అన్యే ప్రజానాం పతయః శ్రోతోభ్యస్తస్య జజ్ఞిరే
ఇంకొంత మంది ప్రజల పాలకులు ఆయన చెవుల నుంచి పుట్టారు.
అయనే ఋతవో మాసర్ద్ధమాసాః పక్షసంధయః
అయనాలు, ఋతువులు, నెలలు, పన్నెండు రోజుల కాలాలు, పక్షాల సంధులు కూడా పుట్టాయి.
రౌద్రం లోహితమిత్యాహుర్లోహితం కనకం స్మృతమ్
'రౌద్రం' అని పిలిచేది ఎరుపు రంగులో ఉంటుంది; ఆ ఎరుపు రంగును బంగారం అని గుర్తిస్తారు.
యే ఽర్చిషస్తస్య తే రుద్రాస్తథాదిత్యాః సమృద్గతాః
ఆయన కాంతులు రుద్రులు, అలాగే ఆదిత్యులు కూడా అవి నుంచే పుట్టారు.
ఆదిభూతో ఽస్య లోకస్య బ్రహ్మా త్వం బ్రహ్మసంభవః
ఈ లోకానికి ఆదిగా, బ్రహ్మన్ నుండి పుట్టినవాడవు నీవే బ్రహ్మా.
బ్రహ్మా సురగురుస్తత్ర త్రిదశైః సంప్రసాదితః
అక్కడ దేవతల గురువైన బ్రహ్మను ముప్పైమూడు దేవతలు సంతుష్టిపరిచారు.
సర్వే ప్రజానాం పతయః సర్వే చాపి తపస్వినః
అన్ని ప్రజల పాలకులు, అన్ని తపస్సు చేసే వారు అక్కడ ఉన్నారు.
త్వద్వంశవర్ద్ధనాః శశ్వత్తవ తేజోవివర్ద్ధనాః
వారు ఎప్పుడూ నీ వంశాన్ని పెంచేవారు, నీ తేజస్సును అభివృద్ధి పరచేవారు.
వేదమన్త్రధరాః సర్వే ప్రజాపతిసముద్భవాః
వేదమంత్రాలను ధరించినవారు అందరూ ప్రజాపతినుంచి పుట్టారు.
సర్వే హి వయమేతే చ తవైవ ప్రసవః ప్రభో
ప్రభూ! మేమందరం, వీరందరూ నీ సంతానమే.
మరీచిమాదితః కృత్వా దేవాశ్చ ఋషిభిః సహ
ముందుగా మరీచిని సృష్టించి, దేవతలు ఋషులతో కలిసి పుట్టారు.
తస్మిన్ యజ్ఞే మహాభాగా దేవాశ్చ ఋషయశ్చ యే
ఆ యజ్ఞంలో, ఎంత గొప్పదైన దేవతలు, ఋషులు ఉన్నారో వారు అందరూ పాల్గొన్నారు.
తవ తేనైవ రూపేణ స్థాపయేయురిమాః ప్రజాః
నీ ఆ రూపంతోనే వారు ఈ ప్రజలను స్థాపించారు.
తతో ఽబ్రవీల్లోకగురుః పరమిత్యభిధార యన్
అప్పుడు లోకగురు అతనిని 'పరముడు' అని సంబోధిస్తూ పలికాడు.
భవతాం వంశసంభూతాః పునరేతే మహర్షయః
నీ వంశంలో పుట్టిన ఈ మహర్షులు మళ్లీ—
విస్తరేణానుపూర్వ్యా చ ప్రథమస్య ప్రజాపతేః
మొదటి ప్రజాపతి నుండి, క్రమంగా, వివరంగా—
హిరణ్యకశిపో కన్యా దివ్యా నామ పరిశ్రుతా
హిరణ్యకశిపునికి దివ్య అనే పేరుగల కుమార్తె ఉండేది, ఆమె పేరు ప్రతిష్టితంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
భృగోస్త్వజనయద్దివ్యా పుత్రం బ్రహ్మవిదాం వరమ్
దివ్య భృగు వంశానికి చెందిన బ్రహ్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడైన కుమారుడిని కనింది.
శుక్ర ఏవోశనా నిత్యమతః కావ్యో ఽపి నామతః
అతడు ఎప్పటికీ శుక్రుడిగా, అలాగే కావ్యుడని కూడా పిలవబడతాడు.
శుక్రస్య భార్యా గౌర్నామ విజజ్ఞే చతురః సుతాన్
శుక్రుని భార్య గౌరీ, నాలుగు కుమారులను కనింది.
తేజసాదిత్యసంకాశా బ్రహ్మకల్పాః ప్రభావతః
వారు సూర్యునిలా ప్రకాశవంతులు, బ్రహ్మను పోలిన శక్తి, మహిమ కలవారు.
వరత్రిణః సుతా హ్యేతే బ్రహ్మిష్ఠా దైత్యయాజకాః
వీరు వరత్రిణుని కుమారులు, బ్రహ్మనిష్ఠులు, దైత్యుల యాజకులు.
నిరస్యమానం వై ధర్మం దృష్ట్వేన్ద్రో మనుమాబ్రవీత్
ధర్మం తిరస్కరించబడుతున్నదాన్ని చూసి, ఇంద్రుడు మనువుతో ఇలా అన్నాడు.
శ్రుత్వేన్ద్రస్య తు తద్వాక్యం తస్మాద్దేశాదపాక్రమన్
ఇంద్రుని మాటలు విని, వారు ఆ ప్రాంతాన్ని విడిచిపోయారు.
గ్రహేణ మోచయిత్వా చ తతశ్చానుససార తామ్
ఆమెను బంధనంలో నుంచి విడిపించి, ఆ తరువాత ఆమెను అనుసరించాడు.
తానాగతాన్పునర్దృష్ట్వా దుష్టానిన్ద్రో విహస్య తు
వారు మళ్లీ వచ్చి చేరినప్పుడు, ఇంద్రుడు ఆ దుష్టులను చూసి నవ్వాడు.
తేషాం తు ధృష్యమాణానాం తత్ర శాలావృకైః సహ
అక్కడ, శాలావృకులతో కలిసి, వారిపై దాడి జరుగుతున్నప్పుడు—
ఏవం వరత్రిణః పుత్రా ఇన్ద్రేణ నిహతాః పురా
ఇలా, వరత్రిణుని కుమారులు పూర్వం ఇంద్రునిచేత సంహరించబడ్డారు.
త్రిశిరా విశ్వరూపస్తు త్వష్టుః పుత్రో ఽభవన్మహాన్
త్రిశిరా విశ్వరూపుడు త్వష్టుని కుమారుడిగా, గొప్పవాడిగా జన్మించాడు.
విశ్వరూపానుజశ్చైవ విశ్వకర్మా చ యః స్మృతః
అలాగే, విశ్వరూపుని తమ్ముడిగా ప్రసిద్ధి చెందినవాడు విశ్వకర్మ.