అఙ్గాని ధర్మశాస్త్రం చ వ్రతాని నియమాస్తథా
దాని ఉపాంగాలు, ధర్మశాస్త్రం, వ్రతాలు, నియమాలు కూడా—
మహదాదివిశేషాన్తం సృజామీతి వినిశ్చయః
మహత్త్వం మొదలుకొని విశేషాంతం వరకు సృష్టించాలనే సంకల్పం చెప్పబడింది.
అడస్యావరణం వార్ధిరపామపి చ తేజసా
బ్రహ్మాండపు ఆవరణ, సముద్రం, జలాల తేజస్సు—
భూతాదిర్మహతా చైవ అవ్యక్తేనావృతో మహాన్
భూతాలు, మహత్తత్త్వంతో పాటు, అవ్యక్తంతో ఆవృతమైన మహత్తు—
నదీనాం పర్వతానాం చ ప్రాదుర్భావో ఽత్ర పఠ్యతే
నదులూ, పర్వతాల ఉద్భవం ఇక్కడ వివరించబడింది.
కీర్త్తనం బ్రహ్మవృక్షస్య బ్రహ్మజన్మ ప్రకీర్త్యతే
బ్రహ్మవృక్ష మహిమను, బ్రహ్మదేవుని జననాన్ని ఇక్కడ వర్ణించారు.
అవస్థాశ్చాత్ర కీర్త్యన్తే బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః
అవ్యక్త జననుడైన బ్రహ్మదేవుని స్థితులు కూడా ఇక్కడ చెప్పబడ్డాయి.
శయనం చ హరేరప్సు పృథివ్యుద్ధరణం తథా
హరిదేవుడు జలాలలో విశ్రాంతి తీసుకున్నది, భూమిని పైకి తీయడమూ—
ఋక్షాణాం గ్రహసంస్థానాం సిద్ధానాం చ నివేశనమ్
నక్షత్రాలు, గ్రహాల స్థితులు, సిద్ధుల నివాసాలు—
స్వర్గస్థానవిభాగశ్చ సర్త్యానాం శుభచారిణామ్
స్వర్గలోక విభాగాలు, సత్యవంతుల నివాస స్థలాలు—
దేవతానామృషీణాం చ ద్వే సృతీ పరికీర్తితే
దేవతలు, ఋషుల రెండు మార్గాలు వివరించబడ్డాయి.
పశూనాం పురుషాణాం చ సంభవః పరికీర్త్తితః
పశువులూ, మనుషుల ఉద్భవం వివరించబడింది.
నవ సర్గాః పునః ప్రోక్తా బ్రహ్మణో బుద్ధిపూర్వకాః
మళ్లీ, బ్రహ్మదేవుని సంకల్పంతో తొమ్మిది సృష్టులు చెప్పబడ్డాయి.
బ్రహ్మణో ఽవయవేభ్యశ్చ ధర్మాదీనాం సముద్భవః
బ్రహ్మదేవుని అవయవాల నుండి ధర్మాది ఇతరులు ఉద్భవించారు.
కల్పయోరన్తరే ప్రోక్తం ప్రతిసంధిశ్చ యస్తయోః
కల్పాల మధ్య జరిగే విరామం, వాటి మధ్య ఉండే అనుసంధానం వివరించబడింది.
సత్త్వోద్రిక్తాచ్చ దేహాచ్చ పురుషస్య చ సంభవః
సత్త్వగుణం అధికంగా ఉండటం వల్ల, శరీరం ద్వారా, పురుషుని ఉద్భవం వివరించబడింది.
ప్రియవ్రతోత్తానపాదౌ ప్రసూత్యాకృతయః శుభాః
ప్రియవ్రతుడు, ఉత్తానపాదుడు—వారి శుభమైన జన్మలు, రూపాలు వివరించబడ్డాయి.
రుచేః ప్రజాపతేశ్చోర్ద్ధమాకూత్యాం మిథునోద్భవః
రుచిప్రజాపతి ద్వారా, ఆకూతిలో మిథునం జన్మించడం వివరించబడింది.
దాక్షాయణీషు వాప్యూర్ధ్వంశబ్దాద్యాసు మహాత్మనః
దక్షుని కుమార్తెలలో, శబ్ద మొదలైనవారిలో, ఆ మహాత్ముని సంతానం వివరించబడింది.
తథాధర్మస్య హింసాయాం తమసో ఽశుభలక్షణః
అధర్మంలో హింస, అంధకారం, అశుభ లక్షణాలు కూడా వివరించబడ్డాయి.
బ్రహ్మర్షేశ్చ వసిష్ఠస్య యత్ర గోత్రానుకీర్త్తనమ్
బ్రహ్మర్షి వసిష్ఠుని వంశావళి వివరించబడింది.
పితౄణాం ద్విప్రకారాణాం స్వధాయాం తదనన్తరమ్
పితృదేవతలు రెండు విధాలుగా, స్వధా సంబంధంగా వివరించబడ్డాయి.
దక్షస్య శాపః సత్యాశ్చ భృగ్వాదీనాం చ ధీమతామ్
దక్షుని శాపం, సత్యా గురించి, భృగువు మొదలైన జ్ఞానుల విషయాలు వివరించబడ్డాయి.
ప్రతిషేధశ్చ వైరస్య కీర్త్యతే దోషదర్శనాత్
వైరానికి దోషాలు తెలిసి, దాని నిషేధం వివరించబడింది.
ప్రజాపతేః కర్ద్దమస్య కన్యాయాః శుభలక్షణమ్
ప్రజాపతి కర్దముని కుమార్తెకు ఉన్న శుభ లక్షణాలు వివరించబడ్డాయి.
తేషాం నియోగో ద్వీపేషు దేశేషు చ పృథక్ పృథక్
వారి నియోగాలు ద్వీపాలలో, ప్రాంతాలలో వేర్వేరుగా వివరించబడ్డాయి.
వర్షాణాం చ నదీనాం చ తద్భేదానాం చ సర్వశః
వివిధ దేశాలు, నదులు, వాటి విభాగాలు అన్నీ వివరించబడ్డాయి.
విస్తరాన్మణ్డలం చైవ జంబూద్వీపసముద్రయోః
జంబూద్వీపం, సముద్రాల విస్తారాలు, ప్రాంతాలు విశదంగా వివరించబడ్డాయి.
నీలః శ్వేతశ్చ శృఙ్గీ చ కీర్త్యన్తే సప్త పర్వతాః
నీల, శ్వేత, శృంగి మొదలైన ఏడు పర్వతాలు పేరుపెట్టి చెప్పబడ్డాయి.
తేషామన్తరవిష్కంభా ఉచ్ఛ్రాయాయామవిస్తరాః
వాటి లోపలి ఆధారాలు, ఎత్తులు, వెడల్పులు వివరించబడ్డాయి.