నిద్రయా లం మహాబుద్ధే ప్రతివుధ్యస్వ సాంప్రతమ్
మహాబుద్ధిశాలి! ఇప్పుడు నిద్రను విడిచి వెంటనే లేవు.
క్షీరాబ్దౌ శేషశయనాద్యథాపఙ్కజలోచనః
పాలసముద్రంలో శేషపరుపుపై పడుకున్న పద్మలోచుడు లేవినట్లు,
చకారావహితః సమ్యగ్జయాదికమశేషతః
అతడు పూర్తిగా శ్రద్ధతో, విజయానికి సంబంధించిన అన్ని శుభకార్యాలను చేశాడు.
కృత్వా దూర్వాఞ్జనాదర్శమఙ్గల్యాలమ్బనాని చ
అతడు దర్భ, కాజల్, అద్దాలు, ఇతర శుభపదార్థాలను సమర్పించాడు.
నిష్క్రమ్య చ పురాత్తస్మాదుపతస్థే చ భాస్కరమ్
ఆ నగరాన్ని విడిచి, భాస్కరుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
రచితాఞ్జలయో రాజన్నేముశ్చ నృపసత్తమమ్
రాజా, చేతులు జోడించి, ఆ మహారాజును గౌరవంగా నమస్కరించారు.
ననామ పాదయోస్తస్య కిరీటేనార్కవర్చసా
ఆయన పాదాలకు వందనం చేసి, తన కిరీటం సూర్యుడి కాంతిలా మెరిసింది.
ప్రశ్రయావనతం సామ్నా తమువాచాస్యతామితి
వినయంగా వంగి, మృదువుగా, 'కూర్చోండి' అని అన్నాడు.
ఉవాచ రజనీ వ్యుష్టా సుఖేన తవ కిం నృప
రాజా, రాత్రి ముగిసింది. నీకు అన్నీ బాగున్నాయా?
శక్యం మృగసధర్మాణాం యేన కేనాపి వర్త్తితుమ్
జంతువుల్లా జీవించే వారికి ఏ విధంగా అయినా జీవించటం సాధ్యమే.
అనభ్యస్తం హి రాజేన్ద్ర నను సర్వం హి దుష్కరమ్
రాజేంద్ర, సాధన చేయని పని ఏదైనా అందరికీ కష్టమే.
ఆప్తస్తు భవతో నూనం సా గౌరవసమున్నతిః
నిశ్చయంగా, నీకు ఆ గౌరవం, ప్రతిష్ట లభించాయి.
ప్రహసన్నివ తం భూయో వచనం ప్రత్యభాషత
అతడు చిరునవ్వుతో, మళ్లీ ఈ మాటలు అన్నాడు.
అస్మాభిమహిమా యేన విస్మితం సకలం జగత్
యావత్ లోకాన్ని ఆశ్చర్యపరిచే మహిమ ఆయనది.
ఇతో న గన్తుమిచ్ఛన్తి సైనికా మే మహామునే
మహామునీ, నా సైనికులు ఇక్కడ నుండి వెళ్లాలని కోరుకోవడం లేదు.
ధ్రియన్తే సర్వదా నూనమచిన్త్యం బ్రహ్మవర్చసమ్
నిశ్చయంగా, బ్రహ్మ యొక్క అపారమైన తేజస్సు ఎప్పుడూ నిలిచి ఉంటుంది.
ధ్రువం కర్త్తుం హి లోకానామవస్థాత్రితయం క్రమాత్
లోకాల మూడు స్థితులను క్రమంగా స్థాపించటం తప్పనిసరి.
గమిష్యామి పురీం బ్రహ్మన్ననుజానాతు మాం భవాన్
బ్రహ్మన్, నేను నగరానికి వెళ్తాను. దయచేసి అనుమతి ఇవ్వండి.
సంభావయిత్వా నితరాం తథేతి ప్రత్యభాషత
అతన్ని గౌరవంగా సత్కరించి, 'అలా జరగనీ' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
సైన్యైః పరివృతః సర్వైః సంప్రతస్థే పురీం ప్రతి
అన్ని సైనికులతో చుట్టుముట్టబడి, నగరానికి బయలుదేరాడు.
అహో ఽస్య తపసః సిద్ధిర్లోక విస్మయదాయినీ
అయ్యో, ఇతని తపస్సు ఫలం లోకాన్ని ఆశ్చర్యపరుస్తోంది.
కిం మే సకలరాజ్యేన యోగర్ద్ధ్యా వాప్యనల్పయా
నాకు మొత్తం రాజ్యమో, గొప్ప యోగసంపదయో అవసరమా?
అనయోత్పాదితా నూనం సంపత్స్వర్గసదామపి
స్వర్గంలో నివసించే వారికి ఉన్న ఐశ్వర్యమంతా కూడా ఆమె వల్లే కలిగిందని నిస్సందేహంగా చెప్పొచ్చు.
అస్యా ధేనోరహం మన్యే కలాం నార్హతి షోడశీమ్
ఈ ఆవుకు పదహారు భాగాల్లో ఒక్క భాగానికైనా నేను తగినవాడిని కాను అని అనిపిస్తోంది.
చన్ద్రగుప్తో ఽబ్రవీన్మన్త్రీ కృతాఞ్జలి పుటస్తదా
ఆ సమయంలో చాణక్యుడు చేతులు జోడించి చంద్రగుప్తుని ఇలా అడిగాడు.
రక్షితేన చ రాజ్యేన పుర్యా వా కిం ఫలం తవ
రాజ్యం గానీ, పట్టణం గానీ బాగా కాపాడితే నీకు దేనికి ఉపయోగం?
వర్త్తతే నార్ద్ధమపి తే రాజ్యం శూన్యం తవ ప్రభో
ప్రభూ! నీ రాజ్యంలో సగం కూడా మిగలలేదు, అది ఖాళీగా ఉంది.
భవనాని మనోజ్ఞాని మనోజ్ఞాశ్చ తథా స్త్రియః
అక్కడి భవనాలు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉన్నాయి, అలాగే ఆడవాళ్లూ ఎంతో మనోహరంగా ఉన్నారు.
ధేనో తస్యాం క్షణేనైవ విలీనం పశ్యతో మమ
కానీ నా కళ్ల ముందే ఆ ఐశ్వర్యం అంతా ఒక్క క్షణంలో ఆ ఆవులో కలిసిపోయింది.
ఏవంప్రభావా సా యస్య తస్య కిం దుర్లం భవేత్
ఇంత శక్తి ఉన్నవాడికి సాధించలేనిది ఏముంటుంది చెప్పు?