సర్వైకాన్తసుఖః కాలో నాత్యర్థం హ్యుష్ణశీతలః
ఆ కాలం పూర్తిగా ఆనందమయం, అక్కడ ఎక్కువ వేడి లేదా చలి ఉండదు.
ఉత్తిష్ఠంతి పృథివ్యాం వై తేషాం ధ్యానై రసాతలాత్
వారు తమ ధ్యానబలంతో పాతాళం నుంచి భూమిపైకి పైకి వస్తారు.
అసంస్కార్యైః శరీరైస్తు ప్రజాస్తాః స్థిరయౌవనాః
వారికి శుద్ధి అవసరం లేని శరీరాలు ఉండి, ఎప్పుడూ యవ్వనంగా ఉంటారు.
సమం జన్మ చ రూపం చ ప్రీయంతే చైవ తాః సమాః
వారందరికీ జన్మ, రూపం సమానంగా ఉంటాయి; వారు స్నేహంతో కలసి ఆనందిస్తారు.
నిర్విశేషాశ్చ తాః సర్వా రూపాయుఃశిల్పచేష్టితైః
వారందరిలో రూపం, ఆయుషు, నైపుణ్యం, ప్రవర్తనలో ఎలాంటి భేదం ఉండదు.
అప్రవృత్తిః కృతద్వారే కర్మణః శుభపాపయోః
మంచి చెడు కార్యాలకు మార్గాలు మూసివేయబడి, వారు పనుల్లో పాల్గొరారు.
అనిచ్ఛాద్వేషయుక్తాస్తా వర్త్తయన్తి పరస్పరమ్
వారు కోరికలు, ద్వేషాలు లేకుండా పరస్పరం కలసి జీవిస్తారు.
సుఖప్రాయా విశోకాశ్చ ఉత్పద్యంతే కృతే యుగే
కృతయుగంలో జన్మించిన వారు ఎక్కువగా సుఖంగా, దుఃఖం లేకుండా ఉంటారు.
మనసా విషయస్తాసాం నిరీహాణాం ప్రవర్తతే
వారికి ఆశలు లేకపోయినా, విషయాల ఆనందం మనసు ద్వారానే కలుగుతుంది.
నాతి హింసతి వాన్యోన్యం నానుగృఙ్ణంతి వై తదా
ఆ సమయంలో వారు ఒకరిని ఒకరు హింసించరు, సహాయం కూడా చేయరు.
పవృత్తం ద్వాపరే యుద్ధం స్తేయమేవ కలౌ యుగే
ద్వాపరయుగంలో యుద్ధం ప్రారంభమవుతుంది; కలియుగంలో దొంగతనం కలుగుతుంది.
కలిస్తమస్తు విజ్ఞేయం గుణవృత్తం గుమేషు తత్
కలియుగం అత్యంత అపవిత్రమైనదని తెలుసుకో; దాని లక్షణాలు, ప్రవర్తన గుణాలలో కనిపిస్తాయి.
చత్వారి తు సహస్రాణి వర్షాణాం తత్కృతం యుగమ్
కృతయుగం నాలుగు వేల సంవత్సరాల పాటు ఉంటుంది.
చత్వార్యైవ సహస్రాణి వర్షాణాం మోనుషాణి తు
ఆ నాలుగు వేల సంవత్సరాలు మానవ సంవత్సరాలుగానే పరిగణించాలి.
తతః కృత్యుగే తస్మిన్ ససంధ్యాంశే గతే తదా
అప్పుడు, కృతయుగం సంధ్యా భాగంతో కూడి ముగిసిన తర్వాత,
సన్ధ్యాయాస్తు వ్యతీతాయాః సాంధ్యః కాలో యుగస్య సః
సంధ్యా ముగిసినప్పుడు, ఆ కాలమే యుగానికి సంధ్యా కాలం అవుతుంది.
ఏవం కృతయుగే తస్మిన్నిశ్శేషేంతర్దధే తదా
అలా, ఆ కృతయుగంలో, ఆ సమయానికి అది పూర్తిగా కనుమరుగైంది.
సిద్ధిరన్యయుగే తస్మింస్త్రేతాఖ్యే ఽనంతరే కృతాత్
కృతయుగం తరువాత వచ్చిన త్రేతాయుగంలో, అక్కడ మళ్ళీ సిద్ధి లభించింది.
అష్టౌ తాః క్రమయోగేన సిద్ధయో యాంతి సంక్షయమ్
ఆ ఎనిమిది సిద్ధులు ఒక్కొక్కటిగా క్రమంగా తగ్గిపోతుంటాయి.
మన్వంతరేషు సర్వేషు చతుర్యుగవిభాగశః
ప్రతి మన్వంతరంలోనూ, నాలుగు యుగాల విభాగం ప్రకారం ఇదే జరుగుతుంది.
సంధ్యా కృతస్య పాదేన సంక్షేపేణ వశాత్తతః
కృతయుగ సంధి నాలుగవ వంతు వరకు మాత్రమే, కొంతకాలం దాని ఆధీనంలో ఉంటుంది.
హీయంతే యుగధర్మాస్తే తపఃశ్రుతబలాయుషః
యుగాల ధర్మాలు — తపస్సు, విద్య, బలం, ఆయుషు — ఇవన్నీ క్రమంగా తగ్గిపోతాయి.
త్రేతాయుగసముత్పత్తిః సాంశా చ ఋషిసత్తమాః
ఓ మహర్షులారా, త్రేతాయుగం ఆవిర్భావం పూర్తిగా కాదు, కొంత భాగంగానే జరిగింది.
కల్పాదౌ సంప్రవృత్తాయాస్త్రేతాయాః ప్రసుఖే తదా
కల్ప ప్రారంభంలో త్రేతాయుగం మొదలైనప్పుడు, ఆ కాలం ఎంతో సుఖంగా ఉండేది.
తస్యాం సిద్ధౌ ప్రనష్టాయామన్యా సిద్ధిరజాయత
ఆ యుగంలో సిద్ధి పోయిన తరువాత, మరో సిద్ధి జన్మించింది.
మేఘేభ్యః స్తనయితృభ్యః ప్రవృత్తం పృష్టిసర్జనమ్
ఆ సమయంలో మేఘాలు, మోగు మెరుపుల నుండి వెనుక భాగం ద్వారా వర్షం పడటం మొదలైంది.
ప్రజా ఆసంస్తతస్తాసాం వృక్షశ్చ గృహ సంజ్ఞితాః
ఆ ప్రజలలో, ఆ సమయంలో వృక్షాలనే ఇళ్ళుగా పరిగణించేవారు.
వర్త్తయంతేస్మ తేభ్యస్తాస్త్రేతాయుగముఖే ప్రజాః
త్రేతాయుగ ప్రారంభంలో, ఆ ప్రజలు ఆ వృక్షాల మీద ఆధారపడి జీవించేవారు.
సంగలోలాత్మకో భావస్తదా హ్యాకస్మికో ఽభవత్
ఆ సమయంలో మనుషుల స్వభావం చంచలంగా, అకస్మాత్తుగా మారిపోయింది.
తదా తద్వై న భవతి పునర్యుగబలేన తు
అప్పుడు, యుగ ప్రభావంతో అది మళ్లీ జరగదు.