ఖ్యాతాతపా వినిర్ముక్తాః శుభయా చాతిబన్ధయా
ప్రసిద్ధమైన వేడి నుంచి, శుభబంధనాల నుంచి కూడా విముక్తి పొందుతారు.
ఉషిత్వా రజనీం తే చ బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః
అవిశిష్ట జననమైన బ్రహ్మ రాత్రిని గడిపిన తర్వాత,
తతస్తేషు ప్రపన్నేషు జనైస్త్రైలోక్యవాసిషు
తర్వాత, ఆ మూడు లోకాల నివాసులు అక్కడ చేరినప్పుడు,
వృష్ట్యా క్షితౌ ప్లావితాయాం విజనేష్వర్ణవేషు వా
వర్షంతో భూమి మునిగిపోయినప్పుడు, లేదా శూన్యమైన సముద్రాల్లోనైనా,
శరమాణా వ్రజన్త్యేవ సలిలాఖ్యాస్తథాచలాః
అప్పుడు నీళ్లు ప్రవహిస్తాయి, పర్వతాలు కూడా అలాగే కదులుతాయి.
సంఛాద్యేమాం స్థితాం భూమిమర్ణవాఖ్యం తదాభవత
అప్పుడు ఆ సముద్రం ఈ భూమిని కప్పేసి, సముద్రం ఏర్పడింది.
స సర్వః సమనుప్రాప్తా మాసాం భాభ్యో విభావ్యతే
అది అంతా కలిసిపోయి, మాసాలు, ప్రకాశాలు అని గుర్తించబడుతుంది.
ధాతుస్తనోతి విస్తారం తతోపతనవః స్మృతాః
ఆ మూలతత్త్వం విస్తరించి, దానివల్ల సూక్ష్మమైనవి ఏర్పడతాయని చెబుతారు.
ఏకార్ణవే భవన్త్యాపో న శీర్ణాస్తేన తా నరాః
ఒకే సముద్రంలో నీళ్లు ఉంటాయి, అవి నశించవు, అందుకే ప్రజలు,
తావత్కాలం రజన్యాం చ వర్తన్త్యాం సలిలాత్మనః
ఆ రాత్రి కొనసాగుతున్నంత కాలం, నీటి రూపంలో ఉండిపోతారు.
ప్రశాన్తవాతే ఽన్ధకారే నిరాలోకే సమన్తతః
గాలి శాంతించిపోయి, చుట్టూ చీకటి, ఎక్కడా వెలుగు లేకుండా,
విభాగమస్య లోకస్య ప్రకర్తుం పునరైచ్ఛత
ఈ లోకాన్ని మళ్లీ విభజించాలనే ఆలోచన కలిగింది.
తదా భవతి స బ్రహ్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్
అప్పుడు అతడు బ్రహ్మగా మారి, వెయ్యి కన్నులు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగి ఉంటాడు.
బ్రహ్మా నారాయణా ఖ్యస్తు సుష్వాప సలిలే తదా
అప్పుడు బ్రహ్మ, నారాయణుడని పిలవబడే వాడు, ఆ నీటిమీద నిద్రించేవాడు.
అనేనాద్యేన పాదేన పురాణం పరికీర్తితమ్
ఈ మొదటి అడుగుతో పురాతన కథను వివరించాను.
శ్రుత్వా తు సంహృష్టమనాః కాపేయః సంశయాయతి
విని ఆనందంతో మనసు నిండిన కాపేయుడు సందేహాలు అడగడం ప్రారంభించాడు.
అథ ప్రబృతి కల్పజ్ఞః ప్రతిసంధిః ప్రచక్షతే
ఆ తరువాత, కాలచక్రాన్ని తెలిసిన వాడు అనుక్రమాన్ని వివరించసాగాడు.
ఏతద్వేదితుమిచ్ఛామి యథావత్కుశలో హ్యసి
ఇది పూర్తిగా తెలుసుకోవాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది, ఎందుకంటే నువ్వు నిజంగా నిపుణుడవు.
త్రైలోక్యస్యోద్భవం కృత్స్నమాఖ్యాతుముపచక్రమే
అతడు మూడు లోకాల సంపూర్ణ ఉద్భవాన్ని వివరించడం ప్రారంభించాడు.
కల్పం భూతం భవిష్యం చ ప్రతిసంధిశ్చ యస్తయోః
గతం, భవిష్యత్తు, వాటి మధ్య జరిగే అనుసంధానం గురించి.
యశ్చాయం వర్తతే కల్పో వారాహః సాంప్రతః శుభః
ఇప్పుడు ఉన్న ఈ వరాహ కల్పం పవిత్రమైనది.
తస్య చాస్య చ కల్పస్య మధ్యావస్థాం నిబోధత
ఈ కల్పానికి, ఆ కల్పానికి మధ్య స్థితిని తెలుసుకోండి.
అన్యః ప్రవర్త్తతే కల్పో జనలోకాదయః పునః
మరొక కల్పం మళ్లీ ప్రారంభమవుతుంది, జనలోకాది లోకాలు కూడా కలిసివస్తాయి.
వ్యుచ్ఛిద్యన్తే ప్రజాః సర్వాః కల్పాన్తే సర్వశస్తదా
కల్పాంతంలో అన్ని ప్రజలు పూర్తిగా నశించిపోతారు.
మన్వన్తరే యుగాఖ్యానామవిచ్ఛిన్నాస్తు సంధయః
మన్వంతరాలలో యుగాల మధ్య సంధులు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా కొనసాగుతుంటాయి.
ఉక్తా యే ప్రక్రియార్థేన పూర్వకల్పాః సమాసతః
క్రియావిధానాన్ని వివరించేందుకు సంక్షిప్తంగా చెప్పిన పూర్వ కల్పాలు ఇవే.
ఆసీత్కల్పే వ్యతీతే వై పరర్ద్ధాత్పరమస్తు యః
పూర్వంలో, మహాపరార్ధాన్ని దాటి ఉన్న ఒక కల్పం ఉండేది.
ప్రథమః సాంప్రతస్తేషాం కల్పోం యో వర్తతే ద్విజాః
ఆ కల్పాలలో, ప్రస్తుతానికి ఉన్నది మొదటి కల్పం, ó ద్విజులారా.
ఏష సంస్థితకాలస్తు ప్రత్యాహారస్తతః స్మృతః
ఇది స్థిరమైన కాలం; తరువాతి దశను ప్రత్యాహారం అంటారు.
చతుర్యుగసహస్రతి సహ మన్వన్తరైః పురా
పూర్వంలో, నాలుగు యుగాల వెయ్యి సమూహాలు, మన్వంతరాలతో కలిపి ఉండేవి.