వైవస్వతో యమస్త్వాసీత్తేషాం వత్సః ప్రతాపవాన్
వారిలో దూడ వైవస్వత యముడు, అతడు మహాబలుడు.
అసురైః శ్రూయతే చాపి పునర్దుగ్ధా వసున్ధరా
అసురులు కూడా భూమిని మళ్లీ పాలు దోయారని వినబడింది.
విరోచనస్తు ప్రాహ్రాదిర్వత్సస్తేషాం మహాయశాః
విరోచనుడు ఆ వత్సంగా ఉండగా, గొప్ప పేరుగల ప్రహ్రాదుడు కూడా వారిలో ఒకడిగా ఉన్నాడు.
పాయసా తే చ మాయాభిః సర్వే మాయావినో ఽసురాః
అందులోని అసురులు అందరూ మాయలో నిపుణులు కావడంతో, వారు మాయతో పాలు దోచుకున్నారు.
నాగైస్తు శ్రూయతే దుగ్ధా వత్సం కృత్వా తు తక్షకమ్
నాగులు తక్షకుడిని వత్సంగా చేసుకుని పాలను దోచుకున్నారని చెబుతారు.
తేషాం వై వాసుకిర్దేగ్ధా కాద్రవేయః ప్రతాపవాన్
వారిలో కద్రువు కుమారుడైన శక్తిమంతుడైన వాసుకి పాలను దోచాడు.
తేనైవ వర్త్తయన్త్యుగ్రా మహాకాయా విషోల్బణాః
అదివల్ల భయంకరమైన, పెద్ద శరీరాలు కలిగి, విషంతో నిండిన నాగులు జీవించగలుగుతున్నారు.
ఆమపాత్రే పునర్దుగ్ధా త్వన్తర్ధానప్రియం మహీ
మరోసారి, పూతి పాత్రలో భూమిని దోచి, దాచిన ధనాన్ని ఇష్టపడే వారికి ఇచ్చారు.
దోగ్ధా రజతనాభస్తు పితా మణిధరస్య యః
వెండి నాభి కలిగి, మణిధరుని తండ్రి అయినవాడు పాలను దోచాడు.
తేన తే వర్త్తయన్తీతి పరమర్థతయా చ హ
ఆయన వల్ల వారు జీవించగలుగుతున్నారు అని నిజంగా చెబుతారు.
బ్రహ్మా బ్రాహ్యాస్తు వై దోగధా తేషామాసీత్కుబేరకః
బ్రాహ్మణుల కోసం బ్రహ్మ దేవుడు పాలను దోచగా, కుబేరుడు వారికి వత్సంగా ఉన్నాడు.
కపాలపాత్రే నిర్దుగ్ధా హ్యన్తర్ద్ధనం చ రాక్షసైః
రాక్షసులు పాళ్ల పాత్రలో భూమిని దోచి, దాచిన ధనాన్ని పొందారు.
పద్మపాత్రే పునర్దుగ్ధా గన్ధర్వైశ్చాప్స రోగణైః
మరోసారి, గంధర్వులు మరియు అప్సరసులు పద్మపాత్రంలో భూమిని దోచారు.
తేషాం వసురుచిస్త్వాసీద్దోగ్ధా పుత్రో మునేః శుభః
వారికోసం మునిపుత్రుడైన శుభ్రుడైన వసురుచిది పాలను దోచాడు.
శైలైశ్చ శ్రూయతే దుగ్ధా పునర్దేవీ వసున్ధరా
పర్వతాలు మళ్లీ భూమిని దోచినారని చెబుతారు.
వత్సస్తు హిమవానాసీద్దోగ్ధా మేరుర్మహాగిరిః
హిమవంతుడు వత్సంగా ఉండగా, మహాగిరి అయిన మెరు పాలను దోచాడు.
శ్రూయతే వృక్షవీరుద్భిః పునర్దుగ్ధా వసున్ధరా
మరొకసారి, చెట్లు మరియు మొక్కలు భూమిని దోచినట్లు చెబుతారు.
కామధుక్ పుష్పితః శాలః ప్లక్షో వత్సో యశస్వినామ్
పుష్పాలతో నిండిన శాలవృక్షం కామధేనువుగా ఉండగా, ప్రసిద్ధి గల ప్లక్షవృక్షం వత్సంగా ఉంది.
సైవ ధాత్రీ విధాత్రీ చ ధారణీ చ వసున్ధరా
ఆమెనే ధాత్రి, విధాత్రి, ధారణి, వసుంధర అని పిలుస్తారు.
చరాచరస్య లోకస్య ప్రతిష్ఠా యోనిరేవ చ
ఆమెనే చరాచర జగత్తుకు ఆధారంగా, సృష్టికి మూలంగా నిలుస్తుంది.
వసు ధత్తే యతస్తస్మాద్వసుధా సేతి గీయతే
ఆమె ధనాన్ని మోస్తుందనే కారణంతో, ఈ భూమిని 'వసుధా' అని పిలుస్తారు.
తేనేయం మేదినీత్యుక్తా నిరుక్త్యా బ్రహ్మవాదిభిః
అందుకే, బ్రహ్మజ్ఞులు ఈ భూమిని 'మేదినీ' అని కూడా అంటారు.
దుహితృత్వమనుప్రాప్తా పృథివీ పఠ్యతే తతః
ఆమె కుమార్తె స్థానం పొందిన తర్వాత, ఆమెను 'పృథివీ' అని పిలుస్తారు.
తస్యాకరవతీ రాజ్ఞః పత్తనాకరమాలినీ
ఆమె రాజు ఆకరవతికి చెందిన పట్టణాలతో అలంకరించబడింది.
ఏవంప్రభావోరాజాసీద్వైన్యః సద్విజసత్తమాః
ఇలా, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, వైన్యుడు అనే మహారాజు గొప్ప కాంతితో వెలిగాడు.
బ్రాహ్మణైశ్చ మహాభాగైర్వేదవేదాఙ్గపారగైః
ఆయనను వేదాలు, వాటి ఉపాంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్న మహాభాగ్యులు అయిన బ్రాహ్మణులు కోరుకున్నారు.
పార్థివైశ్చ మహాభాగైః ప్రార్థయద్భిర్మహద్యశః
పెద్ద పేరును ఆశించిన గొప్ప రాజులు కూడా ఆయనను ఆశ్రయించేవారు.
యోధైరపి చ సంగ్రామే ప్రాప్తుకామైర్జయం యుధి
యుద్ధంలో విజయాన్ని కోరుకున్న యోధులూ ఆయనను ఆశ్రయించేవారు.
యో హి యోద్ధా రణం యాతి కీర్త్తయిత్వా పృథుం నృపమ్
ఎవరు రాజు పృథువును స్తుతించి యుద్ధానికి వెళ్తారో, ఆ యోధుడు విజయాన్ని పొందేవాడు.
వైశ్యైరపి చ రాజర్షిర్వేశ్యవృత్తిమిహాస్థితైః
వ్యాపారంలో ఉన్న వైశ్యులు కూడా ఆ రాజర్షిని ఆశ్రయించేవారు.