గతం వర్షశతం తత్ర ధ్యానయుక్తస్య నిత్యదా
అక్కడ ధ్యానంలో నిమగ్నుడై వంద సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
మధ్యమం పుష్కరం తత్ర దదర్శాశ్వర్యముత్తమమ్
అక్కడ మధ్య పుష్కరంలో అతడు అత్యుత్తమ ఐశ్వర్యాన్ని చూశాడు.
వ్యాధస్య మృగయాం ప్రాప్తో ధర్మతప్తో ఽతిపీడితః
ఒక వేటగాడు, ధర్మబాధతో బాధపడుతూ వేట కోసం అక్కడికి వచ్చాడు.
రామస్య పశ్యతస్తత్ర సరసస్తటమాగతః
అక్కడ రాముడు చూస్తుండగా, అతడు సరస్సు ఒడ్డుకు వచ్చాడు.
ఉభో తౌ పిబతస్తత్ర జలం శఙ్కితమానసౌ
అక్కడ ఇద్దరూ సందేహంతో జలాన్ని తాగారు.
స దృష్ట్వా తత్ర సంవిష్టం రామం భార్గవనన్దనమ్
అక్కడ భృగువంశానికి ఆనందంగా ఉండే రాముడు కూర్చున్నాడని చూసాడు.
స చిన్తయామాస తదా శఙ్కితో భృగునన్దనాత్
అప్పుడు అతడు భృగునందనుడి మీద అనుమానం కలిగి ఆలోచించసాగాడు.
కథమేతస్య హన్మ్యేతౌ పశ్యతో మృగయామృగౌ
రాముడు చూస్తుండగా, ఈ వేటమృగాలను ఎలా చంపగలనో ఆలోచించాడు.
తస్థౌ తత్రైవ రామస్య భయాత్సంత్రస్తమానసః
రాముని భయంతో మనసు కలవరపడి, అతడు అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
తర్కయామాస మేధావీ కిమత్ర భయకారణమ్
ఆ తెలివైనవాడు, 'ఇక్కడ భయానికి కారణం ఏమిటి?' అని ఆలోచించసాగాడు.
కేనైతౌ కారణేనాహో శఙ్కితౌ చకితేక్షణౌ
ఈ ఇద్దరు ఎందుకు అనుమానంగా, భయభ్రాంతిగా చుట్టూ చూస్తున్నారు? దానికి కారణం ఏమిటి?
చేనైతౌ జలపానే ఽపి పశ్యతశ్చకితేక్షణౌ
నీరు తాగుతున్నప్పటికీ, ఈ ఇద్దరు జాగ్రత్తగా చుట్టూ చూస్తున్నారు.
లక్షయేతే ఖిన్నసర్వాఙ్గౌ కమ్పయుక్తౌ యతస్త్విమౌ
ఇక్కడ నిలబడి ఉన్న ఈ ఇద్దరి శరీరం మొత్తం అలసిపోయి, వణికిపోతున్నట్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.
శిష్యేణ సంయుతో రామో యావత్తౌ చాపి సంస్థితౌ
రాముడు తన శిష్యుడితో కలిసి అక్కడ ఉండగా, వారు ఇద్దరూ అక్కడే నిలిచారు.
రామం దృష్ట్వా మహాత్మానం కథాం తౌ చక్రతుర్ముదా
మహాత్ముడైన రామునిని చూసి, ఆ ఇద్దరూ ఆనందంగా సంభాషణ మొదలుపెట్టారు.
అస్య వీరస్య సాంనిధ్యే భయం నైవావయోర్భవేత్
ఈ వీరుని సమక్షంలో మనిద్దరికీ ఎలాంటి భయం ఉండదు.
దృష్టమాత్రో హి మునినా భస్మీభూతో భవిష్యతి
ఈ ముని కంటపడితేనే ఎవడైనా బూడిదవుతాడు.
మృగశ్చోవాచ హర్షేణ సమావిష్టః ప్రియాం స్వకామ్
ఆ మృగము ఆనందంతో నిండిపోయి, తన ప్రియమైనది దగ్గరగా చెప్పాడు.
జానే ఽహమపి రామస్య ప్రభావం సుమహాత్మనః
నేను కూడా రాముని మహత్తును, అతని గొప్పతనాన్ని తెలుసు.
సచానే న మహాభాగస్త్రాతో వ్యాఘ్రభయాతురః
ఆ భాగ్యశాలి మనల్ని రక్షించకపోతే, పులి భయంతో మనం బెంబేలెత్తిపోయేవాళ్లం.
పితరం కార్త్తవీర్యేణ దృష్ట్వా చైవ తిరస్కృతమ్
కార్తవీర్యుడు తన తండ్రిని అవమానపర్చినదాన్ని చూసి—
తత్పూర్తికామో హ్యగమద్బ్రహ్మలోకం పురా హ్యయమ్
తన తండ్రిని తిరిగి గౌరవించాలనే కోరికతో, అతడు ఒకసారి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు.
తస్య త్వాజ్ఞాం సమాదాయ గతో ఽసౌ శివసన్నిధిమ్
అక్కడ ఆజ్ఞ తీసుకుని, తరువాత శివుని సన్నిధికి వెళ్లాడు.
స కృపాలుర్మహాదేవః సభాజ్య భృగునన్దనమ్
కరుణామయుడైన మహాదేవుడు, భృగునందనుని సత్కరించి—
స్వీయం పాశుపతం చాస్త్రమన్యాస్త్రగ్రామమేవ చ
తన పాశుపతాస్త్రాన్ని, ఇంకా ఇతర ఆయుధాలను కూడా ఇచ్చాడు.
సో ఽయమత్రాగతో భద్రే మేత్రసాధనతత్పరః
ఇప్పుడు అతడు, ఓ మృదువైనవాడా, తన ప్రతిజ్ఞ నెరవేర్చేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాడు.
శతవర్షాణి చాప్యస్య గతాని సుమహాత్మనః
ఈ మహాత్ముడికి నూరు సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
ఆత్రాస్తి కారణం భక్తిః సావ వై త్రివిధా మతా
ఇక్కడ కారణం భక్తి, అది మూడు విధాలుగా భావించబడింది.
శివస్య నారదస్యాపి శుకస్య చ మహాత్మనః
శివుడు, నారదుడు, అలాగే ఆ మహాత్ముడు శుకుడు,
బలేర్విభీషణస్యాపి ప్రహ్లాదస్య మహాత్మనః
బలి, విభీషణుడు, అలాగే మహాత్ముడు ప్రహ్లాదుడు,