శోభితం మునికల్యాభిశ్చరన్తీభిరితస్తతః
పుణ్యాత్ములు అయిన మునులు ఇక్కడ అక్కడ సంచరిస్తూ ఆ స్థలాన్ని అలంకరించారు.
ఉటజాఙ్గణపర్యన్తతరుచ్ఛాయాస్వధిష్ఠితమ్
ఆ ఆశ్రమ ప్రాంగణపు అంచుల్లోని చెట్ల నీడ కింద ఆ స్థలం ఉంది.
ప్రారబ్ధతాణ్డవం కేకీమయూరైర్మధురస్వరైః
నెమళ్లు మధురమైన స్వరాలతో తమ నాట్యం ఆరంభించాయి.
అనాలీఢాతపచ్ఛాయాశుష్యన్నీవారరాశిభిః
వెచ్చని గాలీ, చల్లని నీడా తాకని పొలంలో గడ్డి కుప్పలు ఎండిపోయినట్లుగా ఉన్నాయి.
అభ్యస్యమానచ్ఛన్దౌఘం చిన్త్యమానగమోదితమ్
వివిధ ఛందస్సుల అభ్యాసంతో, ఆలోచనలో మునిగిపోయినవారికి ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంది.
ప్రారబ్ధపితృదేవేజ్యం సర్వభూతమనోహరమ్
పితృదేవతలకు పూజలు ప్రారంభించి, అన్ని జీవులను ఆకర్షించేలా ఉంది.
తపోవృద్ధికరం పుణ్యం సర్వసత్త్వసుఖాస్పదమ్
తపస్సు పెరిగే పవిత్రమైన స్థలం, అన్ని ప్రాణులకు సుఖాన్ని ప్రసాదించే చోటు.
ప్రసూనసౌరభభ్రామ్యన్మధుపారావనాదితమ్
పువ్వుల సువాసనతో మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంజులతో ఆ ప్రాంతం మారుమోగుతోంది.
ఏవంవిధగుణోపేతం పశ్యన్నాశ్రమముత్తమమ్
ఇలాంటి గొప్ప లక్షణాలతో కూడిన అద్భుతమైన ఆశ్రమాన్ని అతను చూశాడు.
సంప్రవిశ్యశ్రమోపాన్తం రామః స్వప్రపితామహమ్
రాముడు తన ప్రపితామహుడిని దర్శించేందుకు ఆశ్రమ పరిసరంలోకి ప్రవేశించాడు.
సితశ్మశ్రుజటాకూర్చబ్రహ్మసూత్రోపశోభితమ్
వెన్నెల వలె తెల్లని మీసం, జటలు, బ్రాహ్మణ సూత్రంతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
వామేతరోరుమధ్యాస్త వామజఙ్ఘేన జానునా
వామపాదం మడిచి, రెండు తొడల మధ్య కూర్చున్నాడు.
వ్యాఖ్యానముద్రావిలసత్సవ్యపాణితలాంబుజమ్
వివరణ mudra తో మెరిసే ఎడమ చేయి పద్మంలా ప్రకాశిస్తోంది.
సమ్యగారణ్యవాక్యానాం సూక్ష్మతత్త్వార్థసంహతిమ్
అరణ్యవాక్యాల సూతక్ష్మతత్వాన్ని సంపూర్ణంగా వివరించగలడు.
పితుః పితామహం ద్దష్ట్వా రామస్తస్య మహాత్మనః
తన ప్రపితామహుడైన ఆ మహాత్ముడిని రాముడు దర్శించాడు.
తమాగతముపాలక్ష్య తత్ప్రభావప్రధర్షితాః
అతని రాకను గమనించి, అందరూ అతని ప్రభావానికి లోనయ్యారు.
తావదూభృగురమేయాత్మా తదాగమనతోషితః
ఆ సమయంలో, భృగువు తన రాకతో సంతోషించాడు.
రామో ఽపి తముపాగమ్య వినయావనతాననః
రాముడు కూడా వినయంతో తలవంచి అతని వద్దకు చేరాడు.
అభివాద్య యథాన్యాయం ఖ్యాతిం చ వినయాన్వితః
ఆచారప్రకారం వినయంతో నమస్కరించి, తనను పరిచయం చేసుకున్నాడు.
తైశ్చ సర్వైర్ముదోపేతైరాశీర్భిరభివర్ద్ధితః
ఆందరికీ ఆనందంతో ఆయనను ఆశీర్వదించి, గౌరవంగా స్వాగతించారు.
ఉపవిష్టం తతో రామమాశీర్భిరభినన్దితమ్
తర్వాత రాముడు కూర్చున్నప్పుడు, ఆశీర్వాదాలతో అతన్ని అభినందించారు.
కుశలం ఖలు తే వత్స పిత్రోశ్చ కిమనామయమ్
నీవు బాగున్నావా బిడ్డా? నీ తల్లిదండ్రులు సుఖంగా ఉన్నారా?
కిమర్థమాగతో ఽత్ర త్వమధునామమ సన్నిధిమ్
ఇప్పుడు నువ్వు నా వద్దకు ఏ కారణంతో వచ్చావు?
తతోరామో యథాన్యాయం తస్మై సర్వమశేషతః
అప్పుడు రాముడు ఆచారానికి అనుగుణంగా, తనకు అన్ని విషయాలు పూర్తిగా వివరించాడు.
పితుర్మాతుశ్చ వృత్తాన్త భ్రాతౄణాం చ మహాత్మనామ్
తన తండ్రి, తల్లి విషయాలు, మహాత్ములైన తన అన్నదమ్ముల సంగతులను చెప్పాడు.
ఏతదన్యచ్చ సకలం భృగోః సప్రశ్రయం ముదా
ఇవి మాత్రమే కాకుండా, మరెన్నో విషయాలను భృగువుకు గౌరవంతో, ఆనందంగా వివరించాడు.
శ్రుత్వైతదఖిలం రాజన్రామేణ సముదీరితమ్
రాముడు చెప్పిన ఈ సంగతులన్నింటిని రాజా, ఆయన శ్రద్ధగా విన్నాడు.
ఏవం తస్య ప్రియం కుర్వన్నుత్కృష్టైరాత్మకర్మభిః
అతని హృదయాన్ని సంతోషపెట్టేందుకు ఉత్తమమైన సేవలు చేశాడు.
తతః కదాచిదేకాన్తే రామం మునివరోత్తమః
ఒకసారి, ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు, మునులలో శ్రేష్ఠుడు రాముని దగ్గరకు వచ్చాడు.
సో ఽభిగమ్య తమాసీనమభివాద్య కృతాఞ్జలిః
అతను కూర్చున్న రాముని దగ్గరకు వెళ్లి, చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు.