తస్య పుత్రోంఽజనశ్చైవ సుప్రతీకశ్చ వామనః
ఆ ఏనుగుకు ఆంజన, సుప్రతీక, వామన అనే కుమారులు ఉన్నారు.
దిగ్గజాన్బలినశ్చైవాభ్రముర్జ నయతాప్సుగాన్
అతడు బలవంతమైన దిక్కు ఏనుగులను, మేఘశక్తి గల జలధారులను నడిపించాడు.
సంకీర్ణో హ్యఞ్జనో యో ఽసావౌపవాహ్యో యమస్య సః
ఆ రంగురంగుల ఆంజననే యమునికి యుక్తమైనవాడు.
పద్మో మన్దస్తు యో గౌరో ద్విపో హ్యైలవిలస్య చ
పద్మ, మంద, ఐలవిలకు చెందిన తెలుపు రంగు ఏనుగు.
పద్మోత్తమః పద్మాగుల్మో గజో వాతగజో గజః
పద్మోత్తమ, పద్మాగుల్మ, పద్మ అనే ఏనుగు, వాయుగజం అనే ఏనుగు.
ఉదగ్రభావేనో పేతా జాయన్తే తస్య చాన్వయే
అతని వంశంలో పుట్టినవారు ఉన్నత స్వభావం కలవారు.
సామజాంస్తు ప్రవక్ష్యామి నాగానన్యానపి క్రమాత్
ఇప్పుడు నేను సమజ ఏనుగులను, ఇతర నాగులను క్రమంగా వివరించబోతున్నాను.
జాతౌ నామ్నా శ్రుతౌ తాభ్యాం సుప్రతీకప్రమర్దనౌ
వారిలో సుప్రతీక, ప్రమర్దన అనే వారు జన్మతో, పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందారు.
బలినః శఙ్కితాశ్చైవ స్మృతాస్తద్వంశినో గజాః
ఆ వంశానికి చెందిన ఏనుగులు బలవంతులు, అప్రమత్తంగా ఉండేవారు అని ప్రసిద్ధి.
తామ్ర పర్ణశ్చ తత్పుత్రాః సంఘచారివిషాణినః
తామ్రుడు, పర్ణుడు అనే కుమారులు; వారు గుంపులుగా తిరుగుతూ వంకర దంతాలతో ఉంటారు.
శ్యామత్వగ్రసనాశుణ్డా నాగాః పీనాయతా ననాః
నలుపు రంగు చర్మం, పెద్ద నోర్లు, మందంగా విస్తరించిన సొండలు కలిగిన ఏనుగులు.
భార్యా చైవాఙ్గనా తస్య నీలవల్లక్షణౌ సుతౌ
ఆయన భార్య ఒక స్త్రీ, ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు ఉండి, వారికీ నీలం వర్ణ లక్షణాలు ఉన్నాయి.
నీచైర్బద్ధాః కులే తస్య జాయన్తే నిబిడా గజాః
ఆయన వంశంలో, కుటుంబ బంధాలతో కలిసికట్టుగా ఉండే ఏనుగులు జన్మిస్తాయి.
తస్య ప్రహారీ సంపాతిః పృథుశ్చేతి సుతాస్త్రయః
ఆయనకు ప్రహారి, సంపాతి, పృథు అనే ముగ్గురు కుమారులు పుట్టారు.
జాయన్తే మృదుసంభోగా వంశే తస్య మతఙ్గజాః
ఆయన వంశంలో మృదువుగా కలిసే ఏనుగులు జన్మిస్తారు.
సుతౌ జాతౌ తయోశ్చాపి ప్రమాథిపురుషౌ స్మృతౌ
వారిద్దరికీ ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు; వారు బలవంతులు అని గుర్తించబడ్డారు.
సుదర్శనాః సువర్ష్మాణః పద్మాభాః పరిమణ్డలాః
వారు అందంగా, బాగా ఆకృతితో, పద్మపుష్పంలా మెరిసే, గుండ్రంగా ఉంటారు.
జజ్ఞే చాన్ద్రమసః సామ్నః కుముదః కుముదద్యుతిః
చంద్రుని సామనుంచి కుముదుడు, కుముదపువ్వులా ప్రకాశించే వాడు, జన్మించాడు.
శైలజీమూతసంకాశాన్సుబుద్ధాన్బలినో వరాన్
వారు కొండలు, మేఘాలు లాంటి వారు, గొప్ప జ్ఞానం, బలం కలిగి ఉంటారు.
ఏతాన్దేవాసురే యుద్ధే జయార్థం జగృహుః సురాః
దేవాసుర యుద్ధంలో విజయం కోసం దేవతలు వీరిని తీసుకున్నారు.
ఏతేషాం చాన్వయే జాతాన్వినీతాంస్త్రిదశా దదుః
వారి వంశంలో పుట్టిన వినయంతో కూడినవారిని దేవతలు ముప్పైమూడు దేవతలకు ఇచ్చారు.
ద్విరదో రదనద్వాభ్యాం హస్తీ హస్తాత్కరాత్కరీ
రెండు దంతాల వల్ల ద్విరదుడు, చేతివంటి సొండ వల్ల హస్తి, అదే కారణంగా కరాత్కరి అని పిలుస్తారు.
కుఞ్జరః కుఞ్జచారిత్వాన్నాగో నగమ్యమస్య యత్
కుంజంలో తిరిగే స్వభావం వల్ల కుంజరుడు, పర్వతాలకు అనుకూలంగా ఉండడం వల్ల నాగుడు అని అంటారు.
సామజః సామజాతత్వాదితి నిర్వచనక్రమః
సామనుంచి పుట్టినవాడని సామజుడు అని పిలుస్తారు; ఇదే పేర్ల క్రమం.
బలస్యానవబోధో యో యా చైషాం గూఢముష్కతా
వారి బలం పూర్తిగా తెలియదు; అలాగే వారి రహస్యమైన వృషణాలు కూడా గుర్తించబడ్డాయి.
దేవదానగన్ధర్వపిశాచోరగరక్షసామ్
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, పిశాచులు, పాములు, రాక్షసులకు సంబంధించినవి—
సంభూతిశ్చ ప్రసూతిశ్చ నామనిర్వచనం తథా
వారి ఉద్భవం, పుట్టుక, పేర్ల అర్థాలు కూడా ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి.
కౌశిక్యా హ్యాసముద్రాత్తు గఙ్గాయశ్చ యదుత్తరమ్
గంగకు ఉత్తరంగా, సముద్రం వరకు ఉన్న ప్రాంతం కౌశికీ దేశం.
ఉత్తరం చైవ విధ్యస్య గఙ్గాయా దక్షిణం చ యత్
వింద్య పర్వతానికి ఉత్తరంగా, గంగానదికి దక్షిణంగా ఉన్న ప్రాంతంలో,
అపరేణోత్కలం చైవ కావేరీభ్యశ్చ పశ్చిమమ్
అదే విధంగా, ఉత్తకళ దేశానికి, కావేరీ నదులకు పశ్చిమాన ఉన్న ప్రాంతంలో,