మనసాకాఙ్క్షితాన్కామాంస్త్రైలోక్యప్రవరానపి
మనసులో కోరుకున్న మూడు లోకాలలోని గొప్ప కోరికలు కూడా
ఇతి శ్రీబ్రహ్మాణ్డే మహాపురాణే వాయుప్రోక్తే మధ్యభాగే తృతీయ ఉపోద్ధాతపాదే శ్రాద్ధకల్పే ఽశౌచవిధిర్నామ చతుర్దశో ఽధ్యోయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మాండ మహాపురాణంలో వాయువు చెప్పిన మధ్యభాగంలో మూడవ ఉపోద్ధాతపాదంలో, శ్రాద్ధకల్పంలో 'అశౌచవిధి' అనే పద్నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రుతా నః శ్రాద్ధకల్పాస్తు ఋషిభిర్యే ప్రకీర్త్తితాః
మేము ఋషులు వివరించిన శ్రాద్ధకల్పాలను విన్నాము.
దేవాశేషం మహాప్రాజ్ఞ ఋషేస్తస్య మతం యథా
మహాప్రజ్ఞుడా! ఆ ఋషికి దేవతల గురించి ఉన్న అభిప్రాయాన్ని కూడా విన్నాము.
శ్రాద్ధం ప్రతి మహాభాగస్తన్మే శ్రుణుత విస్తరాత్
ఓ మహాభాగులారా, ఇప్పుడు నేను శ్రాద్ధవిధానాన్ని పూర్తిగా వివరంగా చెప్పబోతున్నాను, వినండి.
పరిశిష్టం ప్రవక్ష్యామి బ్రహ్మణానాం పరిక్షణమ్
ఇంకా మిగిలిన విషయాలను, బ్రాహ్మణులను పరీక్షించే విధానాన్ని నేను వివరంగా చెప్పుతాను.
దైవే పిత్ర్యే చ నియతం శ్రూయతే వై పరీక్షణమ్
దైవకార్యాల్లోనూ, పితృకార్యాల్లోనూ బ్రాహ్మణులను పరీక్షించడం తప్పనిసరిగా చెప్పబడింది.
జానీయాద్వాపి సంవాసాద్వర్జయేత్తం ప్రయత్నతః
ఆయనను సహవాసం ద్వారా తెలుసుకోవాలి, లేకపోతే జాగ్రత్తగా దూరంగా ఉండాలి.
సిద్ధా హి విప్రరూపేణ చరన్తి పృథివీమిమామ్
సిద్ధులు నిజంగా బ్రాహ్మణుల రూపంలో ఈ భూమిపై సంచరిస్తుంటారు.
పూజయేచ్చార్ఘ్యపాద్యాభ్యాం తథాభ్యఞ్జనభోజనైః
వారిని పాద్యార్ఘ్యాలతో, అలాగే అభ్యంజనం, భోజనం వంటి విధులతో గౌరవించాలి.
నానారూపైశ్చరన్త్యేతే ప్రజా ధర్మేణ యోజయన్
వారు అనేక రూపాల్లో తిరుగుతూ ప్రజలను ధర్మమార్గంలో నడిపిస్తారు.
వ్యఞ్జనాని తు వక్ష్యామి ఫలం తేషాం తథైవ చ
వారి లక్షణాలను, వాటి ఫలితాలను కూడా నేను వివరంగా చెబుతాను.
సషోడశీ సత్రఫలం ఘృతేన మధ్వాతిరాత్రస్య ఫలం తథైవ
పదహారు విధాలుగా చేసిన సమర్పణకు సంపూర్ణ యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది; నెయ్యి, తేనెతో చేసిన అతి రాత్రయాగ ఫలితాన్ని కూడా పొందుతారు.
సర్వార్థదం సర్వవిప్రాతిథేయం ఫలం చ భుఙ్క్తే సర్వమేధస్య నిత్యమ్
అతడు ఎల్లప్పుడూ అన్ని యజ్ఞఫలాలను, అన్ని బ్రాహ్మణ సత్కారఫలాలను, అన్ని అభీష్టఫలాలను అనుభవిస్తాడు.
తం వై దేవా నిరస్యన్తి హతో యద్వత్పరావసుః
దేవతలు అతడిని వదిలేస్తారు, యుద్ధంలో హతుడైనవాడిని మిత్రులు వదిలినట్లే.
ఆవిశ్య విప్రం మోక్ష్యన్తి లోకానుగ్రహకారణాత్
దేవతలు బ్రాహ్మణునిలో ప్రవేశించి, లోకానికి మేలు చేయాలనే ఉద్దేశంతో అతడిని విమోచిస్తారు.
సర్వస్వేనాపి తస్మాద్ధి పూజయేదతిథిం సదా
కాబట్టి, ఎప్పుడూ అతిథిని తన సర్వస్వంతో గౌరవించాలి.
వాలఖిల్యో యతిశ్చైవ విజ్ఞేయో హ్యతిథిః సదా
వాలఖిల్యుడు, యతి ఎప్పుడూ అతిథిగా గుర్తించవలసినవారు.
అతిథేరతిథిః ప్రోక్తః సో ఽతిథిర్యోగ ఉచ్యతే
నిశ్చితమైన సమయం లేకుండా వచ్చే వాడిని 'అతిథి' అంటారు; అలాంటి వాడే నిజమైన అతిథి.
న చ సంతానసంబద్ధో న దేవీ నాగసే ఽతిథిః
సంతానం కలిగినవాడు, దేవత, నాగుడు అతిథి కాడు.
తస్మై సత్కృత్య దాతవ్యం యజ్ఞమ్య ఫలమిచ్ఛతా
యజ్ఞఫలాన్ని కోరేవాడు అతనికి గౌరవంతో దానం చేయాలి.
తస్మై సత్కృత్య దాతవ్యం సదాపచితిరేవ సః
అతనికి ఎప్పుడూ గౌరవంతో దానం చేయాలి; అతడిని ఎప్పుడూ ఆదరించాలి.
ఏకాన్తశీలం ధీమన్తం సదా శ్రాద్ధేషు భోజయేత్
ఎప్పుడూ శ్రాద్ధంలో నడవడంలో స్థిరుడైన, జ్ఞానవంతుడైన వ్యక్తిని భోజనం పెట్టాలి.
అపి జాతిశతం గత్వా న స ముచ్యేత కిల్బిషాత్
వాడు వంద జన్మలు గడిపినా పాపం నుంచి విముక్తి పొందడు.
నియుక్తో హ్యని యుక్తో వా పఙ్క్త్యా హరతి కిల్బిషమ్
పంక్తిలో కూర్చున్నవాడు నియమించబడినా, కాకపోయినా పాపాన్ని తొలగిస్తాడు.
యతిస్తు సర్వవిప్రాణాం సర్వేషామగ్రతో భవేత్
అన్ని బ్రాహ్మణులలో యతివాడు ముందుగా ఉండాలి.
యోగాదనన్తరం సో ఽథ నియోక్తవ్యో విజానతా
యోగకార్యం అయిన తర్వాత, తెలిసినవాడు అతన్ని నియమించాలి.
ఏకవేదస్తతః పశ్చాదుపాధ్యాయస్తతః పరమ్
తర్వాత ఒక వేదాన్ని తెలిసినవాడు, ఆ తరువాత ఉపాధ్యాయుడు వస్తారు.
య ఏతే పూర్వనిర్ద్దిష్టాః సర్వే తే హ్యనుపూర్వశః
ఇంతకుముందు చెప్పినవారిని క్రమంగా కూర్చోబెట్టాలి.
యాయావరశ్చ పఞ్చైతే విజ్ఞేయాః పఙ్క్తిపావనాః
యాయావరుడు మరియు ఈ ఐదుగురు పంక్తిని పవిత్రం చేసే వారిగా గుర్తించాలి.