ఆశ్లిష్య నేత్రసలిలైర్నన్దన్తౌ పర్యషిఞ్చతామ్
తల్లిదండ్రులు ఆనందంతో ఆయనను ఆలింగనం చేసి కన్నీళ్లతో స్నానంచేశారు.
విక్షన్తౌ తస్య చాఙ్గాని పరిస్పృశ్యాపతుర్ముదమ్
ఆయన అవయవాలను చూస్తూ, తాకుతూ, వారు సంతోషంతో నిండిపోయారు.
కిం కృతం పుత్ర కో వాయం కుత్ర వా త్వముపస్థితః
"ఏం చేశావు బిడ్డా? ఇతను ఎవరు? నువ్వు ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు?"
త్వయేతదఖిలం వత్స కథ్యతాం తథ్యమావయోః
"ఇవి అన్నీ నిజంగా మాకు చెప్పు బిడ్డా!"
ఉపోద్ధాతపాదేర్ఽజునోపాఖ్యానే భార్గవచరితే పఞ్చవింశతితమో ఽధ్యాయః
ఇదే అర్జునోపాఖ్యానంలో భార్గవుని చరిత్రలో ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
తయోరకథయత్సర్వమాత్మనా యదనుష్ఠితమ్
ఆయన తల్లిదండ్రులకు తాను చేసిన ప్రతిదీ పూర్తిగా వివరించాడు.
శంభోర్నిదేశాత్తీర్థానామటనం చ యథాక్రమమ్
శంభువు ఆజ్ఞతో తిర్థయాత్రను, ఏ విధంగా జరిగిందో క్రమంగా వివరించాడు.
హరప్రసాదాదత్రాపి హ్యకృతవ్రణదర్శనమ్
హరుని కృపతో, అక్కడే జరిగిన ఆ మానని గాయాన్ని దర్శించిన విషయాన్ని కూడా చెప్పాడు.
కథయామాస తద్రామః పిత్రోః సంప్రీయమాణయోః
రాముడు తన తల్లిదండ్రులు ఆనందపడుతుండగా, ఈ సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పాడు.
హృష్టౌ హర్షాన్తరం భూయో రాజన్నాప్నువతావుభౌ
రాజా! వారు ఇద్దరూ మరింత ఆనందంతో హర్షంలో మునిగిపోయారు.
ప్రకుర్వంస్తద్విధేయాత్మా భ్రాతౄణాం చావిశేషతః
ఆ విధేయత కలిగినవాడు, తన అన్నదమ్ములకు కూడా అంతే ప్రేమతో సేవ చేశాడు.
ఇత్యేష మృగయాం గాన్తుం చతురఙ్గబలాన్వితః
అంతటితో, ఆయన నాలుగు రకాల సైన్యంతో వేటకు బయలుదేరాడు.
తారాజాలద్యుతిహరైః సమన్తాదరుణాంశుభిః
నక్షత్రాల కాంతిని మించిపోయే అరుణ కిరణాలతో四వైపులా చుట్టుముట్టబడి,
ప్రాభాతికే గన్ధవహే కుముదాకరసంస్పృశి
పువ్వుల పరిమళంతో కూడిన ఉదయపు సమయములో, కమలపూల చెరువులను తాకుతూ,
వ్యాహరన్స్వాకులా వాచో మనఃశ్రోత్రసుఖావహాః
ఆనందంతో కలవరపడి, మనసుకు చెవులకు హాయిగా వినిపించే మాటలు పలికాడు.
తత్తోయే మునివృన్దేషు గృణాత్సుబ్రహ్మ శాశ్వతమ్
ఆ నీటిలో మునుల సమూహాల మధ్య, శాశ్వతమైన పరబ్రహ్మను స్తుతించాడు.
ఆశమం ప్రతి గచ్ఛత్సు మునిముఖ్యేషు కర్మిషు
పూజా కార్యాలలో నిమగ్నమైన ముఖ్యమైన ఋషులు తమ ఆశ్రమాల వైపు సాగిపోతుండగా,
హోమార్థం మునికల్పాభిర్దుహ్యమానాసు ధేనుషు
యజ్ఞార్ధంగా మునుల్లాంటి ఆవులు పాలిస్తుండగా,
అగ్నిహోత్రాకులే జాతే సర్వభూతసుఖావహే
అగ్నిహోత్ర వంశం ఏర్పడి, అన్ని జీవులకు ఆనందాన్ని కలిగించగా,
వాశత్సు నీడాన్నిష్పత్య పతత్రిషు సమన్తతః
పక్షులు తమ గూళ్ళను విడిచి, చుట్టూ ఎక్కడికక్కడ అరుస్తూ ఉండగా,
గాత్రాల్హాదవివర్ద్ధన్యాం వేలాయాం మన్దవాయునా
సున్నితమైన గాలులు శరీరానికి ఆనందాన్ని పెంచే సమయములో,
స్వాధ్యా యదక్షైర్బహుభిరజినాంబరధారిభిః
పలువురు మృగచర్మాలు ధరించి, అక్షాలతో వేదపాఠం చేస్తుండగా,
ప్రైషేషూచ్చార్యమాణేషు హూయమానేషు వహ్నిషు
విధిగా మంత్రాలు పలికిపోతూ, అగ్నులు ప్రज్వలించబడుతున్నప్పుడు,
జ్వలదగ్నిశిఖాకారే తమస్తపనతేజసి
అగ్నిశిఖల వంటి కాంతి చీకటిని తొలగించుచుండగా,
సవితర్యుదయం యాతి నైశే తమసి నశ్యతి
సూర్యుడు ఉదయించి, రాత్రి చీకటి అంతా కనుమరుగవుతుంది.
కృతమైత్రాదికో రాజా మృగయాం హైహయేశ్వరః
మైత్రీ మొదలైన బంధాలు కలిగిన హైహయుల అధిపతి అయిన రాజు వేటకు బయలుదేరాడు,
బలైః సర్వైః సముదితైః సవాజిరథకుఞ్జరైః
అతని సర్వ సైన్యాలు, గుర్రాలు, రథాలు, ఏనుగులతో కూడి అతడిని అనుసరించాయి,
మహతా బలభారేణ నమయన్వసుధాతలమ్
అతని విపరీతమైన సైనిక బలంతో భూమి తలవంచినట్టు అయింది,
స్వబలౌఘపదక్షేపప్రక్షుణ్ణావనిరేణుభిః
అతని సైనికుల అడుగులతో నేలపై ధూళి ఎగిసిపడింది,
సంప్రవశ్య వనం ఘోరం విన్ధ్యోద్రేర్బలసంచయైః
వింద్య పర్వతంలోని భయంకరమైన అడవిలో తన సైన్యంతో ప్రవేశించాడు,