పితరం కార్త్తవీర్యేణ దృష్ట్వా చైవ తిరస్కృతమ్
కార్తవీర్యుడు తన తండ్రిని అవమానపర్చినదాన్ని చూసి—
తత్పూర్తికామో హ్యగమద్బ్రహ్మలోకం పురా హ్యయమ్
తన తండ్రిని తిరిగి గౌరవించాలనే కోరికతో, అతడు ఒకసారి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.
తస్య త్వాజ్ఞాం సమాదాయ గతో ఽసౌ శివసన్నిధిమ్
అక్కడ ఆజ్ఞ తీసుకుని, తరువాత శివుని సన్నిధికి వెళ్లాడు.
స కృపాలుర్మహాదేవః సభాజ్య భృగునన్దనమ్
కరుణామయుడైన మహాదేవుడు, భృగునందనుని సత్కరించి—
స్వీయం పాశుపతం చాస్త్రమన్యాస్త్రగ్రామమేవ చ
తన పాశుపతాస్త్రాన్ని, ఇంకా ఇతర ఆయుధాలను కూడా ఇచ్చాడు.
సో ఽయమత్రాగతో భద్రే మేత్రసాధనతత్పరః
ఇప్పుడు అతడు, ఓ మృదువైనవాడా, తన ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాడు.
శతవర్షాణి చాప్యస్య గతాని సుమహాత్మనః
ఈ మహాత్ముడికి నూరు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
ఆత్రాస్తి కారణం భక్తిః సావ వై త్రివిధా మతా
ఇక్కడ కారణం భక్తి, అది మూడు విధాలుగా భావించబడింది.
శివస్య నారదస్యాపి శుకస్య చ మహాత్మనః
శివుడు, నారదుడు, అలాగే ఆ మహాత్ముడు శుకుడు,
బలేర్విభీషణస్యాపి ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః
బలి, విభీషణుడు, అలాగే మహాత్ముడు ప్రహ్లాదుడు,
వసిష్ఠాదిమునీశానాం మన్వాదీనాం శుభేక్షణే
వశిష్ఠుడు వంటి మహర్షులు, మను మొదలైన శుభదాయకులు,
మధ్యభక్తిరయం రామో నిత్యం యమపరాయణః
ఇది మధ్యమ భక్తి — రాముడు ఎప్పుడూ నియమానికి కట్టుబడి ఉంటాడు.
ఇత్యుక్తా త్వరితం కాన్తం సా మృగీ హృష్టమానసా
అలా చెప్పగానే, ఆ మృగి ఆనందంతో హృదయం నిండుకొని, తన ప్రియుడి వద్దకు త్వరగా వెళ్లింది.
ర్హదృగ్ జ్ఞానం తవ కథం సంజాతం తద్వదాధునా
నీకు ఆత్మజ్ఞానం ఎలా కలిగింది? అది ఇప్పుడే చెప్పు.
శృణు ప్రియే మహాభాగే జ్ఞానం పుణ్యేన జాయతే
ప్రియమైనవాడా, మహాభాగ్యవంతుడా, విను. జ్ఞానం పుణ్యఫలంగా కలుగుతుంది.
పుణ్యాత్మా భార్గవశ్చాయం కృష్ణాభక్తో జితేన్ద్రియః
ఈ భార్గవుడు పుణ్యాత్ముడు, కృష్ణుని భక్తుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
అద్యైవ విదితం మే ఽభూద్రాసస్యాస్య మహాత్మనః
ఈ రోజు నాకు ఈ మహాత్ముడి సంకల్పం తెలిసింది.
యద్యత్కరిష్యతే చైవ తదపి జ్ఞానగోచరమ్
ఇతడు ఏం చేసినా, అది కూడా జ్ఞాన పరిధిలోనే ఉంటుంది.
కవచం మన్త్రసహితం హ్యపి వర్షాయుతాయుతైః
మన్త్రంతో కూడిన కవచం, పదివేల సంవత్సరాలు అయినా,
కృష్ణప్రేమామృతం నామ స్తోత్రముత్తమభక్తిదమ్
కృష్ణుని ప్రేమ అమృతం అనే స్తోత్రం, ఉత్తమ భక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
స మునిర్జ్ఞాతతత్త్వార్థః సానుకంపో ఽభయప్రదః
ఆ ముని తత్వార్ధాన్ని తెలుసుకొని, దయతో, భయాన్ని తొలగిస్తాడు.
శ్రీకృష్ణచారితం సర్వం నామభిర్గ్రథితం యతః
శ్రీకృష్ణుని కార్యాలు అన్నీ నామాలతో కలిపి చెప్పబడ్డాయి.
తతః సంసిద్ధ కవచౌ రాజనం హైహయాధిపమ్
తర్వాత, సిద్ధమైన కవచంతో, హైహయుల రాజు వద్దకు వెళ్ళాడు.
త్రిః సప్తకృత్వో నిర్భూపాం కరిష్యత్యవనీం ప్రియ
ప్రియమైనవాడా, అతడు భూమిని మూడు సార్లు ఏడు సార్లు రాజుల నుండి ఖాళీ చేస్తాడు.
ఆత్మనో మృగభావస్య కారణం జ్ఞాతవాంశ్చ హ
తనకు మృగరూపం వచ్చిన కారణాన్ని అతను గ్రహించాడు.
ఉపోద్ధాతపాదే భార్గవచరితే చతుస్త్రింశత్తమో ఽధ్యాయః
భార్గవుని చరిత్రలో, ఉపోద్ఘాత భాగంలో ముప్పత్తినాలుగవ అధ్యాయం.
భగవద్భక్తిసంలీనమానసానుగ్రహః కుతః
భగవంతుడిని భక్తితో మనసు లీనమవని వాడికి అనుగ్రహం ఎలా కలుగుతుంది?
శ్రుత్వా మృగముఖాత్సర్వం భార్గవస్య విచేష్టితమ్
మృగము నోటితో భార్గవుడు చేసిన కార్యాలన్నీ విని,
పునః ప్రపచ్ఛ కిం నాథ తన్మే వద సవిస్తరమ్
ఆమె మళ్లీ అడిగింది: 'ప్రభూ, దయచేసి దీన్ని నాకు వివరంగా చెప్పండి.'
యథా పృష్టం తయా సో ఽస్యై వర్ణయామాస తత్త్వవిత్
ఆమె అడిగిన విధంగా, సత్యాన్ని తెలిసిన వాడు ఆమెకు వివరంగా వివరించాడు.