కక్షాన్తరాణి నృపతిః శనకైరతీత్య త్రీణి క్రమేణ చ ససంభ్రమకఞ్చుకీని
రాజు, మూడు వరుసగా ఉన్న అంతఃపురాలను, అక్కడ ఉన్న ఉత్సుకతతో ఉన్న కంచుకధారులతో, నెమ్మదిగా దాటి లోపలికి వెళ్లాడు.
తత్ర ప్రదీపదధిదర్పణగన్ధపుష్పదూర్వాక్షతాదిభిరలం పురకామినీభిః
అక్కడ నగర స్త్రీలు దీపాలు, అద్దాలు, సువాసన పువ్వులు, దర్భ, అక్షతలు వంటి శుభద్రవ్యాలతో ప్రదేశాన్ని అలంకరించారు.
తాభిః సమాభివినివేశితమాశు నానారత్నప్రవేకరుచిజాలవిరాజమానమ్
ఆ స్త్రీలు అక్కడను వెంటనే వివిధ రత్నాల వలలతో మెరిసేలా సుందరంగా అలంకరించారు.
తస్మిన్గృహే నృప తదీయపురన్ధ్రివర్గః స్వాసీనమాశు నృపతిర్వివిధార్హణాభిః
ఆ ఇంట్లో, రాజు తన రాణులతో కలిసి కూర్చొని, వివిధ రకాల సత్కారాలను స్వీకరించాడు.
తస్మిన్నశేషదివసోచితకర్మ సర్వం నిర్వర్త్య హైహయపతిః స్వమతానుసారమ్
అక్కడ, హైహయాధిపతి తన ఆచారానికి అనుగుణంగా, అన్ని దినచర్యలను పూర్తిచేసి, తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించాడు.
కృత్వా దినాన్తసమయోచితకర్మ చైవ రాజా స్వమన్త్రిసచివానుగతః సమన్తాత్
దినాంతంలో చేయవలసిన కర్మలను ముగించి, రాజు తన మంత్రులు, సచివులతో కలిసి అన్ని వైపులా బయలుదేరాడు.
తత్రాసనే సముపవిశ్య పురోధమన్త్రిసామన్తనాయకశతైః సముపాస్యమానః
అక్కడ సింహాసనంపై కూర్చున్న రాజును, వందలాది ప్రధాన పూజారులు, మంత్రులు, ఇతర నాయకులు సేవించారు.
తతశ్చిరం వివిధవాద్యవినోదనృత్తప్రేక్షాప్రవృత్తహసనాదికథాప్రసంగః
తర్వాత, చాలా కాలం పాటు వివిధ వాద్యాలు, వినోదాలు, నాట్యాలు, ప్రదర్శనలు, నవ్వులు, ఇతర సంభాషణలతో ఆనందంగా గడిపారు.
ఇత్థం విశామధిపతిర్భృశమానిశార్ద్ధం నానావిహారవిభవానుభవైరనేకైః
అలా సభాధిపతి రాత్రి అర్థం వరకు ఎన్నో రకాల వినోదాలు, సుఖాలను బాగా ఆస్వాదించాడు.
తద్రాజసైన్యమఖిలం నిజవీర్యశౌర్యసంపత్ప్రభావమహిమానుగుణం గృహేషు
ఆ రాజు సైన్యం అంతా, తన శక్తి, పరాక్రమం, మహిమకు తగినట్టుగా, తమ నివాసాల్లోనే ఉండిపోయింది.
సైన్యాని తాని నృపతేర్వివిధాన్నపానసద్భక్ష్యభోజ్యమధుమాంసపయోఘృతాద్యైః
ఆ రాజు సైన్యానికి వివిధ రకాల అన్నపానాలు, మంచి వంటకాలు, తేనె, మాంసం, పెరుగు, నెయ్యి మొదలైనవి అందించబడ్డాయి.
ఏవం తదా నరపతేరనుయాయినస్తే నానావిధోచితసుఖానుభవప్రతీతాః
అలా ఆ కాలంలో రాజును అనుసరించినవారు ఎన్నో రకాల అనుకూలమైన సుఖాలను అనుభవించి తృప్తి పొందారు.
అధ్యాస్య రత్ననికరైరతి శైభి భద్రం నిద్రామసేవత నరేద్ర చిరం ప్రతీతః
రత్నాల గుళికలతో అలంకరించబడిన అద్భుతమైన మంచాలపై విశ్రాంతిగా పడుకుని, రాజు ఎంతో సంతోషంగా, నిశ్చింతగా, చాలా కాలం నిద్రపోయాడు.
ఉపోద్ధాతపాదేర్ఽజునోపాఖ్యానే సప్తవింశతితమో ఽధ్యాయః
ఉపోద్ధాతపాదంలో అర్జునుని కథలో ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం.
ప్రవోధయితుమవ్యగ్రా జగురుచ్చైర్నిశాత్యయే
ఆయనను లేపేందుకు, వారు రాత్రి ముగింపులో ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా గట్టిగా పాడారు.
సమస్తశ్రుతిసుశ్రావ్యప్రశస్తమధురస్వరమ్
వారి గళాలు అందరికీ వినిపించేలా మధురంగా, ప్రశంసించదగినవిగా ఉండేవి.
జగుర్గేయం మనోహారి తారమన్ద్రలయాన్వితమ్
వారు హృదయాన్ని ఆకట్టుకునే పాటను, పలుకుబడి, తాళం కలిపి ఆలపించారు.
స్వపన్తం వివిధా వాచో బుబోధయిషవః శనేః
నిద్రిస్తున్నవారిని లేపాలని కోరుతూ, వారు మెల్లగా色色 మాటలు చెప్పారు.
వివర్ద్ధమానయా నూనం తవ వక్త్రాంబుజశ్రియా
నీ ముఖం పద్మంలా ప్రకాశిస్తూ, దాని కాంతి మరింత పెరుగుతూ ఉంది.
తమాంసి భిన్దన్నాదిత్యః సంప్రాప్తో హ్యుదయం విభో
ప్రభూ! సూర్యుడు ఉదయానికి చేరుకొని, చీకటిని తొలగిస్తున్నాడు.
నిద్రయా లం మహాబుద్ధే ప్రతివుధ్యస్వ సాంప్రతమ్
మహాబుద్ధిశాలి! ఇప్పుడు నిద్రను విడిచి వెంటనే లేవు.
క్షీరాబ్దౌ శేషశయనాద్యథాపఙ్కజలోచనః
పాలసముద్రంలో శేషపరుపుపై పడుకున్న పద్మలోచుడు లేవినట్లు,
చకారావహితః సమ్యగ్జయాదికమశేషతః
అతడు పూర్తిగా శ్రద్ధతో, విజయానికి సంబంధించిన అన్ని శుభకార్యాలను చేశాడు.
కృత్వా దూర్వాఞ్జనాదర్శమఙ్గల్యాలమ్బనాని చ
అతడు దర్భ, కాజల్, అద్దాలు, ఇతర శుభపదార్థాలను సమర్పించాడు.
నిష్క్రమ్య చ పురాత్తస్మాదుపతస్థే చ భాస్కరమ్
ఆ నగరాన్ని విడిచి, భాస్కరుని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
రచితాఞ్జలయో రాజన్నేముశ్చ నృపసత్తమమ్
రాజా, చేతులు జోడించి, ఆ మహారాజును గౌరవంగా నమస్కరించారు.
ననామ పాదయోస్తస్య కిరీటేనార్కవర్చసా
ఆయన పాదాలకు వందనం చేసి, తన కిరీటం సూర్యుడి కాంతిలా మెరిసింది.
ప్రశ్రయావనతం సామ్నా తమువాచాస్యతామితి
వినయంగా వంగి, మృదువుగా, 'కూర్చోండి' అని అన్నాడు.
ఉవాచ రజనీ వ్యుష్టా సుఖేన తవ కిం నృప
రాజా, రాత్రి ముగిసింది. నీకు అన్నీ బాగున్నాయా?
శక్యం మృగసధర్మాణాం యేన కేనాపి వర్త్తితుమ్
జంతువుల్లా జీవించే వారికి ఏ విధంగా అయినా జీవించటం సాధ్యమే.