ప్రశాన్తవాతే ఽన్ధకారే నిరాలోకే సమన్తతః
గాలి శాంతించిపోయి, చుట్టూ చీకటి, ఎక్కడా వెలుగు లేకుండా,
విభాగమస్య లోకస్య ప్రకర్తుం పునరైచ్ఛత
ఈ లోకాన్ని మళ్లీ విభజించాలనే ఆలోచన కలిగింది.
తదా భవతి స బ్రహ్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్
అప్పుడు అతడు బ్రహ్మగా మారి, వెయ్యి కన్నులు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగి ఉంటాడు.
బ్రహ్మా నారాయణా ఖ్యస్తు సుష్వాప సలిలే తదా
అప్పుడు బ్రహ్మ, నారాయణుడని పిలవబడే వాడు, ఆ నీటిమీద నిద్రించేవాడు.
అనేనాద్యేన పాదేన పురాణం పరికీర్తితమ్
ఈ మొదటి అడుగుతో పురాతన కథను వివరించాను.
శ్రుత్వా తు సంహృష్టమనాః కాపేయః సంశయాయతి
విని ఆనందంతో మనసు నిండిన కాపేయుడు సందేహాలు అడగడం ప్రారంభించాడు.
అథ ప్రబృతి కల్పజ్ఞః ప్రతిసంధిః ప్రచక్షతే
ఆ తరువాత, కాలచక్రాన్ని తెలిసిన వాడు అనుక్రమాన్ని వివరించసాగాడు.
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామి యథావత్కుశలో హ్యసి
ఇది పూర్తిగా తెలుసుకోవాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది, ఎందుకంటే నువ్వు నిజంగా నిపుణుడవు.
త్రైలోక్యస్యోద్భవం కృత్స్నమాఖ్యాతుముపచక్రమే
అతడు మూడు లోకాల సంపూర్ణ ఉద్భవాన్ని వివరించడం ప్రారంభించాడు.
కల్పం భూతం భవిష్యం చ ప్రతిసంధిశ్చ యస్తయోః
గతం, భవిష్యత్తు, వాటి మధ్య జరిగే అనుసంధానం గురించి.
యశ్చాయం వర్తతే కల్పో వారాహః సాంప్రతః శుభః
ఇప్పుడు ఉన్న ఈ వరాహ కల్పం పవిత్రమైనది.
తస్య చాస్య చ కల్పస్య మధ్యావస్థాం నిబోధత
ఈ కల్పానికి, ఆ కల్పానికి మధ్య స్థితిని తెలుసుకోండి.
అన్యః ప్రవర్త్తతే కల్పో జనలోకాదయః పునః
మరొక కల్పం మళ్లీ ప్రారంభమవుతుంది, జనలోకాది లోకాలు కూడా కలిసివస్తాయి.
వ్యుచ్ఛిద్యన్తే ప్రజాః సర్వాః కల్పాన్తే సర్వశస్తదా
కల్పాంతంలో అన్ని ప్రజలు పూర్తిగా నశించిపోతారు.
మన్వన్తరే యుగాఖ్యానామవిచ్ఛిన్నాస్తు సంధయః
మన్వంతరాలలో యుగాల మధ్య సంధులు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా కొనసాగుతుంటాయి.
ఉక్తా యే ప్రక్రియార్థేన పూర్వకల్పాః సమాసతః
క్రియావిధానాన్ని వివరించేందుకు సంక్షిప్తంగా చెప్పిన పూర్వ కల్పాలు ఇవే.
ఆసీత్కల్పే వ్యతీతే వై పరర్ద్ధాత్పరమస్తు యః
పూర్వంలో, మహాపరార్ధాన్ని దాటి ఉన్న ఒక కల్పం ఉండేది.
ప్రథమః సాంప్రతస్తేషాం కల్పోం యో వర్తతే ద్విజాః
ఆ కల్పాలలో, ప్రస్తుతానికి ఉన్నది మొదటి కల్పం, ó ద్విజులారా.
ఏష సంస్థితకాలస్తు ప్రత్యాహారస్తతః స్మృతః
ఇది స్థిరమైన కాలం; తరువాతి దశను ప్రత్యాహారం అంటారు.
చతుర్యుగసహస్రతి సహ మన్వన్తరైః పురా
పూర్వంలో, నాలుగు యుగాల వెయ్యి సమూహాలు, మన్వంతరాలతో కలిపి ఉండేవి.
తస్మిన్కాలే తదా దేవా ఆసన్వైమానికాస్తు యే
ఆ సమయంలో ఆకాశంలో నివసించే దేవతలు అక్కడ ఉన్నారు.
అష్టావింశతిరేవైతాః కోట్యస్తు సుకృతాత్మ నామ్
అప్పుడు మంచి గుణాలున్న ఆ దేవతలు యిరవై ఎనిమిది కోట్ల మంది ఉన్నారు.
త్రీణి కోటిశతాన్యాసన్ కోట్యో ద్వినవతిస్తథా
మూడు వందల కోట్లూ, తొంభై రెండు కోట్లూ అక్కడ ఉన్నారు.
ఏకైకస్మింస్తు కల్పే వై దేవా వైమానికాః స్మృతాః
ప్రతి కల్పంలో ఆకాశ దేవతలు గుర్తించబడతారు.
దేవాశ్చ పితరశ్చైవ ఋషయో ఽమృతపాస్తథా
దేవతలు, పితృదేవతలు, ఋషులు, అమరులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
వర్ణాశ్రమాతిరిక్తాశ్చ తస్మిన్కాలే తు ఖే సురాః
వర్ణాశ్రమాలకు అతీతమైన వారు కూడా, ఆ సమయంలో ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు అక్కడ ఉన్నారు.
తుల్యనిష్ఠాభవన్సర్వే ప్రాప్తే హ్యాభూతసంప్లవే
ఆ మహాప్రళయం సమీపించినప్పుడు అందరూ ఒకే విధమైన స్థిరతతో ఉన్నారు.
త్రైలోక్యవాసినో దేవా ఇహ తానాభిమానినః
ఈ లోకత్రయంలో నివసించే దేవతలు, తమ రూపాన్ని భావించిన వారు,
కల్పావసానికా దేవాస్త స్మినప్రాప్తే హ్యుపప్లవే
కల్పాంతం వరకు ఉండే ఆ దేవతలు, ఆ ప్రళయం వచ్చినప్పుడు,
మహర్లోకాయ సంవిగ్నాస్తతస్తే దధిరే మనః
వారు కలవరపడి మహర్లోకాన్ని కోరుతూ మనస్సు పెట్టారు.