సర్వవ్యాపీ వినిర్ముక్తో భవిష్యతి మహామునిః
ఆయన అన్నింటిలో వ్యాపించి, బంధనాల నుంచి విముక్తుడై, గొప్ప మునిగా అవతరించనున్నాడు.
తాన్వక్ష్యామి ద్విజశ్రేష్ఠాః ప్రభామూర్త్తిమతో గణాన్
ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! ప్రకాశవంతమైన రూపాలున్న గణాలను మీకు చెప్పబోతున్నాను.
పితరో దేవలోకేషు జ్యోతిర్భాసిషు భాస్వరాః
దేవలోకాల్లో ఉన్న పితృదేవతలు ప్రకాశవంతంగా, వెలుగుతో మెరిసిపోతున్నారు.
ఏతేషాం మానసీ కన్యా యోగోత్పత్తిరితిశ్రుతా
వారిలో ఒకరు మనసు ద్వారా పుట్టిన కుమార్తెగా, యోగబలంతో జన్మించినవారిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఏకశృఙ్గేతి విఖ్యాతా భృగూణాం కీర్తివర్ద్ధినీ
ఆమె 'ఏకశృంగ' అని ప్రసిద్ధి, భృగువంశానికి మహిమను పెంచింది.
ఏతే హ్యఙ్గిరసః పుత్రాః సాధ్యైః సంవర్ద్ధితాః పురా
వీళ్ళు అంగిరసుని కుమారులు, పూర్వం సాధ్యులు పెంచారు.
తాన్క్షత్రియగణాః సప్త భావయన్తి ఫలార్థినః
ఏడు క్షత్రియ గణాలు ఫలాన్ని ఆశిస్తూ వారిని పూజిస్తారు.
మతా యా జననీ దేవీ ఖట్వాఙ్గస్య మహాత్మనః
మహాత్ముడైన ఖట్వాంగునికి దేవీ భార్యగా, తల్లి అని భావించబడుతుంది.
అగ్నేర్జన్మ తదా దృష్ట్వా శాణ్డిల్యస్య మహాత్మనః
ఆ సమయంలో, మహాత్ముడైన శాండిల్యుని అగ్ని జన్మాన్ని చూశారు.
సత్యవ్రతం మహాత్మానం తే ఽపి స్వర్గజితో నరాః
ఆ స్వర్గాన్ని జయించిన మనుషులు, మహాత్ముడైన సత్యవ్రతుని కూడా పూజించారు.
సముత్పన్నస్య పులహాదుత్పన్నాస్తస్య తే సుతాః
పులహుని నుండి జన్మించినవారు, అతనికి కుమారులుగా పుట్టారు.
ఏతాన్వైశ్యగణాః శ్రాద్ధే భావ యన్తి ఫలార్థినః
వైశ్యుల గణాలు, ఫలాన్ని కోరుతూ శ్రాద్ధ సమయంలో వారిని పూజిస్తారు.
యయాతేర్జననీ సాధ్వీ పత్నీ సా నహుషస్య చ
యయాతి తల్లి అయిన ఆ సతీమణి, నహుషుని భార్య కూడా.
హైరణ్యగర్భస్య సుతాః శూద్రాస్తాం భావయన్త్యుత
హిరణ్యగర్భుని కుమారులు శూద్రులు; వారు ఆమెను పూజిస్తారు.
ఏతేషాం మానసీ కన్యా నర్మదా సరితాం వరా
వీరిలో మనస్సుతో పుట్టిన కుమార్తె నర్మదా, నదులన్నిటిలోకీ అగ్రగణ్యమైనది.
జననీ సాత్రసద్దస్యోః పురుకుత్సపరిగ్రహః
ఆమె శత్రసుడు, సదస్యుడు అనే ఇద్దరికి తల్లి. పురుకుత్సుడు ఆమెను భార్యగా స్వీకరించాడు.
మన్వన్తరాదౌ శ్రాద్ధాని ప్రవర్తయతి సర్వశః
మన్వంతర ప్రారంభంలో, ఆమె పితృకర్మలను సంపూర్ణంగా స్థాపించింది.
తస్మాదేతత్స్వధర్మేణ దేయం శ్రాద్ధం చ శ్రద్ధయా
అందువల్ల, ప్రతి ఒక్కరూ తాము చేయాల్సిన విధంగా, విశ్వాసంతో శ్రాద్ధాన్ని సమర్పించాలి.
దత్తం స్వధాం పురోధాయ శ్రాద్ధం ప్రీణాతి వై పితౄన్
ముందుగా స్వధా సమర్పించి శ్రాద్ధం చేసినప్పుడు, అది నిజంగా పితృదేవతలను సంతృప్తిపరచుతుంది.
సోమశ్చాప్యాయనం కృత్వా హ్యగనేర్వేవస్వతస్య చ
సోముడు, అగనెర్వుడు మరియు వస్వతుడి కోసం అభివృద్ధి కర్మను నిర్వహించాడు.
పితరః పుష్టికామస్య ప్రజాకామస్య వా పునః
పుష్టికోరేవారు లేదా సంతానాన్ని కోరేవారికి పితృదేవతలు మళ్లీ ఆశీర్వదిస్తారు.
దేవకార్యాదపి సదా పితృకార్యం విశిష్యతే
దేవతల పూజకన్నా, పితృకర్మ ఎప్పుడూ గొప్పదిగా భావించబడుతుంది.
న హి యోగ గతిః సూక్ష్మా పితౄణాం న పితృక్షయః
యోగమార్గం చాలా సూక్ష్మమైనది. పితృదేవతలకు ఎప్పుడూ హాని కలగదు.
ఇత్యేతే పితరశ్చైవ లోకా దుహితరశ్చ వై
ఇలా, ఇవే పితృలోకాలు మరియు వారి కుమార్తెలు.
చత్వారో మూర్తిమన్తస్తు త్రయస్తేషామమూర్తయః
వారిలో నలుగురు రూపంతో ఉన్నారు. మిగతా ముగ్గురు నిరాకారులు.
భక్త్యా ప్రాఞ్జలయః సర్వేసేంద్రాస్తద్గతమానసాః
భక్తితో, చేతులు జోడించి, అన్ని ఇంద్రియాధిపతులు మనస్సంతా వారిలో లీనమై పూజిస్తారు.
కృష్ణాః శ్వేతాంబుజాశ్చైవ విధివ త్పూజయన్త్యుత
కృష్ణవర్ణులు, తెల్లకమలంలో పుట్టినవారు, విధిగా వారిని పూజిస్తారు.
మేఘాశ్చ మరుతశ్చైవ బ్రహ్మాద్యాశ్చ దివౌకసః
మేఘాలు, మరుతులు, బ్రహ్మ మొదలైన దేవలోకవాసులు కూడా పూజిస్తారు.
యక్షా నాగాః సుపర్ణాశ్చ కిన్నరా రాక్షసైః సహ
యక్షులు, నాగులు, సుపర్ణులు, కిన్నరులు, రాక్షసులతో కూడి పూజిస్తారు.
ఏవమేతే మహాత్మానః శ్రాద్ధే సత్కృత్య పూజితాః
ఇలా, ఈ మహాత్ములు శ్రాద్ధంలో గౌరవంగా పూజింపబడతారు.