రవేశాయ సుదృఢాం మతిమాత్మనః
ఆమె తన మనసులో దృఢంగా అగ్నిలో ప్రవేశించాలనే సంకల్పం చేసుకుంది.
నిర్గత్య చాశ్రమాత్తాం చ వారయన్నిదమబ్రవీత్
ఆశ్రమం నుండి బయటకు వచ్చి, ఆమెను ఆపుతూ ఇలా అన్నాడు.
పుత్రస్తిష్ఠతి సర్వేషాం ప్రవరశ్చవర్త్తినామ్
అందరిలోనూ గొప్పవాడైన కుమారుడు మిగిలి ఉన్నాడు.
తతః సా సర్వదుఃఖాని నియమ్య త్వన్ముఖాంబుజమ్
తర్వాత, అన్ని బాధలను అదుపులో పెట్టుకుని, నీ కమలముఖాన్ని ఆమె చూశింది.
సుషావ చ తతః కాలే సా త్వామౌర్వాశ్రమే తదా
తర్వాత, సమయానికి, ఆమె ఔర్వ ఆశ్రమంలో నిన్ను ప్రసవించింది.