అన్తః ప్రవిశ్య నగరర్ద్ధిమశేషలోకసంమోహినీమ్ భిసమీక్ష్య స రాజవర్యః
నగరంలోకి అడుగుపెట్టి, ఆ మహారాజు అందరినీ ఆకట్టుకునే నగరసంపదను ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.
గచ్ఛన్సురస్త్రీనయనా లియూథపానైకపాత్రోచితచారుమూర్త్తిః
అతడు వెళ్తున్నప్పుడు, దేవతా స్త్రీల కళ్లకు ఆనందాన్ని కలిగించేలా, సింహానికి తగిన అందమైన రూపంతో కనిపించాడు.
తం ప్రస్థితం రాజపథాత్సమన్తాత్పౌరాఙ్గనాశ్చన్దనవారిసిక్తైః
రాజమార్గంలో అతడు నడుస్తుండగా, చుట్టూ ఉన్న నగర స్త్రీలు అతనిపై చందనపు సువాసన కలిగిన నీటిని చల్లారు.
అభ్యాగతార్హణసముత్సుకపౌరకాన్తా హస్తారవిన్దగలితామలలాజవర్షైః
అతిథిగా వచ్చిన రాజును సత్కరించేందుకు ఉత్సాహంగా ఉన్న నగరస్త్రీలు, తమ పద్మాకారమైన చేతుల నుండి నిర్మలమైన అటుకుల వర్షాన్ని కురిపించారు.
తత్రత్యపౌరవనితాఞ్జనరత్నసారముక్తాభిరప్యనుపదం ప్రవికీర్యమామః
ఆ నగరంలోని స్త్రీలు ప్రతి అడుగునా కాజల్, విలువైన రత్నాలు, ముత్యాలను చల్లుతూ సాగారు.
బ్రాహ్మీం తపఃశ్రియ ముదారగణమచిన్త్యాం లోకేషు దుర్లభతరాం స్పృహణీయశోభామ్
అతడు బ్రాహ్మీ తపస్సు మహిమను, గొప్ప సభను, లోకాల్లో దుర్లభమైన, అందరికీ ఆకర్షణీయమైన అపూర్వ సౌందర్యాన్ని చూశాడు.
మేనే చ హైహయపతిర్భువి దుర్లభేయం క్షాత్రీ మనోహరతరా మహితా హి సంపత్
హైహయుల అధిపతి, భూమిపై ఇంత అద్భుతమైన, ఆకర్షణీయమైన రాజసంపద దొరకడం ఎంత అరుదో అనుకున్నాడు.
మధ్యేపురం పురజనోపచితాం విభూతిమాలోకయన్సహ పురోహితమన్త్రిసార్థైః
నగర మధ్యలో, రాజు తన పురోహితుడు, మంత్రులతో కలిసి, ప్రజలు కూడబెట్టిన సంపదను పరిశీలించాడు.
రాజా తతో మునివరోపచితాం సపర్యామాత్మానురూపమిహ సానుచరో లభస్వ
రాజా! ఇక్కడ నీవు నీ అనుచరులతో కలిసి, మహర్షులు సమర్పించిన నీకు తగిన సత్కారాన్ని స్వీకరించు.
పౌరేః సమేత్య వివిధార్హణపాణిభిశ్చ మార్గే ముదా విరచితాజలిభిః సమన్తాత్
నగర ప్రజలు వివిధ రకాల అర్పణలు చేతుల్లో పట్టుకుని, ఆనందంగా చుట్టూ చేరి, కరతాళాలతో స్వాగతించారు.
కక్షాన్తరాణి నృపతిః శనకైరతీత్య త్రీణి క్రమేణ చ ససంభ్రమకఞ్చుకీని
రాజు, మూడు వరుసగా ఉన్న అంతఃపురాలను, అక్కడ ఉన్న ఉత్సుకతతో ఉన్న కంచుకధారులతో, నెమ్మదిగా దాటి లోపలికి వెళ్లాడు.
తత్ర ప్రదీపదధిదర్పణగన్ధపుష్పదూర్వాక్షతాదిభిరలం పురకామినీభిః
అక్కడ నగర స్త్రీలు దీపాలు, అద్దాలు, సువాసన పువ్వులు, దర్భ, అక్షతలు వంటి శుభద్రవ్యాలతో ప్రదేశాన్ని అలంకరించారు.
తాభిః సమాభివినివేశితమాశు నానారత్నప్రవేకరుచిజాలవిరాజమానమ్
ఆ స్త్రీలు అక్కడను వెంటనే వివిధ రత్నాల వలలతో మెరిసేలా సుందరంగా అలంకరించారు.
తస్మిన్గృహే నృప తదీయపురన్ధ్రివర్గః స్వాసీనమాశు నృపతిర్వివిధార్హణాభిః
ఆ ఇంట్లో, రాజు తన రాణులతో కలిసి కూర్చొని, వివిధ రకాల సత్కారాలను స్వీకరించాడు.
తస్మిన్నశేషదివసోచితకర్మ సర్వం నిర్వర్త్య హైహయపతిః స్వమతానుసారమ్
అక్కడ, హైహయాధిపతి తన ఆచారానికి అనుగుణంగా, అన్ని దినచర్యలను పూర్తిచేసి, తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించాడు.
కృత్వా దినాన్తసమయోచితకర్మ చైవ రాజా స్వమన్త్రిసచివానుగతః సమన్తాత్
దినాంతంలో చేయవలసిన కర్మలను ముగించి, రాజు తన మంత్రులు, సచివులతో కలిసి అన్ని వైపులా బయలుదేరాడు.
తత్రాసనే సముపవిశ్య పురోధమన్త్రిసామన్తనాయకశతైః సముపాస్యమానః
అక్కడ సింహాసనంపై కూర్చున్న రాజును, వందలాది ప్రధాన పూజారులు, మంత్రులు, ఇతర నాయకులు సేవించారు.
తతశ్చిరం వివిధవాద్యవినోదనృత్తప్రేక్షాప్రవృత్తహసనాదికథాప్రసంగః
తర్వాత, చాలా కాలం పాటు వివిధ వాద్యాలు, వినోదాలు, నాట్యాలు, ప్రదర్శనలు, నవ్వులు, ఇతర సంభాషణలతో ఆనందంగా గడిపారు.
ఇత్థం విశామధిపతిర్భృశమానిశార్ద్ధం నానావిహారవిభవానుభవైరనేకైః
అలా సభాధిపతి రాత్రి అర్థం వరకు ఎన్నో రకాల వినోదాలు, సుఖాలను బాగా ఆస్వాదించాడు.
తద్రాజసైన్యమఖిలం నిజవీర్యశౌర్యసంపత్ప్రభావమహిమానుగుణం గృహేషు
ఆ రాజు సైన్యం అంతా, తన శక్తి, పరాక్రమం, మహిమకు తగినట్టుగా, తమ నివాసాల్లోనే ఉండిపోయింది.
సైన్యాని తాని నృపతేర్వివిధాన్నపానసద్భక్ష్యభోజ్యమధుమాంసపయోఘృతాద్యైః
ఆ రాజు సైన్యానికి వివిధ రకాల అన్నపానాలు, మంచి వంటకాలు, తేనె, మాంసం, పెరుగు, నెయ్యి మొదలైనవి అందించబడ్డాయి.
ఏవం తదా నరపతేరనుయాయినస్తే నానావిధోచితసుఖానుభవప్రతీతాః
అలా ఆ కాలంలో రాజును అనుసరించినవారు ఎన్నో రకాల అనుకూలమైన సుఖాలను అనుభవించి తృప్తి పొందారు.
అధ్యాస్య రత్ననికరైరతి శైభి భద్రం నిద్రామసేవత నరేద్ర చిరం ప్రతీతః
రత్నాల గుళికలతో అలంకరించబడిన అద్భుతమైన మంచాలపై విశ్రాంతిగా పడుకుని, రాజు ఎంతో సంతోషంగా, నిశ్చింతగా, చాలా కాలం నిద్రపోయాడు.
ఉపోద్ధాతపాదేర్ఽజునోపాఖ్యానే సప్తవింశతితమో ఽధ్యాయః
ఉపోద్ధాతపాదంలో అర్జునుని కథలో ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం.
ప్రవోధయితుమవ్యగ్రా జగురుచ్చైర్నిశాత్యయే
ఆయనను లేపేందుకు, వారు రాత్రి ముగింపులో ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా గట్టిగా పాడారు.
సమస్తశ్రుతిసుశ్రావ్యప్రశస్తమధురస్వరమ్
వారి గళాలు అందరికీ వినిపించేలా మధురంగా, ప్రశంసించదగినవిగా ఉండేవి.
జగుర్గేయం మనోహారి తారమన్ద్రలయాన్వితమ్
వారు హృదయాన్ని ఆకట్టుకునే పాటను, పలుకుబడి, తాళం కలిపి ఆలపించారు.
స్వపన్తం వివిధా వాచో బుబోధయిషవః శనేః
నిద్రిస్తున్నవారిని లేపాలని కోరుతూ, వారు మెల్లగా色色 మాటలు చెప్పారు.
వివర్ద్ధమానయా నూనం తవ వక్త్రాంబుజశ్రియా
నీ ముఖం పద్మంలా ప్రకాశిస్తూ, దాని కాంతి మరింత పెరుగుతూ ఉంది.
తమాంసి భిన్దన్నాదిత్యః సంప్రాప్తో హ్యుదయం విభో
ప్రభూ! సూర్యుడు ఉదయానికి చేరుకొని, చీకటిని తొలగిస్తున్నాడు.