కశ్యపస్యాత్మజౌ తౌ తు సర్వేభ్యః పూర్వజౌ స్మృతౌ
కశ్యపుని ఆ ఇద్దరు కుమారులు అందరిలోనూ పెద్దవారిగా గుర్తించబడ్డారు.
హిరణ్యకశిపుర్నామ ప్రథితం పృథగాసనమ్
హిరణ్యకశిపుడు అనే ప్రసిద్ధుడు, వేరుగా కూర్చున్నాడు.
హిరణ్య కశిపుస్తస్మాత్ కర్మణా తేన స సమృతః
ఆ కార్యం వల్ల అతడిని హిరణ్యకశిపుడు అని పిలిచేవారు.
ప్రభావం చైవ దైత్యస్య విస్తారాద్బ్రూహి నః ప్రభో
ప్రభూ! ఆ దైత్యుని శక్తిని పూర్తిగా వివరించండి.
ఋషిభిదేంవతాభిశ్చ గన్ధర్వైరుపశోభితః
అతడు ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులతో అలంకరించబడ్డాడు.
ఆసనాన్యుపకౢప్తాని సౌవర్ణాని తు పఞ్చ వై
అక్కడ ఐదు బంగారు ఆసనాలు సిద్ధం చేశారు.
ముఖ్యర్త్విజస్తు చత్వారస్తేషాం తాన్యుపకల్పయన్
వారి కోసం నలుగురు ప్రధాన ఋత్వికులు ఆ ఆసనాలను సిద్ధం చేశారు.
నిషసాద సగర్భో ఽత్ర తత్రాసీనః శశంస చ
అక్కడ అతడు భార్యతో కలిసి కూర్చున్నాడు. కూర్చున్న తర్వాత మాట్లాడాడు.
తం దృష్ట్వా ఋషయస్తస్య నామ కుర్వన్తి వర్ద్ధితమ్
అతడిని చూసిన ఋషులు, అతనికి 'వర్ధిత' అనే పేరు పెట్టారు.
హిరణ్యక్షో ఽనుజస్తస్య సింహికా తస్య చానుజా
హిరణ్యకశిపునికి హిరణ్యాక్షుడు తమ్ముడు, సింహిక అతని చెల్లెలు.
హిరణ్యకశిపుర్దైత్యశ్చచార పరమం తపః
దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు గొప్ప తపస్సు చేశాడు.
వరయామాస బ్రహ్మాణం తుష్టం దైత్యో వరేణ తు
దైత్యుడు సంతోషంతో బ్రహ్మను వరదాతగా కోరుకున్నాడు.
యోగద్దేవాన్ వినిర్జిత్య సర్వదేవత్వమాస్థితః
యోగబలంతో దేవతలను జయించి, అన్ని దేవతల పాలనను చేపట్టాడు.
దానవాస్త్వసురాశ్చైవ దేవాశ్చ సహ చారణైః
దానవులు, అసురులు, దేవతలు, చారణులతో కూడి—
ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మానుజజ్ఞే సాంతరం వరమ్
అలా అడిగినప్పుడు, బ్రహ్మ ఆయనకు కోరిన వరాన్ని అనుగ్రహించాడు.
ఏహీ దానీం ప్రతిజ్ఞానం భవిష్యత్యేవమేవ తు
ఇప్పుడు రా, ప్రమాణం చేయుదాం; ఇది నిజంగానే జరుగుతుంది.
సో ఽపి దైత్యస్తదా సర్వం జగత్స్థావరజఙ్గమమ్
ఆ సమయంలో ఆ దైత్యుడు స్థావరజంగమాలతో కూడిన ఈ లోకాన్ని పాలించాడు.
స ఏవ తపతి వ్యోమ్ని చన్ద్రసూర్యత్వమాస్థితః
అతడే చంద్రుని, సూర్యుని రూపంలో ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
స గోపాలో ఽవిపాలశ్చ కర్షకశ్చ స ఏవ హ
అతడే గోపాలుడు, పశువులను కాపాడేవాడు, వ్యవసాయదారుడూ కూడా.
నేతా గోప్తా గోపయితా దీక్షితో యాజకః స తు
అతడే నాయకుడు, రక్షకుడు, కాపాడేవాడు, దీక్ష పొందినవాడు, యజ్ఞం చేసే వాడు.
ఏవంప్రభావో దైత్యో ఽసావతో భూయో నిబోధత
ఆ దైత్యునికి ఇంతటి శక్తి ఉంది; ఇకపై మరింత విను.
హిరణ్యకశిపోర్దైత్యైః శ్లోకో గీతః పురా త్విహ
హిరణ్యకశిపుని గురించి దైత్యులు ఇక్కడ ఒక శ్లోకాన్ని పాడారు.
తస్యై తస్యై తదా దేవా నమశ్చక్రుర్మహర్షిభిః
ఆ సమయంలో దేవతలు, మహర్షులతో కలిసి ఆయనకు నమస్కరించారు.
నరాత్తు యస్మాజ్జన్మాస్య నరమూర్త్తిశ్చ యత్ప్రభుః
అతని జననం మనుష్యుని నుంచి, రూపం కూడా మనిషివే; అందుకే ఆయన ప్రభువు.
సాగరస్య చ వేలాయాముచ్ఛ్రిత స్తపసో విభుః
సముద్ర తీరంలో, తపస్సులో ఉన్న మహాశక్తివంతుడు—
నామ్నా సుదర్శనం చైవ విశ్రుతశ్చ మహాబలః
సుదర్శనుడు అనే పేరుతో, గొప్ప బలశాలి అని ప్రసిద్ధి పొందాడు.
నఖైర్బిభద సంక్రుద్ధో నార్ద్రాః శుష్కా నఖా ఇతి
అతడు కోపంతో తన గోళ్లతో చీల్చాడు; తడి అయినా, పొడి అయినా, వాటిని గోళ్లు అంటారు.
శంబరః శకునిశ్చైవ కాలనాభస్తథైవ చ
శంబరుడు, శకుని, కాలనాభుడు కూడా—
హిరణ్యక్షసుతా హ్యేతే దేవైరపి దురాసదాః
వీరు హిరణ్యాక్షుని కుమారులు; దేవతలకు కూడా వీరిని ఓడించడం కష్టం.
స శతాని సహస్రాణి నిహతాస్తారకామయే
తారకాసురునితో యుద్ధంలో వందలాది, వేలాది మంది చంపబడ్డారు.