తతస్తేనైవ యోగేన వర్త్తతే మైథునం తదా
తర్వాత, అదే విధానంతో ఆ కాలంలో మైథునం ప్రారంభమైంది.
అకాలే చార్తవోత్పత్త్యా గర్భోత్పత్తిస్తదాభవత్
సరైన సమయం కాకుండా, ఆర్తవం కలిగినప్పుడు గర్భధారణ జరిగేది.
ప్రణశ్యంతి తతః సర్వే వృక్షాస్తే గృహసంజ్ఞితాః
తర్వాత, ఇళ్ళుగా పరిగణించిన ఆ వృక్షాలన్నీ నశించిపోయాయి.
అభిధ్యాయంతి తాః సిద్ధిం సత్యాభిధ్యాయినస్తదా
ఆ సమయంలో, నిజాయితీగా సంకల్పించినవారు సిద్ధిని పొందారు.
వస్త్రాణి చ ప్రసూయంతే ఫలాన్యాభరణాని చ
అప్పుడా కాలంలో వస్త్రాలు, పండ్లు, ఆభరణాలు ఉత్పన్నమయ్యాయి.
ఆన్వీక్షికం మహావీర్యం పుటకే పుటకే మధు
ప్రతి గూడు లోనూ గొప్ప విచారణ శక్తి, తీపి తేనె ఉండేది.
త్దృష్టపుష్టాస్తయా సిద్ధ్యా ప్రజాస్తా విగతజ్వరాః
ఆ సిద్ధి వల్ల ప్రజలు బలంగా, వ్యాధిలేని వారు అయ్యారు.
వృక్షాంస్తాః పర్యగృహ్ణంత మధు వా మాక్షికం బలాత్
వారు ఆ వృక్షాలను పట్టుకొని బలవంతంగా తేనెను లేదా తేనెటీగలను తీసుకున్నారు.
ప్రనష్టా ప్రభుణా సార్ద్ధం కల్పవృక్షాః క్వచిత్క్వచిత్
కొన్ని చోట్ల కల్పవృక్షాలు వాటి యజమానితో కలిసి అంతరించిపోయాయి.
వర్త్తంతే చానయా తాసాం ద్వంద్వాన్యత్యుత్థితాని తు
ఆమెతో పాటు, వారి మధ్య ద్వంద్వాలు ఉద్భవించాయి.
ద్వంద్వైస్తైః పీడ్యమానాస్తు చుక్రుశురావృణాని వా
ఆ ద్వంద్వాల బాధతో వారు అరవడం లేదా దాచుకోవడం మొదలుపెట్టారు.
పూర్వ నికామచారాస్తే హ్యనికేతా యథాభవన్
మునుపు స్వేచ్ఛగా తిరిగిన వారు మళ్లీ ఇల్లులేని వారయ్యారు.
మధుధున్వత్సు నిష్ఠేషు పర్వతేషు నదీషు చ
తేనెతో నిండిన కొండలు, పర్వతాలు, నదులపై వారు ఉన్నారు.
యథాజోషం యథాకామం సమేషు విషమేషు చ
వారు తమ ఇష్టానుసారం, సమతలమైనా, ఎత్తైనా, ఎక్కడైనా తిరిగారు.
తతస్తాన్నిర్మయామాసుః ఖేటాని చ పురాణి చ
తర్వాత వారు గ్రామాలు, పట్టణాలు నిర్మించారు.
తేషామాయామవిష్కంభాః సన్నివేశాంతరాణి చ
వాటికి పొడవు, వెడల్పు, లోపలి ఏర్పాట్లు నిర్ణయించారు.
మానార్థాని ప్రమాణాని తదా ప్రభృతి చక్రిరే
ఆ సమయం నుంచి కొలతలు, ప్రమాణాలు ఏర్పాటు చేశారు.
దశ త్వంగులపర్వాణి ప్రాదేశ ఇతి సంజ్ఞితః
పది వేలి మడతలను 'ప్రాదేశం' అని పిలిచేవారు.
తాలః స్మృతో మధ్యమయా గోకర్ణశ్చాప్యనామయా
'తాళం' మధ్యమ కొలతగా, 'గోకర్ణం' చిన్నదిగా గుర్తించారు.
రత్నిరంగులపర్వాణి సంఖ్యయా త్వేకవిశతిః
'రత్నిం' అనగా ఇరవై ఒక వేలి మడతలు అని అర్థం.
కిష్కుః స్మృతో ద్విరత్నిస్తు ద్విచత్వారింశదంగులః
'కిష్కు' అంటే రెండు రత్నులు, అంటే నలభై రెండు వేలి మడతలు.
ధనుఃసహస్త్రే ద్వే తత్ర గవ్యూతిస్తౌః కృతా తదా
రెండు వేల ధనుస్సులు కలిపితే 'గవ్యూతి' అని, అప్పట్లో దానిని నిర్ణయించారు.
ఏతేన యోజనేనేహ సన్నివేశాస్తతః కృతాః
ఈ విధంగా ఏర్పాటుచేసిన పద్ధతితో ఇక్కడ నివాస ప్రదేశాలు ఏర్పడ్డాయి.
చతుర్థ కృతిమం దుగ తస్య వక్ష్యామి నిర్ణయమ్
ఇప్పుడు నాలుగవ కృత్రిమ కోట గురించి నిర్ణయాన్ని వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
రుచకః ప్రతికద్వారం కుమారీపురమేవ చ
ప్రతి ద్వారానికి రుచకము, అలాగే కుమారీపురము కూడా ఉంది.
హస్తస్రోతో దశశ్రేష్ఠో నవహస్తోష్ట ఏవ చ
హస్తస్రోతము పది మధ్యలో ఉత్తమమైనది, నవహస్తము ఎనిమిది మధ్యలో ఒకటి.
త్రివిధానాం చ దుర్గాణాం పర్వతోదకధన్వినామ్
మూడు రకాల కోటలు — పర్వత, నీటి, ధనుస్సు ఆకారమైనవి.
యోజనాదర్ద్ధవిష్కమ్భమష్టభాగాధికాయతమ్
దాని వ్యాసార్థం అర యోజనం, పొడవు ఎనిమిదవ భాగం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
ఛిన్నకర్ణవికర్ణం చ వ్యజనాకృతిసంస్థితమ్
అది వెదురు ఆకారంలో, కోసిన చెవి లేదా వంకర చెవి లాంటి ఆకారంలో ఉంటుంది.
చతురస్రయుతం దివ్యం ప్రశస్తం తైః పురం కృతమ్
వారు ఒక దివ్యమైన, చతురస్రమైన, ప్రశంసించదగిన పట్టణాన్ని నిర్మించారు.