దైవేకర్మణి పిత్ర్యే చ శ్రూయతే వై పరీక్షణమ్
దైవకర్మల్లో, పితృకర్మల్లో పరిశీలన అవసరమని చెప్పబడింది.
యే చ భాషావిదః కేచిద్యే చ వ్యాకరణే రతాః
భాషలో నిపుణులైనవారు, వ్యాకరణంలో ఆనందించే వారు,
త్రిణాచికేతః పఞ్చాగ్నిః స సౌపర్ణః షడఙ్గవిత్
మూడు నాచికేత అగ్నులను, ఐదు అగ్నులను, సౌపర్ణ విద్యను, షడంగాలను తెలిసినవాడు,
పుణ్యేషు యశ్చ తీర్థేషు కృతస్నానః కృతవ్రతః
పుణ్యక్షేత్రాల్లో స్నానం చేసి, వ్రతాలు ఆచరించినవాడు,
యే చ సత్యవ్రతా నిత్యం స్వధర్మనిరతాశ్చ యే
ఎప్పుడూ సత్యవ్రతం పాటించే వారు, తమ ధర్మంలో నిష్ఠగా ఉండేవారు,
ఏతేభ్యో దత్తమక్షయ్యమేతే వై పఙ్క్తిపావనాః
ఇలాంటి వారికి ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ తరుగదు; వీరే వంశాన్ని పవిత్రం చేసే వారు.
త్రయో ఽపి పూజితాస్తేన బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
వీరిని సత్కరించడంవల్ల బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ పూజించబడతారు.
పవిత్రాణాం పవిత్రం చ మఙ్గలానాం చ మఙ్గలమ్
వీరు పవిత్రులలో పవిత్రులు, మంగళకరమైనవారిలో మంగళకరులు.
అపాఙ్క్తేయాన్ప్రవక్ష్యమి గదతో మే నిబోధత
ఇప్పుడు వంశానికి అనర్హులను నేను చెప్పబోతున్నాను; నా మాటలు శ్రద్ధగా వినండి.
గ్రామప్రేష్యో వార్ధుషికో హ్యాపణో వణిజస్తథా
గ్రామ సేవకుడు, నాయీబ్రాహ్మణుడు, దుకాణదారుడు, వ్యాపారి,
కాణ్డపృష్ఠో ఽథ కుణ్డాశీ మధుపః సోమవిక్రయీ
కట్టెలు మోసేవాడు, గోతిలో తినేవాడు, తేనె సేకరించేవాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు,
పిత్రా వివదమానశ్చ యస్య చోపపతిర్గృహే
తండ్రితో గొడవపడేవాడు, ఇంట్లో భార్యకు ఇంకొకడు సహవాసిగా ఉండేవాడు,
స్తవకః సూపకారశ్చ యశ్చ మిత్రాణి నిన్దతి
వంచనగా పొగిడేవాడు, వంటచేసేవాడు, స్నేహితులను నిందించేవాడు — వీరిని గురించి చెబుతున్నారు.
ఉన్మత్తో ఽప్యథ షణ్ఢశ్చ భ్రూణహా గురుతల్పగః
పిచ్చివాడు అయినా, శండుడు అయినా, గర్భహంతకుడు అయినా, గురువు భార్యను అపహరించినవాడు అయినా —
విక్రీణాతి చ యో బ్రహ్మవ్రతాని నియమాంస్తథా
బ్రహ్మచర్య వ్రతాలు లేదా నియమాలు అమ్మేవాడు కూడా —
యచ్చవాణిజకే దత్తం నేహ నాముత్ర సంభవేత్
వాణిజ్యానికి ఇచ్చిన దానం ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ ఫలితం ఇవ్వదు.
తథా పాణవికే వై చ కారుకే ధర్మవర్జితే
అలాగే, జూదగాడికైనా, ధర్మం లేని వృత్తిదారుడికైనా ఇచ్చిన దానానికి ఫలితం ఉండదు.
అన్యత్రాస్య సమాధానం న వణికూఛ్రాద్ధమర్హతి
ఇవి వేరే విధంగా పరిష్కరించాలి; వ్యాపారికి శ్రాద్ధ దానం చేయడం యోగ్యం కాదు.
షష్టిం కాణః శతం షణ్ఢః శ్విత్రీ పఞ్చశతాన్యపి
ఒక కన్నివాడికి అరవై, శండుడికి వంద, కుష్టురోగికి ఐదు వందల వరుసగా —
భ్రశ్యేద్ధి స ఫలాత్తస్మాత్ప్రదాతా యస్తు బాలిశః
వాడు తప్పక ఫలితాన్ని కోల్పోతాడు; అందుకే, తెలియని దాత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
సోపానత్కశ్చ యద్భుఙ్క్తే యచ్చ దత్తమసత్కృతమ్
పాదరక్షలు వేసుకుని తినేవాడు, గౌరవం లేకుండా ఇచ్చిన దానం — ఇవి ఫలించవు.
శ్వా చైవ బ్రహ్మహా చైవ నావేక్షేత కథఞ్చన
కుక్కను, బ్రాహ్మణహంతకునిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చూడకూడదు.
రాక్షసానాం తిలాః ప్రోక్తాః శునాం పరివృతాస్తథా
తిలలు రాక్షసులకు చెందినవిగా చెప్పబడినవి; అలాగే, కుక్కలు చుట్టుముట్టినవాటికీ అదే.
రజస్వలాయాః స్పర్శేన క్రుద్ధోయశ్చ ప్రయచ్ఛతి
రజస్వల స్త్రీని తాకడం వల్ల, లేదా కోపంతో ఇచ్చిన దానానికి ఫలితం ఉండదు.
వివిక్తేషు చ ప్రీయన్తే దత్తేనేహ పితామహాః
ఒంటరిగా ఇచ్చిన దానంతో పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు.
తస్మాత్పరివృతేనేహ విధివద్దర్భపాణినా
కాబట్టి, తిలలను చుట్టుముట్టి, విధి ప్రకారం, దర్భ గడ్డి చేతిలో పెట్టుకొని దానం చేయాలి.
అనుమాన్య ద్విజాన్పూర్వమర్గౌం కుర్యాద్యథావిధి
ముందుగా ద్విజుల అనుమతి తీసుకుని, నియమానుసారం శ్రాద్ధం చేయాలి.
శుక్లపక్షే చ పూర్వాఙ్ణే శ్రాద్ధం కుర్యాద్యథావిధి
శుక్లపక్షంలో, మొదటి భాగంలో, విధి ప్రకారం శ్రాద్ధం చేయాలి.
ఏవమేతే మహాత్మానో మహాయోగా మహౌజసః
ఇలా, వీరు మహాత్ములు, మహాయోగులు, గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవారు.
పితృభక్త్యైవ తు నరో యోగం ప్రాప్నోతి దుర్ల్లభమ్
పితృదేవతల పట్ల భక్తితోనే మనిషి అరుదైన యోగాన్ని పొందగలడు.