యథాగతం యయౌ విద్వాన్భవిష్యత్కాలపర్యయాత్
వచ్చిన విధంగా, ఆ జ్ఞానవంతుడు కాలచక్రం ప్రకారం వెళ్లిపోయాడు.
ఉపోద్ధాతపాదే భార్గవచరితే త్రింశత్తమో ఽధ్యాయః
భార్గవుని చరిత్రలో, ఉపోద్ధాత భాగంలో ముప్పత్తవ అధ్యాయం.
యచ్చకార మహావీర్య్యో రాజ్ఞః క్రుద్ధో హి కర్మణా
రాజు వల్ల కోపంతో, మహావీరుడు చేసిన కార్యం ఇదే.
రామః ప్రోవాచ సంక్రుద్ధో ముఞ్చఞ్ఛ్వాసాన్ముహర్ముహుః
రాముడు తీవ్రమైన కోపంతో, మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి తీసుకుంటూ ఇలా అన్నాడు.
కార్త్తవీర్యస్య యో విద్వాంశ్చక్రే బ్రహ్మవధోద్యమమ్
కార్తవీర్యుడిని, బ్రాహ్మణహంతకుడిని, సంహరించేందుకు ప్రయత్నించిన జ్ఞానవంతుడు.
శుభం వాప్యశుభం సర్వే ప్రకుర్వన్తి విమోహితాః
మోహంతో ఉన్నవారు అందరూ, మంచిని లేదా చెడును చేయగలరు.
కార్త్తవీర్యం నిహత్యాజౌ పితుర్వైరం ప్రసాధయే
పోరులో కార్తవీర్యుడిని చంపి, తండ్రి ప్రతీకారాన్ని నెరవేర్చుతాను.
రక్షిష్యతే తథాప్యేనం సంహరిష్యామి నాన్యథా
ఎవరైనా అతన్ని కాపాడినా, నేను అతన్ని సంహరిస్తాను; వేరే మార్గం లేదు.
జమదగ్నిరువాచేదం పుత్రం సాహసభాషిణమ్
ధైర్యంగా మాట్లాడిన తన కుమారునికి జమదగ్ని ఇలా అన్నాడు.
యచ్ఛ్రుత్వా మానవాః సర్వే జాయన్తే ధర్మకారిణః
ఇది విని అందరూ ధర్మాన్ని పాటించే వారు అవుతారు.
న కస్మైచిత్ప్రకుప్యన్తి నిన్దితాస్తాడితా అపి
వారు ఎవరైనా దూషించినా, కొట్టినా, ఎవరి మీదా కోపపడరు.
తేషాం చైవాక్షయా లోకాః సతతం సాధుకారిణామ్
సదా మంచి పనులు చేసే వారికి వారి లోకాలు ఎప్పటికీ నశించవు.
న చ క్షోభమవాప్నోతి స సాధుః పరికీర్త్థతే
ఆ మంచి మనిషికి మనస్సులో కలత రావదు; అతడిని అందరూ సద్గుణి అని ప్రశంసిస్తారు.
క్షమయార్ఽహణతాం ప్రాప్తాః సాధవో బ్రాహ్మణా వయమ్
మేము బ్రాహ్మణులు, క్షమతో గొప్పతనాన్ని పొందాము.
తస్మాన్నివారయే త్వాద్య క్షమాం కురు తపశ్చర
అందుకే నీవు ఈ రోజు నీ మనసుని అదుపులో పెట్టుకుని, ఓర్పుతో ఉండి, తపస్సు చేయాలి.
రామః ప్రోవాచ పితరం క్షమాశీలమరిన్దమమ్
రాముడు తన తండ్రి, శత్రువులను జయించినవారిలో అత్యంత ఓర్పుగలవాడైనవారిని ఇలా అడిగాడు.
భవతా శమ ఉద్దిష్టః సాధూనాం సుమహాత్మనామ్
మీరు నిజమైన మహాత్ములైన సద్గుణులకి ఓర్పు ఎలా ఉండాలో నేర్పారు.
కర్త్తవ్యో దుష్టచేష్టేషు న శమః సుఖదో భవేత్
కాని, చెడు పనులు చేసే వారితో ఓర్పు చూపడం వల్ల సుఖం కలగదు, కాబట్టి అలాంటి వారితో ఓర్పు అవసరం లేదు.
దేహ్యాజ్ఞాం మాననీయాద్య సాధయే వైరమాత్మనః
ఇప్పుడు, గౌరవించదగినవాడవు, నాకు ఆజ్ఞాపించు. నేను నా శత్రుత్వాన్ని తీర్చగలను.
కరిష్యసి యథా భావి తథా నైవాన్యథా భవేత్
నీకు ఎలా జరగాల్సి ఉందో అలా జరుగుతుంది, వేరేలా జరగదు.
స యద్వదిష్యతి విభుస్తత్కర్త్తా నాత్ర సంశయః
ప్రభువు ఏది ఆజ్ఞాపిస్తాడో అదే జరుగుతుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
జగామ బ్రహ్మణో లోకమగమ్యం ప్రాకృతైర్జనైః
అతడు బ్రహ్మదేవుని లోకానికి వెళ్లాడు, అది సాధారణ జనులకు అందని స్థలం.
స్వర్ణప్రాకారసంయుక్తం మణిస్తంభైర్విమూషితమ్
ఆ లోకం బంగారు ప్రాకారాలతో చుట్టబడి, విలువైన రత్నాల స్తంభాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
రత్నసింహాసనే రమ్యే రత్నభూషణభూషితమ్
అందమైన రత్నాల సింహాసనంపై, రత్నాల అలంకరణలతో మెరిసిపోతున్నాడు.
విద్యాధరీణాం నృత్యం చ పశ్యన్తం సస్మితం ముదా
విద్యాధరీలు నృత్యం చేస్తుండగా, ఆనందంగా చిరునవ్వుతో వాటిని చూస్తున్న బ్రహ్మను చూశాడు.
పరిపూర్ణతమం బ్రహ్మ ధ్యాయతం యతమానసమ్
పూర్తిగా పరిపూర్ణుడైన బ్రహ్మ, ఏకాగ్రంగా ధ్యానంలో లీనమై ఉన్నాడు.
దృష్ట్వా తమవ్యయం భక్త్యా ప్రణనామ భృగూద్వహః
ఆ అవినాశిని భక్తితో చూచి, భృగువంశంలో ఉత్తముడు నమస్కరించాడు.
పప్రచ్ఛ కుశలం వత్స కథమాగమనం కృథాః
అతడు, "బిడ్డా, నీవు క్షేమంగా ఉన్నావా? ఏ కారణంతో వచ్చావు?" అని అడిగాడు.
వృత్తాన్తం కార్త్తవీర్యస్య పితుః స్వస్య మహాత్మనః
తన తండ్రి, మహాత్ముడైన కార్తవీర్యుని కథను వివరంగా చెప్పాడు.
ఉవాచ రామం ధర్మిష్ఠం పరిణామసుఖావహమ్
ధర్మమార్గంలో ఉన్న, మార్పు ద్వారా సంతోషాన్ని కలిగించే రామునితో ఆయన మాట్లాడాడు.