ఉవాచ శనకైర్వ్యాధం వచనం సూనృతాక్షరమ్
ఆయన మృదువుగా, సత్యమైన మధురమైన మాటలతో వేటగాడిని ఉద్దేశించి పలికాడు.
తపశ్చర్తుమిహాయాతః సాంప్రతం గురుశాసనాత్
నా గురువు ఆజ్ఞతో తపస్సు చేయడానికి నేను ఇక్కడికి వచ్చాను.
ఆరాధయితుమస్మింస్తు చిరాయాహం సముద్యతః
ఇక్కడనే నేను చాలా కాలంగా ఆరాధన చేయాలని సంకల్పించాను.
త్రినేత్రం పాపదమనం శఙ్కరం భక్తవత్సలమ్
మూడు కళ్లవాడైన, పాపాలను నశింపజేసే, భక్తులకు దయగల శంకరుని నేను ఆరాధించాలనుకుంటున్నాను.
ఆశ్రమే ఽస్మినసరస్తీరే నియమం సముపాశ్రితః
ఈ ఆశ్రమంలో, సరస్సు ఒడ్డున, నేను నియమాన్ని స్వీకరించాను.
ఉపైతి తావదత్రైవ స్థాస్యామీతి మతిర్మమ
ఆయన ఇక్కడికి వచ్చే వరకు, నేను ఇక్కడే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాను.
న చేద్భవతి మే హానిః స్వకృతేర్నియమస్య చ
లేకపోతే నా తపస్సు లేదా నియమంలో నాకు ఏదైనా నష్టం కలుగుతుంది.
స్వనివాసముపాయాతస్తపస్వీ చ తథా మునిః
తపస్వి కూడా, ముని కూడా తమ తమ నివాసాలకు తిరిగి వెళ్లారు.
తవ చాప్యసుఖోదర్కం మత్సమీపనిషేవణమ్
నాకు దగ్గరగా సేవ చేయడం నీకూ సుఖాన్ని ఇవ్వదు, కేవలం బాధనే కలిగిస్తుంది.
పరిత్యజ్య సుఖీభూయా లోకయోరుభయోరపి
ఇదంతా వదిలేసి, ఇహలోకంలోను పరలోకంలోను సంతోషంగా ఉండు.
ఉవాచ రోషతామ్రాక్షస్తామ్రాక్షమిదముత్తరమ్
కోపంతో కళ్లెరుపెక్కిన తామ్రాక్షుడు, తామ్రాక్షునికి ఈ విధంగా సమాధానం చెప్పాడు.
పరిగర్హయసే యేన కృతఘ్నస్యేవ కాంప్రతమ్
కాంప్రతా! నీవు నన్ను కృతఘ్నుడిలా ఎందుకు నిందిస్తున్నావు?
అనాగస్కారిణం దాన్తం కో ఽవమన్యేత నామతః
ఎటువంటి తప్పు చేయని, తనను తాను నియంత్రించుకున్నవాడిని పేరుతో కూడా ఎవరు తక్కువగా చూడగలరు?
దర్శనం సహ సంవాసః సంభాషణమథాపి చ
ఒకరిని చూడటం, కలిసి ఉండటం, మాట్లాడటం కూడా—
స్వసంశ్రయం పరిత్యజ్య క్వాహం యాస్యే బుభుక్షితః
నా ఆశ్రయాన్ని వదిలిపెట్టి, ఆకలితో ఉన్న నేను ఎక్కడికి వెళ్ళగలను?
ఇతో ఽన్యస్మిన్ గామిష్యామి దూరే నాహం విశేషతః
ఇక్కడినుంచి వేరే చోటికి వెళ్తాను; ఇక్కడ, దూరంగా అయితే మరీ ఉండను.
నాహం చాలయితుం శక్యః స్థానాదస్మాత్కథఞ్చన
ఈ స్థలంనుంచి నన్ను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ కదిలించలేరు.
తమువాచ పునర్వాక్యమిదం రాజన్భృగూద్వహః
ఆ తర్వాత భృగువంశంలో ఉత్తముడు రాజునికి ఇలా అన్నాడు:
ఖలకర్మరతా నిత్యం ధిక్కృతా సర్వజన్తుభిః
ఎప్పుడూ చెడు పనుల్లో మునిగిపోయినవాడిని అన్ని జంతువులు తిట్టుతూనే ఉంటాయి.
స కథం న పరిత్యాజ్యః సుజనైః స్యాత్తు దుర్మతే
అటువంటి వాడిని మంచి వారు వదిలిపెట్టకపోతే ఎలా, ఓ మూర్ఖా?
శీఘ్రమస్మాద్వ్రజాన్యత్ర నాత్ర కార్యా విచారణా
ఇక్కడినుంచి త్వరగా వేరే చోటికి వెళ్ళిపో; ఆలోచన చేయాల్సిన అవసరం లేదు.
యథా త్వం కణ్టకాదీనామసహిష్ణుతయా వ్యథామ్
నీకు ముల్లు మొదలైనవాటివల్ల బాధ కలిగినట్లే, సహించలేని మనసుతో బాధపడతావు—
వ్యథా చాభిహతానాం తు విద్యతే భవతో ఽన్యథా
కొట్టబడినవారికి బాధ అనుభవమవుతుంది; కానీ నీకు అది వేరేలా ఉంటుంది.
ఏతద్విరుద్ధాచరణాన్నిత్యం సద్భిర్విగర్హితః
ఇలాంటి విరుద్ధమైన ప్రవర్తన వల్ల నీవు ఎప్పుడూ మంచి వారిచే నిందించబడుతున్నావు.
హనిష్యసి కథం సత్సునాప్నోషి వచనీయతామ్
నీవు మంచి వారిని ఎలా హానిచేయగలవు? మాట్లాడే హక్కు నీకు లేదు.
త్వయా మే కృత్యదోషస్య హానిశ్చ న భవిష్యతి
నీ వల్ల నా కర్మఫలంలో ఎలాంటి నష్టం కలుగదు.
అపసర్పణతాబుద్ధిమహముత్పాదయే స్ఫుటమ్
వెనక్కి తగ్గే ఆలోచనను నేను స్పష్టంగా పెంచుకుంటాను.
విరుద్ధాచరణో నిత్యం ధర్మద్రిష్ కో లభేచ్చ శామ్
ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే వాడు ఎప్పుడైనా శాంతిని పొందగలడా?
ఉవాచ సంక్రుద్ధ ఇవ వ్యాధరూపీ పినాకధృక్
అప్పుడు పినాకాన్ని ధరించినవాడు, వ్యాఘ్ర రూపంలో, కోపంగా ఇలా అన్నాడు:
కుతస్త్వం ప్రథమో జ్ఞానీ కుతః శంభుః కుతస్తపః
నీవు ఎలా జ్ఞానంలో ముందున్నవాడివి? శంభువు ఎలా? నీకు తపస్సు ఎక్కడిది?