వసిష్ఠాదిమునీశానాం మన్వాదీనాం శుభేక్షణే
వశిష్ఠుడు వంటి మహర్షులు, మను మొదలైన శుభదాయకులు,
మధ్యభక్తిరయం రామో నిత్యం యమపరాయణః
ఇది మధ్యమ భక్తి — రాముడు ఎప్పుడూ నియమానికి కట్టుబడి ఉంటాడు.
ఇత్యుక్తా త్వరితం కాన్తం సా మృగీ హృష్టమానసా
అలా చెప్పగానే, ఆ మృగి ఆనందంతో హృదయం నిండుకొని, తన ప్రియుడి వద్దకు త్వరగా వెళ్లింది.
ర్హదృగ్ జ్ఞానం తవ కథం సంజాతం తద్వదాధునా
నీకు ఆత్మజ్ఞానం ఎలా కలిగింది? అది ఇప్పుడే చెప్పు.
శృణు ప్రియే మహాభాగే జ్ఞానం పుణ్యేన జాయతే
ప్రియమైనవాడా, మహాభాగ్యవంతుడా, విను. జ్ఞానం పుణ్యఫలంగా కలుగుతుంది.
పుణ్యాత్మా భార్గవశ్చాయం కృష్ణాభక్తో జితేన్ద్రియః
ఈ భార్గవుడు పుణ్యాత్ముడు, కృష్ణుని భక్తుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
అద్యైవ విదితం మే ఽభూద్రాసస్యాస్య మహాత్మనః
ఈ రోజు నాకు ఈ మహాత్ముడి సంకల్పం తెలిసింది.
యద్యత్కరిష్యతే చైవ తదపి జ్ఞానగోచరమ్
ఇతడు ఏం చేసినా, అది కూడా జ్ఞాన పరిధిలోనే ఉంటుంది.
కవచం మన్త్రసహితం హ్యపి వర్షాయుతాయుతైః
మన్త్రంతో కూడిన కవచం, పదివేల సంవత్సరాలు అయినా,
కృష్ణప్రేమామృతం నామ స్తోత్రముత్తమభక్తిదమ్
కృష్ణుని ప్రేమ అమృతం అనే స్తోత్రం, ఉత్తమ భక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
స మునిర్జ్ఞాతతత్త్వార్థః సానుకంపో ఽభయప్రదః
ఆ ముని తత్వార్ధాన్ని తెలుసుకొని, దయతో, భయాన్ని తొలగిస్తాడు.
శ్రీకృష్ణచారితం సర్వం నామభిర్గ్రథితం యతః
శ్రీకృష్ణుని కార్యాలు అన్నీ నామాలతో కలిపి చెప్పబడ్డాయి.
తతః సంసిద్ధ కవచౌ రాజనం హైహయాధిపమ్
తర్వాత, సిద్ధమైన కవచంతో, హైహయుల రాజు వద్దకు వెళ్ళాడు.
త్రిః సప్తకృత్వో నిర్భూపాం కరిష్యత్యవనీం ప్రియ
ప్రియమైనవాడా, అతడు భూమిని మూడు సార్లు ఏడు సార్లు రాజుల నుండి ఖాళీ చేస్తాడు.
ఆత్మనో మృగభావస్య కారణం జ్ఞాతవాంశ్చ హ
తనకు మృగరూపం వచ్చిన కారణాన్ని అతను గ్రహించాడు.
ఉపోద్ధాతపాదే భార్గవచరితే చతుస్త్రింశత్తమో ఽధ్యాయః
భార్గవుని చరిత్రలో, ఉపోద్ఘాత భాగంలో ముప్పత్తినాలుగవ అధ్యాయం.
భగవద్భక్తిసంలీనమానసానుగ్రహః కుతః
భగవంతుడిని భక్తితో మనసు లీనమవని వాడికి అనుగ్రహం ఎలా కలుగుతుంది?
శ్రుత్వా మృగముఖాత్సర్వం భార్గవస్య విచేష్టితమ్
మృగము నోటితో భార్గవుడు చేసిన కార్యాలన్నీ విని,
పునః ప్రపచ్ఛ కిం నాథ తన్మే వద సవిస్తరమ్
ఆమె మళ్లీ అడిగింది: 'ప్రభూ, దయచేసి దీన్ని నాకు వివరంగా చెప్పండి.'
యథా పృష్టం తయా సో ఽస్యై వర్ణయామాస తత్త్వవిత్
ఆమె అడిగిన విధంగా, సత్యాన్ని తెలిసిన వాడు ఆమెకు వివరంగా వివరించాడు.
భూయః ప్రపచ్ఛ తం కాన్తం జ్ఞానతత్త్వార్థమాదరాత్
ఆమె మళ్లీ తన ప్రియుడిని జ్ఞానసారాన్ని గురించి ఆతురతతో అడిగింది.
యదస్య దర్శనాత్తే ఽద్య జాతం జ్ఞానమతీద్రియమ్
ఈ రోజు అతన్ని చూసినందువల్ల, ఆమెకు అపారమైన జ్ఞానం కలిగింది.
కర్మణా యేన సంప్రాప్తావావాం తిర్యగ్జనిం ప్రభో
ప్రభూ, మనిద్దరం పశువుల జన్మను పొందడానికి ఏ కార్యమే కారణమయ్యింది?
వర్ణయామాస చరితం మృగ్యశ్చైవాత్మనస్తదా
అప్పుడతను తన కథను, మృగం కథను కూడా వివరంగా చెప్పాడు.
సంసారే ఽస్మిన్నమహాభాగే భావో ఽస్య భవకారణమ్
ఈ సంసారంలో, మహాభాగ్యవంతురాలా, అతని స్థితే అతని పునర్జన్మకు కారణం.
పురా ద్రవిడదేశే తు నానాఋద్ధిసమాకులే
పూర్వం ద్రావిడదేశంలో, అనేక అద్భుతశక్తులతో నిండిన ప్రాంతంలో,
పితా మే శివదత్తో ఽభూన్నామ్నా శాస్త్రవిశారదః
నా తండ్రి పేరు శివదత్తుడు, శాస్త్రాలలో నిపుణుడు.
జ్యేష్ఠో రామో ఽనుజస్తస్య ధమస్తస్యాను జః పృథుః
ఆయన పెద్ద కుమారుడు రాముడు, అతని తమ్ముడు ధర్ముడు, తరువాత పృథువు.
ఉపనీయ క్రమాత్సర్వాఞ్ఛివదత్తో మహాయశాః
పెద్ద పేరు గల శివదత్తుడు, మమ్మల్ని అందరినీ క్రమంగా ఉపనయనం చేశాడు.
చత్వారో ఽపి వయం తత్ర వేదాధ్యయనతత్పరాః
అక్కడ మేమంతా నలుగురం వేదాధ్యయనంలో నిమగ్నమై ఉండేవాళ్లం.