విప్రాదికానాం రథిసారథీనాం గృహైస్తథా మాగధబన్దినాం చ
బ్రాహ్మణులు, ఇతరులు, రథసారథులు, మాగధ గాయకులు, కీర్తనకారుల కోసం గృహాలు ఉండేవి.
మహాధనోపస్కరసాధునిర్మితైర్గృహైశ్చ శుభ్రైర్గణికాజనానామ్
ధనికులు, సద్గుణులు నిర్మించిన, అపార ఐశ్వర్యంతో కూడిన గణికా గృహాలు కూడా మెరిసిపోతూ ఉండేవి.
చిత్రైర్ధ్వచైశ్చాపి పతాకికాభిః శుభ్రైః పటైర్మణ్డపికాభిరున్నతైః
రంగురంగుల జెండాలు, పతాకలు, తెల్లని వస్త్రాలతో అలంకరించిన ఎత్తయిన మండపాలతో అలంకరించబడి ఉండేది.
నానారవాఢ్యరమణీయతటాకవాపీసరోవరైశ్చాపి జలోపపన్నైః
వివిధ రకాల శబ్దాలతో మధురంగా ఉండే, నీటితో నిండిన అనేక సరస్సులు, వాపులు, చెరువులు ఉండేవి.
పర్యన్తరోపితమనోరమనాగకేతకీపున్నాగచంపకవనైశ్చ పతత్రిజుష్టైః
పక్కన నాగవృక్షాలు, కేతకీ, పున్నాగ, చంపక వనాలు, పక్షులు నివసించేలా ఆకర్షణీయంగా నాటబడినవి.
సంలక్ష్యమాణపరితోపవనాలిభిశ్చ సంశోభితం జగతి విస్మయనీయరూపైః
ప్రపంచమంతటా ఆశ్చర్యపోయే విధంగా, చుట్టూ అందమైన ఉద్యానవనాలతో అలంకరించబడి ఉండేది.
ఇత్థ సురాసురమనోరమభోగసంపద్విస్పష్టమానవిభవం నగరం నరేద్ర
ఇలా, రాజా, ఆ నగరం మానవ ఐశ్వర్యంతో ప్రకాశిస్తూ, దేవతలు, దానవులకు కూడా ఆనందదాయకంగా ఉండేది.
జ్ఞాత్వా తతో మునివరో ద్విజహోమధేన్వా సంపాదితం నరపతే రుచిరాతిథేయమ్
అంతటితో, ఆ మహర్షి ఈ సంగతిని తెలుసుకుని, ద్విజులు, ఆవులతో రాజుకు శుభ్రమైన ఆతిథ్యాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
గత్వా విశామధిపతేస్తరసా సమీపం సంప్రశ్రయం మునిసుతస్తమిదం బభాషే
ఆ మునిపుత్రుడు త్వరగా నగరాధిపతిని చేరి, వినయంగా ఇలా పలికాడు.
రాజా తతో మునివరేణ కృతాభ్యనుజ్ఞః సంప్రావిశత్పురవరం స్వకృతే కృతం తత్
తర్వాత, ఆ మహర్షి అనుమతి ఇచ్చిన వెంటనే, రాజు తనకోసం సిద్ధం చేసిన ఆ మహానగరంలోకి ప్రవేశించాడు.
అన్తః ప్రవిశ్య నగరర్ద్ధిమశేషలోకసంమోహినీమ్ భిసమీక్ష్య స రాజవర్యః
నగరంలోకి అడుగుపెట్టి, ఆ మహారాజు అందరినీ ఆకట్టుకునే నగరసంపదను ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.
గచ్ఛన్సురస్త్రీనయనా లియూథపానైకపాత్రోచితచారుమూర్త్తిః
అతడు వెళ్తున్నప్పుడు, దేవతా స్త్రీల కళ్లకు ఆనందాన్ని కలిగించేలా, సింహానికి తగిన అందమైన రూపంతో కనిపించాడు.
తం ప్రస్థితం రాజపథాత్సమన్తాత్పౌరాఙ్గనాశ్చన్దనవారిసిక్తైః
రాజమార్గంలో అతడు నడుస్తుండగా, చుట్టూ ఉన్న నగర స్త్రీలు అతనిపై చందనపు సువాసన కలిగిన నీటిని చల్లారు.
అభ్యాగతార్హణసముత్సుకపౌరకాన్తా హస్తారవిన్దగలితామలలాజవర్షైః
అతిథిగా వచ్చిన రాజును సత్కరించేందుకు ఉత్సాహంగా ఉన్న నగరస్త్రీలు, తమ పద్మాకారమైన చేతుల నుండి నిర్మలమైన అటుకుల వర్షాన్ని కురిపించారు.
తత్రత్యపౌరవనితాఞ్జనరత్నసారముక్తాభిరప్యనుపదం ప్రవికీర్యమామః
ఆ నగరంలోని స్త్రీలు ప్రతి అడుగునా కాజల్, విలువైన రత్నాలు, ముత్యాలను చల్లుతూ సాగారు.
బ్రాహ్మీం తపఃశ్రియ ముదారగణమచిన్త్యాం లోకేషు దుర్లభతరాం స్పృహణీయశోభామ్
అతడు బ్రాహ్మీ తపస్సు మహిమను, గొప్ప సభను, లోకాల్లో దుర్లభమైన, అందరికీ ఆకర్షణీయమైన అపూర్వ సౌందర్యాన్ని చూశాడు.
మేనే చ హైహయపతిర్భువి దుర్లభేయం క్షాత్రీ మనోహరతరా మహితా హి సంపత్
హైహయుల అధిపతి, భూమిపై ఇంత అద్భుతమైన, ఆకర్షణీయమైన రాజసంపద దొరకడం ఎంత అరుదో అనుకున్నాడు.
మధ్యేపురం పురజనోపచితాం విభూతిమాలోకయన్సహ పురోహితమన్త్రిసార్థైః
నగర మధ్యలో, రాజు తన పురోహితుడు, మంత్రులతో కలిసి, ప్రజలు కూడబెట్టిన సంపదను పరిశీలించాడు.
రాజా తతో మునివరోపచితాం సపర్యామాత్మానురూపమిహ సానుచరో లభస్వ
రాజా! ఇక్కడ నీవు నీ అనుచరులతో కలిసి, మహర్షులు సమర్పించిన నీకు తగిన సత్కారాన్ని స్వీకరించు.
పౌరేః సమేత్య వివిధార్హణపాణిభిశ్చ మార్గే ముదా విరచితాజలిభిః సమన్తాత్
నగర ప్రజలు వివిధ రకాల అర్పణలు చేతుల్లో పట్టుకుని, ఆనందంగా చుట్టూ చేరి, కరతాళాలతో స్వాగతించారు.
కక్షాన్తరాణి నృపతిః శనకైరతీత్య త్రీణి క్రమేణ చ ససంభ్రమకఞ్చుకీని
రాజు, మూడు వరుసగా ఉన్న అంతఃపురాలను, అక్కడ ఉన్న ఉత్సుకతతో ఉన్న కంచుకధారులతో, నెమ్మదిగా దాటి లోపలికి వెళ్లాడు.
తత్ర ప్రదీపదధిదర్పణగన్ధపుష్పదూర్వాక్షతాదిభిరలం పురకామినీభిః
అక్కడ నగర స్త్రీలు దీపాలు, అద్దాలు, సువాసన పువ్వులు, దర్భ, అక్షతలు వంటి శుభద్రవ్యాలతో ప్రదేశాన్ని అలంకరించారు.
తాభిః సమాభివినివేశితమాశు నానారత్నప్రవేకరుచిజాలవిరాజమానమ్
ఆ స్త్రీలు అక్కడను వెంటనే వివిధ రత్నాల వలలతో మెరిసేలా సుందరంగా అలంకరించారు.
తస్మిన్గృహే నృప తదీయపురన్ధ్రివర్గః స్వాసీనమాశు నృపతిర్వివిధార్హణాభిః
ఆ ఇంట్లో, రాజు తన రాణులతో కలిసి కూర్చొని, వివిధ రకాల సత్కారాలను స్వీకరించాడు.
తస్మిన్నశేషదివసోచితకర్మ సర్వం నిర్వర్త్య హైహయపతిః స్వమతానుసారమ్
అక్కడ, హైహయాధిపతి తన ఆచారానికి అనుగుణంగా, అన్ని దినచర్యలను పూర్తిచేసి, తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించాడు.
కృత్వా దినాన్తసమయోచితకర్మ చైవ రాజా స్వమన్త్రిసచివానుగతః సమన్తాత్
దినాంతంలో చేయవలసిన కర్మలను ముగించి, రాజు తన మంత్రులు, సచివులతో కలిసి అన్ని వైపులా బయలుదేరాడు.
తత్రాసనే సముపవిశ్య పురోధమన్త్రిసామన్తనాయకశతైః సముపాస్యమానః
అక్కడ సింహాసనంపై కూర్చున్న రాజును, వందలాది ప్రధాన పూజారులు, మంత్రులు, ఇతర నాయకులు సేవించారు.
తతశ్చిరం వివిధవాద్యవినోదనృత్తప్రేక్షాప్రవృత్తహసనాదికథాప్రసంగః
తర్వాత, చాలా కాలం పాటు వివిధ వాద్యాలు, వినోదాలు, నాట్యాలు, ప్రదర్శనలు, నవ్వులు, ఇతర సంభాషణలతో ఆనందంగా గడిపారు.
ఇత్థం విశామధిపతిర్భృశమానిశార్ద్ధం నానావిహారవిభవానుభవైరనేకైః
అలా సభాధిపతి రాత్రి అర్థం వరకు ఎన్నో రకాల వినోదాలు, సుఖాలను బాగా ఆస్వాదించాడు.
తద్రాజసైన్యమఖిలం నిజవీర్యశౌర్యసంపత్ప్రభావమహిమానుగుణం గృహేషు
ఆ రాజు సైన్యం అంతా, తన శక్తి, పరాక్రమం, మహిమకు తగినట్టుగా, తమ నివాసాల్లోనే ఉండిపోయింది.