ఉపాసితం సత్యవత్యా యథా దక్షిణాయఽధ్వరమ్
ఆయనను సత్యవతి సేవిస్తూ ఉండగా, యజ్ఞంలో దక్షిణాగ్ని ఎలా ఉంటుందో అలాగే కనిపించింది.
సుచిరం తం విమర్శేతాం సమాజ్ఞాపూర్వదర్శనౌ
ఆ ఇద్దరూ, ఆజ్ఞతో ముందుగా కలసి, చాలా సేపు మాట్లాడుకున్నారు.
బాలో ఽయం బలవాన్భాతిగాంభీర్యాత్ప్రశ్రయేణ చ
ఈ బాలుడు బలవంతుడిగా, గంభీరతతో, వినయంతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
ఆససాద శనై రామః సమీపే వినయాన్వితః
రాముడు వినయంతో, మెల్లగా దగ్గరికి వచ్చాడు.
సంస్పృశంశ్చరణౌ మూర్ధ్నా హస్తాభ్యాం చాభ్యవాదయత్
తలతో, చేతులతో వారి పాదాలను తాకి నమస్కరించాడు.
ఆశీర్భిరభినన్దేతాం పృథక్ పృథగుభావపి
వారు ఒక్కొక్కరుగా ఆశీర్వచనాలతో ఆశీర్వదించారు.
వీక్షన్తౌ తన్ముఖాంభోజం పరం హర్షమవాపతుః
వారు అతని పద్మపరిమళమైన ముఖాన్ని చూసి పరమానందాన్ని పొందారు.
అనామయమపృచ్ఛేతాం తావుభౌ దంపతీ తదా
ఆ సమయంలో ఆ ఇద్దరు దంపతులు అతని ఆరోగ్యాన్ని అడిగారు.
అనాయాసేన తే వృత్తిర్వర్తతే చాథ కర్హిచిత్
"నీ జీవనం ఇప్పుడు ఎలాంటి ఇబ్బంది లేకుండా సాగుతోందా?" అని వారు అడిగారు.
తథా స్వానుగతం పిత్రోర్భ్రాతౄణాం చైవ చేష్టితమ్
అలాగే, అతని తల్లిదండ్రులూ, అన్నదమ్ములూ ఎలా ఉన్నారు? వారి ప్రవర్తన ఎలా ఉంది? అని కూడా అడిగారు.
ప్రీయమాణో ఽవసద్రామః పితుః పిత్రోర్న్నివేశనే
ఆనందంగా రాముడు తన తండ్రి ఇంట్లో నివసించాడు.
ఉవాస కతిచిన్మాసాంస్తచ్ఛుశ్రూషాపరాయణః
అక్కడ కొన్ని నెలలు గడిపాడు, వారికి సేవ చేయడంలో నిమగ్నుడయ్యాడు.
పితామహగురోర్గన్తుమియేషాశ్రయమాశ్రమమ్
తన తాతగారు, గురువు ఉన్న ఆశ్రమానికి వెళ్లాలని రాముడు కోరుకున్నాడు.
యథా చాభ్యాం ప్రదిష్టేన యయా వౌర్వాశ్రమం ప్రతి
వారు చెప్పినట్లు, అతడు ఔర్వ ఆశ్రమం వైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
సప్రహర్షం తదాజ్ఞాతః ప్రయయావాశ్రమం భృగోః
వారు ఆనందంతో అనుమతి ఇచ్చిన తరువాత, అతడు భృగు ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
దదర్శ శాన్తచేతోభిర్మునిభిః సర్వతో వృతమ్
అతడు చుట్టూ ప్రశాంతమైన మనస్సు కలిగిన మునులతో ఆ ఆశ్రమం నిండినదిగా చూశాడు.
తరుభిః సంవృతం ప్రీతః ఫలపుష్పోత్తరాన్వితైః
పండ్లు, పువ్వులతో నిండిన చెట్లతో ఆ ఆశ్రమం కప్పబడినదిగా చూసి సంతోషించాడు.
బ్రహ్మఘోషైశ్చ వివిధైః సర్వతః ప్రతినాదితమ్
ప్రత్యేకమైన బ్రహ్మఘోషాలతో四దిక్కులా ప్రతిధ్వనిస్తూ ఉండేది.
నిరస్తనిఖిలాఘౌఘం వనాన్తరవిసర్పిణా
ఆ అడవిలో వ్యాపించిన పవిత్రత వల్ల అన్ని పాపాలు తొలగిపోయాయి.
అభితః శోభితం రాజన్రమ్యైర్మునికుమారకైః
ఓ రాజా, అందమైన మునికుమారులతో చుట్టూ ఆ ఆశ్రమం అద్భుతంగా అలంకరించబడింది.
శోభితం మునికల్యాభిశ్చరన్తీభిరితస్తతః
పుణ్యాత్ములు అయిన మునులు ఇక్కడ అక్కడ సంచరిస్తూ ఆ స్థలాన్ని అలంకరించారు.
ఉటజాఙ్గణపర్యన్తతరుచ్ఛాయాస్వధిష్ఠితమ్
ఆ ఆశ్రమ ప్రాంగణపు అంచుల్లోని చెట్ల నీడ కింద ఆ స్థలం ఉంది.
ప్రారబ్ధతాణ్డవం కేకీమయూరైర్మధురస్వరైః
నెమళ్లు మధురమైన స్వరాలతో తమ నాట్యం ఆరంభించాయి.
అనాలీఢాతపచ్ఛాయాశుష్యన్నీవారరాశిభిః
వెచ్చని గాలీ, చల్లని నీడా తాకని పొలంలో గడ్డి కుప్పలు ఎండిపోయినట్లుగా ఉన్నాయి.
అభ్యస్యమానచ్ఛన్దౌఘం చిన్త్యమానగమోదితమ్
వివిధ ఛందస్సుల అభ్యాసంతో, ఆలోచనలో మునిగిపోయినవారికి ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంది.
ప్రారబ్ధపితృదేవేజ్యం సర్వభూతమనోహరమ్
పితృదేవతలకు పూజలు ప్రారంభించి, అన్ని జీవులను ఆకర్షించేలా ఉంది.
తపోవృద్ధికరం పుణ్యం సర్వసత్త్వసుఖాస్పదమ్
తపస్సు పెరిగే పవిత్రమైన స్థలం, అన్ని ప్రాణులకు సుఖాన్ని ప్రసాదించే చోటు.
ప్రసూనసౌరభభ్రామ్యన్మధుపారావనాదితమ్
పువ్వుల సువాసనతో మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంజులతో ఆ ప్రాంతం మారుమోగుతోంది.
ఏవంవిధగుణోపేతం పశ్యన్నాశ్రమముత్తమమ్
ఇలాంటి గొప్ప లక్షణాలతో కూడిన అద్భుతమైన ఆశ్రమాన్ని అతను చూశాడు.
సంప్రవిశ్యశ్రమోపాన్తం రామః స్వప్రపితామహమ్
రాముడు తన ప్రపితామహుడిని దర్శించేందుకు ఆశ్రమ పరిసరంలోకి ప్రవేశించాడు.