పౌలహో ఽథార్వరీవాంశ్చ ఏతే సప్తర్షయస్తథా
పౌలహుడు, అథర్వరీవంతుడు, వీరే ఆ కాలంలో ఏడుగురు మహర్షులు.
బృహదుక్థో నవః సేతుః శ్రుతశ్చేతి నవ స్మృతాః
బృహదుక్థుడు, నవుడు, సేతువు, శ్రుతుడు—ఇవరు తొమ్మిది మంది అని గుర్తించబడ్డారు.
పురాణే పరిసంఖ్యాతా ద్వితీయం వై తదన్తరమ్
పురాణంలో లెక్కపెట్టిన రెండవ మన్వంతరం ఇదే.
మూలం మన్వన్తరస్యైతే తేషాం చైవాన్వయాః ప్రజాః
ఈ మన్వంతరానికి వీరే మూలం, వీరి వంశజులే ప్రజలు.
ఋషయో దేవపుత్రాశ్చ ఇతి శాస్త్రే వినిశ్చయః
ఋషులు, దేవపుత్రులు—ఇదే శాస్త్రంలో నిర్ణయం.
ఏతన్మన్వన్తరం ప్రోక్తం సమాసాచ్చ న విస్తరాత్
ఈ మన్వంతరం సంక్షిప్తంగా చెప్పబడింది, పూర్తిగా కాదు.
న శక్యో విస్తరస్తస్య వక్తుం వర్షశతైరపి
దాని పూర్తి వివరాలు వందల సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు.
తృతీయే త్వథ పర్యాయే ఉత్తమస్యాన్తరే మనోః
మూడవ పర్యాయంలో ఉత్తమ మనువు కాలంలో.
సుధామానశ్చ యే దేవా యే చాన్యే వశవర్త్తినః
సుధామానుడు మరియు ఆ దేవతలు, ఇంకా ఇతరులు కూడా విధేయులు.
సత్యో ధృతిర్దమో దాన్తః క్షమః క్షామో ధ్వనిః శుచిః
సత్యుడు, ధృతుడు, దముడు, దాంతుడు, క్షమ, క్షాముడు, ధ్వని, శుచిః.
ఇత్యేతే ద్వాదశ ప్రోక్తాః సుధామానస్తు నామభిః
ఇలా ఈ పదిమంది సుధామానులు అని పేర్లతో చెప్పబడ్డారు.
విశ్వధా విశ్వకర్మా చ మానసస్తు విరాజసః
విశ్వధా, విశ్వకర్మ, మానసుడు, విరాజసుడు.
అవధ్యో ఽవరతిర్దేవో వసుర్ధిష్ణ్యో విభావసుః
అవధ్యుడు, అవ్రతిర్, దేవుడు, వసురు, ధిష్ణ్యుడు, విభావసువు అనే దేవతలు ఉన్నారు.
రథోర్మిః కేతుమాఞ్ఛ్చైవ కీర్త్తితాస్తు ప్రతర్దనాః
రథోర్మి, కేతుమాన్, ప్రతర్దనుడు కూడా పేరుగలవారు.
సుదానో వసుదానశ్చ సుమఞ్జసవిషావుభౌ
సుదానుడు, వసుదానుడు, సుమంజసుడు, విషావుడు అనే ఇద్దరూ ఉన్నారు.
శివా హ్యేతే తు విజ్ఞేయా యజ్ఞియా ద్వాదశాపరాః
ఈ దేవతలు శుభకరమైనవారు, యజ్ఞాలకు అర్హులైన మరో పన్నెండు దేవతలుగా తెలుసుకోవాలి.
దిక్పతిర్వాక్పతిశ్చైవ విశ్వః శంభుస్తథైవ చ
దిక్పతి, వాక్పతి, విశ్వుడు, శంభువు కూడా ఉన్నారు.
అశ్వశ్చైవ సదశ్వశ్చ క్షేమానన్దౌ తథైవ చ
అశ్వుడు, సదశ్వుడు, క్షేముడు, ఆనందుడు కూడా ఉన్నారు.
ఇత్యేతా దేవతా హ్యాసన్నౌత్తమస్యాన్తరే మనోః
ఈ దేవతలు ఉత్తమ మను కాలంలో ఉన్నారు.
పుత్రాస్త్తవఙ్గిరసస్తే వై ఉత్తమస్య ప్రజాపతేః
ఉత్తముడు అనే ప్రజాపతికి అంగిరసుని కుమారులు పుత్రులుగా జన్మించారు.
సప్తర్షయస్తు తే సర్వ ఉత్తమస్యాన్తరే మనోః
ఈ వారందరూ ఉత్తమ మను యుగంలో సప్తర్షులు అయ్యారు.
దేవామ్వుజశ్చాప్రతిమౌ మహోత్సాహో గజస్తథా
దేవాంబుజుడు, అప్రమేయుడు, మహోత్సాహులు, అలాగే గజుడు కూడా ఉన్నారు.
ఉత్తమస్య మనోః పుత్రాస్త్రయోదశ మహాత్మనః
మహాత్ముడైన ఉత్తమ మను కు పదమూడు మంది కుమారులు పుట్టారు.
ఔత్తమః పరిసంఖ్యాతః సర్గః స్వారోచిషేణ తు
ఉత్తముడి సృష్టి స్వారోచిష మను కాలానికి చెందిందిగా చెప్పబడింది.
చతుర్థే త్వథ పర్యాయే తామసస్యాతరే మనోః
నాల్గవ పరివర్తనంలో తామస మను కాలం వచ్చింది.
పులస్త్యపుత్రాస్తే దేవాస్తామసస్యాన్తరే మనోః
పులస్త్యుని కుమారులు తామస మను కాలంలో దేవతలుగా ఉన్నారు.
ఇన్ద్రియాణాం ప్రతీయేత ఋషయః ప్రతిజానతే
ఇంద్రియాలకు ప్రతినిధులుగా ఋషులు గుర్తించబడ్డారు.
ఇన్ద్రియాణి తథా దేవా మనోస్తస్యాన్తరే స్మృతాః
ఆ మను కాలంలో ఇంద్రియాలే దేవతలుగా చెప్పబడ్డాయి.
సప్తర్షయోంఽతరే యే చ తాన్నిబోధత సత్తమాః
ఆ కాలంలో ఉన్న సప్తర్షుల పేర్లు ఇప్పుడు వినండి, ఓ శ్రేష్ఠులారా.
అత్రేయస్త్వగ్నిరిత్యేవ జ్యోతిర్ధామా చ భార్గవః
అత్రి అనగా అగ్ని, జ్యోతిర్ధాముడు అనగా భార్గవుడు.