శ్లేష్మాన్తకో నక్తమాలః కపిత్థః శాల్మలిస్తథా
శ్లేష్మాంతక, నక్తమాల, కపిత్థ, అలాగే శాల్మలి చెట్లు—
చిరబిల్వస్తథా కోలస్తిదుకః శ్రాద్ధకర్మణి
చిరబిల్వ, కోల, తిదుక చెట్లు శ్రాద్ధకర్మలో ఉపయోగిస్తారు.
శకునానాం నివాసాంశ్చ వర్జయేత మహీరుహాన్
పక్షులు నివసించే చెట్లను తప్పించుకోవాలి.
స్వాహేతి చైవ దేవానాం యజ్ఞకర్మణ్యుదాహృతమ్
'స్వాహా' అనే పదాన్ని దేవతలకు యజ్ఞంలో పలుకుతారు.
ఉపోద్ధాతపాదే శ్రాద్ధకల్పే సమిద్వర్ణన నామైకాదశో ఽధ్యాయః
ఉపోద్ధాత భాగంలో, శ్రాద్ధవిధిలో సమిధుల వివరాలు అనే పదకొండవ అధ్యాయం.
ఆథర్వణస్త్వేష విధిరిత్యువాచ బృహస్పతిః
ఆ సమయంలో బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: 'ఇది ఆథర్వణ విధానం.'
దేవా అపి పితౄన్పూర్వమర్చ్చయన్తి హి యత్నతః
దేవతలు కూడా ఎంతో శ్రద్ధతో ముందుగా పితృదేవతలను ఆరాధిస్తారు.
విశ్వాఖ్యాస్తు సుతాస్తస్యాం ధర్మతో జజ్ఞిరే దశ
ఆమెకు ధర్మపరంగా పుట్టిన పది మంది కుమారులు 'విశ్వ'లు అని ప్రసిద్ధి.
సమస్తాస్తే మహాత్మానశ్చేరురుగ్రం మహత్తపః
అందరు మహాత్ములు గాఢమైన తపస్సు చేశారు.
శుద్ధేన మన్సా ప్రీతా ఊచుస్తాన్పితరస్తదా
శుద్ధమైన మనసుతో సంతోషంగా పితృదేవతలు వారితో ఇలా అన్నారు.
ఏవముక్తే తు పితృభిస్తదా త్రైలోక్యభావనః
అప్పుడు పితృదేవతలు ఇలా అడిగినప్పుడు, మూడు లోకాలను సృష్టించిన బ్రహ్మ ఇలా అన్నారు.
ప్రీతో ఽస్మి తపసానేన కం కామం కరవాణి వః
మీ తపస్సు వల్ల నేను సంతోషించాను. మీకు ఏ వరం కావాలో చెప్పండి.
ఊచుస్తే సహితాః సర్వే బ్రహ్మాణాం లోకభావనమ్
అందరూ కలిసి లోకాలను సృష్టించే బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.
ప్రత్యువాచ తతో బ్రహ్మా తాన్వై త్రిదశపూజితః
దేవతలు పూజించిన బ్రహ్మ వారికీ ఇలా సమాధానం ఇచ్చారు.
పితృభిశ్చ తథేత్యుక్తమేవమేతన్న సంశయః
పితృదేవతలు 'అలా జరగాలి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు' అని అన్నారు.
అస్మాకం కల్పితే శ్రాద్ధే యుష్మానప్రాశనం హి వై
మేము ఏర్పాటు చేసిన శ్రాద్ధంలో మీరు నైవేద్యం స్వీకరించాలి.
విసర్జనమథాస్మాకం పూర్వం పశ్చాత్తు దైవతమ్
ముందుగా మాకు వీడ్కోలు చెప్పాలి, తర్వాత దేవతలకు.
భూతానాం దేవతానాం చ పితౄణాం చైవ కర్మణి
భూతాలు, దేవతలు, పితృదేవతలకు చేసే కార్యాల్లోనూ,
ఏవం దత్త్వా వరం తేషాం బ్రహ్మా పితృగణైః సహ
అలా వారికి వరం ఇచ్చి, బ్రహ్మ పితృగణాలతో కలిసి,
వేదే పఞ్చ మహాయజ్ఞా నరాణాం సముదాహృతాః
వేదంలో మనుషులకు ఐదు మహాయజ్ఞాలు చెప్పబడ్డాయి.
యత్ర స్థాస్యన్తి దాతారస్తత్స్థానం వై నిబోధత
దానం ఇచ్చేవారు ఎక్కడ ఉంటారో ఆ స్థలాన్ని తెలుసుకోండి.
బ్రాహ్మం స్థానమవాప్నోతి సర్వలోకపురస్కృతమ్
అతడు అన్ని లోకాలు గౌరవించే బ్రహ్మస్థితిని పొందుతాడు.
అతో ఽన్యథా తు యో భుఙ్క్తే స ఋణం నిత్యమశ్నుతే
ఇలా కాకుండా తినేవాడు ఎప్పుడూ ఋణాన్ని అనుభవిస్తాడు.
తస్మాన్నిర్వర్తయేత్పఞ్చ మహాయజ్ఞాన్సదా బుధః
కాబట్టి జ్ఞానులు ఎప్పుడూ ఐదు మహాయజ్ఞాలు చేయాలి.
బలిం సువిహితం కుర్యా దుచ్చైరుచ్చతరం క్షిపేత్
బలిని సరిగా సమర్పించి, ఎత్తుగా వేయాలి.
తన్నివేద్యో భవేత్పిణ్డః పితౄణాం యస్తు జీవతి
బతికినవాడు పితృదేవతలకు ఆ పిండాన్ని సమర్పించాలి.
నివేద్యం కేచిదిచ్ఛన్తి జీవన్త్యపి హి యత్నతః
కొంతమంది, ఎంతో శ్రమతో, తాము బతికే ఉన్నప్పుడే నైవేద్యం చేయాలని కోరుకుంటారు.
ఇచ్ఛన్తి కేచిదాచార్యః పశ్చాత్పిణ్డనివేదనమ్
మరికొందరు ఆచార్యులు, ఆ తర్వాత పిండాన్ని సమర్పించాలని ఆశిస్తారు.
తద్ధిధర్మార్థకుశలో నేత్యువాచ బృహస్మతిః
ధర్మార్థ నిపుణుడైన బృహస్మతి, ఇది సరైంది కాదని చెప్పాడు.
యోగాత్మానో మహాత్మానః పితరో యోగ సంభవాః
పితృదేవతలు మహాత్ములు, యోగస్వరూపులు, యోగం నుండే ఉద్భవించారు.