గౌరీం వాప్యుద్వహేద్భార్యాం నాలం వా వృషముత్సృజేత్
తెల్లటి భార్యను పెళ్లి చేసుకోని వాడు, వృషభాన్ని విడిచిపెట్టని వాడు కూడా రాకూడదు.
దాతౄణాం చైవ యత్పుణ్యం నిఖిలేన ప్రవీహి మే
దానం ఇచ్చేవారికి కలిగే పుణ్యాన్ని పూర్తిగా నాకు వివరించు.
పితృక్షయే హి తత్పుత్ర తస్మాత్తత్రాక్షయం స్మృతమ్
పితృదేవతలు తగ్గిపోతే, బిడ్డా, అందుకే అది అక్షయంగా పరిగణించబడుతుంది.
ఫలం వృషస్య వక్ష్యామి గదతో మే నిబోధత
వృషభానికి కలిగే ఫలితాన్ని చెప్పబోతున్నాను, నేను చెప్పేది శ్రద్ధగా విను.
వృషోత్స్రష్టా పునాత్యేవ దశాతీతాన్దశావరాన్
ఎవరైనా వృషభాన్ని దానం చేస్తే, అతడు పది తరాల పితృదేవతలను పైకి, పది తరాలవారిని కిందకి పవిత్రుల్ని చేస్తాడు.
వృషోత్సర్గ్గత్పితౄణాం తు హ్యక్షయం సముదాహృతమ్
పితృదేవతలకు వృషభాన్ని సమర్పించడం ఎప్పటికీ తరుగని ఫలితంగా చెప్పబడింది.
సర్వం తదక్షయం తస్య పితౄణాం నాత్ర సంశయః
ఆ వ్యక్తి పితృదేవతలకు అన్నీ తరుగని ఫలితాలే కలుగుతాయి — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మధుకుల్యాః పితౄంస్తస్య హ్యక్షయాశ్చ భవన్తి వై
తనవారి ద్వారా తేనె, ధాన్యాలు పొందే పితృదేవతలు కూడా ఎప్పటికీ తరుగని స్థితిలో ఉంటారు.
తృప్తిస్తు యా పితౄణాం వై సా వృషేణేహ కల్పతే
పితృదేవతలకు కలిగే తృప్తి వృషభ దానంతోనే ఇక్కడ కలుగుతుంది.
మధు వామధుమిశ్రం వా సర్వమేవాక్షయం భవేత్
తేనె గానీ, తేనెతో నెయ్యి కలిపినదైనా, ఇవన్నీ ఎప్పటికీ తరుగవు.
దైవేకర్మణి పిత్ర్యే చ శ్రూయతే వై పరీక్షణమ్
దైవకర్మల్లో, పితృకర్మల్లో పరిశీలన అవసరమని చెప్పబడింది.
యే చ భాషావిదః కేచిద్యే చ వ్యాకరణే రతాః
భాషలో నిపుణులైనవారు, వ్యాకరణంలో ఆనందించే వారు,
త్రిణాచికేతః పఞ్చాగ్నిః స సౌపర్ణః షడఙ్గవిత్
మూడు నాచికేత అగ్నులను, ఐదు అగ్నులను, సౌపర్ణ విద్యను, షడంగాలను తెలిసినవాడు,
పుణ్యేషు యశ్చ తీర్థేషు కృతస్నానః కృతవ్రతః
పుణ్యక్షేత్రాల్లో స్నానం చేసి, వ్రతాలు ఆచరించినవాడు,
యే చ సత్యవ్రతా నిత్యం స్వధర్మనిరతాశ్చ యే
ఎప్పుడూ సత్యవ్రతం పాటించే వారు, తమ ధర్మంలో నిష్ఠగా ఉండేవారు,
ఏతేభ్యో దత్తమక్షయ్యమేతే వై పఙ్క్తిపావనాః
ఇలాంటి వారికి ఇచ్చిన దానం ఎప్పటికీ తరుగదు; వీరే వంశాన్ని పవిత్రం చేసే వారు.
త్రయో ఽపి పూజితాస్తేన బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
వీరిని సత్కరించడంవల్ల బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ముగ్గురూ పూజించబడతారు.
పవిత్రాణాం పవిత్రం చ మఙ్గలానాం చ మఙ్గలమ్
వీరు పవిత్రులలో పవిత్రులు, మంగళకరమైనవారిలో మంగళకరులు.
అపాఙ్క్తేయాన్ప్రవక్ష్యమి గదతో మే నిబోధత
ఇప్పుడు వంశానికి అనర్హులను నేను చెప్పబోతున్నాను; నా మాటలు శ్రద్ధగా వినండి.
గ్రామప్రేష్యో వార్ధుషికో హ్యాపణో వణిజస్తథా
గ్రామ సేవకుడు, నాయీబ్రాహ్మణుడు, దుకాణదారుడు, వ్యాపారి,
కాణ్డపృష్ఠో ఽథ కుణ్డాశీ మధుపః సోమవిక్రయీ
కట్టెలు మోసేవాడు, గోతిలో తినేవాడు, తేనె సేకరించేవాడు, సోమరసం అమ్మేవాడు,
పిత్రా వివదమానశ్చ యస్య చోపపతిర్గృహే
తండ్రితో గొడవపడేవాడు, ఇంట్లో భార్యకు ఇంకొకడు సహవాసిగా ఉండేవాడు,
స్తవకః సూపకారశ్చ యశ్చ మిత్రాణి నిన్దతి
వంచనగా పొగిడేవాడు, వంటచేసేవాడు, స్నేహితులను నిందించేవాడు — వీరిని గురించి చెబుతున్నారు.
ఉన్మత్తో ఽప్యథ షణ్ఢశ్చ భ్రూణహా గురుతల్పగః
పిచ్చివాడు అయినా, శండుడు అయినా, గర్భహంతకుడు అయినా, గురువు భార్యను అపహరించినవాడు అయినా —
విక్రీణాతి చ యో బ్రహ్మవ్రతాని నియమాంస్తథా
బ్రహ్మచర్య వ్రతాలు లేదా నియమాలు అమ్మేవాడు కూడా —
యచ్చవాణిజకే దత్తం నేహ నాముత్ర సంభవేత్
వాణిజ్యానికి ఇచ్చిన దానం ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ ఫలితం ఇవ్వదు.
తథా పాణవికే వై చ కారుకే ధర్మవర్జితే
అలాగే, జూదగాడికైనా, ధర్మం లేని వృత్తిదారుడికైనా ఇచ్చిన దానానికి ఫలితం ఉండదు.
అన్యత్రాస్య సమాధానం న వణికూఛ్రాద్ధమర్హతి
ఇవి వేరే విధంగా పరిష్కరించాలి; వ్యాపారికి శ్రాద్ధ దానం చేయడం యోగ్యం కాదు.
షష్టిం కాణః శతం షణ్ఢః శ్విత్రీ పఞ్చశతాన్యపి
ఒక కన్నివాడికి అరవై, శండుడికి వంద, కుష్టురోగికి ఐదు వందల వరుసగా —
భ్రశ్యేద్ధి స ఫలాత్తస్మాత్ప్రదాతా యస్తు బాలిశః
వాడు తప్పక ఫలితాన్ని కోల్పోతాడు; అందుకే, తెలియని దాత జాగ్రత్తగా ఉండాలి.