స ధర్మం వృష్ఠతః కృత్వా కామాల్లోకేష్వర్తత
అతడు ధర్మాన్ని అత్యుత్తమంగా ఆచరించి, తర్వాత లోకాల్లో కామానికి లోనయ్యాడు.
వేదశాస్త్రాణ్యతిక్రమ్య సో ఽధర్మే నిరతో ఽభవత్
వేదాలు, శాస్త్రాలను అతిక్రమించి, అతడు అధర్మంలో నిమగ్నమయ్యాడు.
న పిబన్తి తదా సోమం మహాయజ్ఞేషు దేవతాః
అప్పుడు మహాయజ్ఞాల్లో దేవతలు సోమాన్ని తాగలేదు.
ఆసీత్ప్రతిజ్ఞా క్రూరేయం వినాశే ప్రత్యుపస్థితే
వినాశం సమీపించినప్పుడు ఒక క్రూరమైన ప్రతిజ్ఞ జరిగింది.
మయి యజ్ఞా విధాతవ్యా మయి హోతవ్యమిత్యపి
"నాకు యజ్ఞాలు చేయాలి, నాకు హోమాలు సమర్పించాలి" అని ఆజ్ఞాపించబడింది.
ఊచుర్మహర్షయః సర్వే మరీచిప్రముఖాస్తదా
అప్పుడు మరీచి మొదలైన మహర్షులు అందరూ ఇలా అన్నారు:
త్వం మా కార్షీరధర్మం వై నైష ధర్మః సనాతనః
"నీవు అధర్మం చేయకూడదు; ఇది శాశ్వత ధర్మం కాదు."
పాలయిష్యే ప్రజాశ్చేతి పూర్వం తే సమయః కృతః
"ప్రజలను రక్షిస్తాను" అని ముందుగా నీవు ప్రతిజ్ఞ చేశావు.
వేనః ప్రహస్య దుర్బుద్ధిర్విదితేన చ కోవిదః
వేణుడు, దుష్టబుద్ధితో, తెలిసినా నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
వీర్యణ తపసా సత్యైర్మయా వా కః సమో భువి
"నా శక్తి, తపస్సు, సత్యంతో, భూమిపై నాకు సమానుడు ఎవరు?"
ప్రభవం సర్వలోకానాం ధర్మాణాం చ విశేషతః
ప్రపంచాలన్నిటికీ, ముఖ్యంగా ధర్మాలకు, ఆది కారణం నేనే.
సృజేయం వా గ్రసేయం వా నాత్ర కార్యా విచారణా
నేను సృష్టించాలా లేక నాశనం చేయాలా అనేది యోచన చేయాల్సిన పని కాదు.
అనునేతుం తదా వేనస్తతః క్రుద్ధా మహర్షయః
అప్పుడు వేనుని ఆపేందుకు మహర్షులు కోపంతో నిండిపోయారు.
తతో ఽస్య వామహస్తం తే మమన్థుర్భృశకోపితాః
అతిగా కోపంతో వారు వేనుని ఎడమ చెయ్యిని మథించారు.
హ్రస్వో ఽతిమాత్రం పురుషః కృష్ణశ్చాపి బభూవ హ
అప్పుడొక చిన్న, నల్లని మనిషి అక్కడ పుట్టాడు.
తమార్త్తం విహ్వలం దృష్ట్వా నిషీదేత్యబ్రువన్కిల
అతడు బాధతో, అయోమయంగా ఉన్నాడని చూసి, వారు 'కూర్చో' అని అన్నారు.
ధీవరానసృజచ్చాపి వేనకల్మషసంభవాన్
వేనుని పాపం వల్ల అతడు ధీవరులను సృష్టించాడు.
అధర్మరుచయశ్చాపి విద్ధి తాన్వేనకల్మషాన్
వేనుని పాపం వల్ల పుట్టినవారు ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తారని తెలుసుకో.
అరణీమివ సంరబ్ధా మమన్థుర్జాతమన్యవః
మంటపెట్టే అరణిలా, వారు కోపంతో మథించారు.
పృథోః కరతలాద్వాపి యస్మాజ్జాతః పృషుస్తతః
పృథువు చేయి నుండి పుట్టినందున అతడిని పృథు అని పిలిచారు.
ఆద్యమాజగవం నామ ధనుర్గృహ్య మహారవమ్
అతడు ఆది ధనుస్సు అయిన ఆజగవాన్ని తీసుకుని గట్టిగా మోగించాడు.
తస్మిఞ్జా తే ఽథ భూతాని సంప్రహృష్టాని సర్వశః
అతడు పుట్టగానే అన్ని జీవులు ఆనందంతో ఉల్లాసపడ్డాయి.
సముత్పన్నేన రాజర్షిః సత్పుత్రేణ మహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడికి మంచి కుమారుడు పుట్టి రాజర్షి జన్మించాడు.
తం నద్యశ్చ సముద్రాశ్చ రత్నాన్యాదాయ సర్వశః
నదులు, సముద్రాలు అతనికి రకరకాల రత్నాలను తీసుకొచ్చాయి.
పితామహశ్చ భగవానఙ్గిరోభిః సహామరైః
పితామహుడు, అంగిరసుడు మరియు దేవతలతో కలిసి అక్కడికి వచ్చారు.
సమాగమ్య తదా వైన్యమభ్య షిఞ్చన్నరాధిపమ్
అందరూ కలసి వేనుని వంశస్థుడిని రాజుగా అభిషేకించారు.
సో ఽభిషిక్తో మహారాజో దేవైరఙ్గిరసః సుతైః
అలా ఆ మహారాజును అంగిరసుని కుమారులు, దేవతలు అభిషేకించారు.
పిత్రాపరఞ్జితాస్తస్య ప్రజాస్తేనానురఞ్జితాః
తండ్రి వల్ల దూరమైన ప్రజలు, అతని వల్ల మళ్లీ ఆనందంతో కలిశారు.
ఆపస్తస్తంభిరే తస్య సముద్రమభియాస్యతః
అతడు సముద్రాన్ని చేరేందుకు ముందుకు పోతుండగా, నీళ్ళు అతడిని అడ్డుకున్నాయి.
అకృష్టపచ్యా పృథివీ సిద్ధ్యన్త్యన్నాని చిన్తయా
ఈ భూమి ఎలాంటి దున్నడం లేకుండా పంటలు ఇస్తుంది; ఆహారం కేవలం ఆలోచనతోనే సిద్ధమవుతుంది.