వాజిమేధం తతో రాజన్నాజహార మహాక్రతుమ్
రాజా! ఆ తరువాత అతడు వాజిమేధ అనే మహాయజ్ఞాన్ని నిర్వహించాడు.
విశ్వామిత్రో ఽభవద్ధోతా రామస్య విదితాత్మనః
తనను తాను బాగా తెలిసిన రామునికి విశ్వామిత్రుడు హోతృవేదిగా అయ్యాడు.
భరద్వాజాగ్నివేశ్యాద్యా వేద వేదాఙ్గపారగాః
భరద్వాజుడు, అగ్నివేశ్యుడు మరియు ఇతరులు వేదాలు, వేదాంగాలలో నిపుణులు.
పుత్త్రైః శిష్యైః ప్రశిష్యైశ్చ సహితో భగవాన్భృగుః
పూజ్యుడు అయిన భృగువు తన కుమారులు, శిష్యులు, వారి శిష్యులతో కూడ వచ్చాడు.
స తైః సహాఖిలం కర్మ సమాప్య భృగుపుఙ్గవః
భృగువులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన అతడు వారితో కలిసి అన్ని కర్మలను పూర్తిచేశాడు.
అలఙ్కృత్య యథాన్యాయ కన్యాం రూపవతీం మహీమ్
అతడు అందమైన కన్యరూపిణి భూమిని సరిగా అలంకరించాడు.
ఆహూయ భృగుశార్దూలః సశైలవనకాననామ్
భృగువులలో సింహుడు అయిన అతడు, పర్వతాలు, అరణ్యాలు, వనాలతో కూడిన భూమిని పిలిచాడు.
ఆత్మనః సన్నివాసార్థం తం రామః పర్యకల్పయత్
రాముడు తన నివాసానికి ఆ స్థలాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
హిరణ్యరత్నవస్త్రశ్వగోగజాన్నాదిభిస్తథా
బంగారం, రత్నాలు, వస్త్రాలు, గుర్రాలు, ఆవులు, ఏనుగులు, అన్నపానాదులతో కూడి.
చక్రే ద్రవ్యపరిత్యాగం తేషామనుమతే తదా
ఆ సమయంలో వారి సమ్మతితో ధనాన్ని వారికి పంచిపెట్టాడు.
తత్రాపి పర్వతవరే తపశ్చర్తుం సమారభత్
అక్కడే ఆ శ్రేష్ఠమైన పర్వతంపై తపస్సు ఆచరించేందుకు ప్రారంభించాడు.
యయుర్యథాగతం సర్వే మునయః శంసితవ్రతాః
అందరు వ్రతనిష్ఠులైన మునులు వచ్చిన విధంగా తిరిగి వెళ్లిపోయారు.
తపో మహత్సమాస్థాయ తత్రైవ న్యవసత్సుఖీ
అతడు గొప్ప తపస్సు ఆచరించి అక్కడే సుఖంగా నివసించాడు.
సర్వదుఃఖప్రశాన్త్యర్థం మారీచానుమతేన తు
మారీచుని అనుమతితో అన్ని దుఃఖాలను శాంతిపరచుటకై.
చచార ధరణీ సమ్యక్ దుఖైర్ఃముక్తాభవచ్చ సా
భూమి సరిగ్గా తిరిగింది, అన్ని బాధల నుండి విముక్తి పొందింది.
యస్మిఞ్శ్రుతే నరః సర్వపాతకైర్విప్రముచ్యతే
ఇది వినిన మనిషి అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
ప్రసంగాత్కథితః సమ్యఙ్నాతిసంక్షేపవిస్తరః
ఈ కథను సందర్భానుసారం, మితంగా వివరంగా చెప్పాను.
న తాదృశః పుమాత్కశ్చిద్భావీ భూతాథవా శ్రుతః
అలాంటి మనిషి ఎప్పుడూ లేడు, ఉండడు, లేదా ఎవరూ వినలేదు.
యత్పురా సో ఽగమన్ముక్తిం రణే రామేణ ఘాతితః
పూర్వకాలంలో రాముడు యుద్ధంలో వధించినవాడు మోక్షాన్ని పొందాడు.
పుత్రస్తస్య మహాబాహుస్తాలజఙ్ఘో ఽభవన్నృప
ఆయన కుమారుడు, బలమైన భుజాలు కలిగిన తాళజఙ్ఘుడు, రాజుగా అయ్యాడు.
తాలజఙ్ఘాభిధా యేషాం వీతిహోత్రో ఽగ్రజో ఽభవత్
తాళజఙ్ఘులలో వీతిహోత్రుడు పెద్దవాడిగా ఉండేవాడు.
కాలం మహాన్తమవసద్ధిమాద్రివానగహ్వరే
అతడు కొండ గుహలో చాలా కాలం నివసించాడు.
తాలజఙ్ఘో ఽపతద్భూమౌ మూర్ఛితో గాఢవేదనః
తాళజఙ్ఘుడు తీవ్రమైన నొప్పితో, స్పృహ తప్పి నేలపై పడిపోయాడు.
రథమారోప్య వేగేన పలాయనపరో ఽభవత్
అతడు రథంపై ఎక్కి, వేగంగా పారిపోవడానికి సిద్ధమయ్యాడు.
కృచ్ఛ్రం మహాన్తమాసాద్య శాకమూలఫలాశనః
భారీ కష్టాన్ని ఎదుర్కొని, ఆకుకూరలు, మూలాలు, పండ్లు తింటూ బ్రతికాడు.
జాలజఙ్ఘః స్వకం రాజ్యం సపుత్రః ప్రత్యపద్యత
జాళజఙ్ఘుడు తన కుమారుడితో కలిసి తన రాజ్యాన్ని తిరిగి పొందాడు.
వసంస్తదా నిజం రాజ్యమాపాలయదరిన్దమః
ఆ శత్రువులను సంహరించినవాడు తన రాజ్యాన్ని పాలించాడు.
అభ్యాయయౌ మహారాజ తాలజఙ్ఘః పురం తవ
ఓ మహారాజా! తాళజఙ్ఘుడు నీ నగరానికి వచ్చాడు.
రురోదాభ్యేత్య నగరీమయోధ్యాం స మహీపతిః
ఆ రాజు అయోధ్య నగరానికి చేరుకొని ఏడ్చాడు.
యుయుధే తైర్నృపైః సర్వైర్వృద్ధో ఽపి తరుణో యథా
వృద్ధుడైనా, యువకుడిలా అన్ని రాజులతో యుద్ధం చేశాడు.