తావత్త్వే సో ఽస్య కాలో ఽన్యస్తస్యాన్తే ప్రతిబుద్ధ్యతే
ఆ కాలం పూర్తయిన తరువాతే ఆయనకు మరో కాలం మొదలవుతుంది.
సమతీతాని కల్పానాం తావచ్ఛేషాత్పరేతు యే
గతKalpaలు ముగిసినవాటిలో, మిగిలినవే తరువాతి కాలానికి చెందుతాయి.
ప్రథమం సాంప్రతస్తేషాం కల్పో వై వర్త్తతే చ యః
వాటిలో ప్రస్తుత కల్పమే మొదటిది, ఇది ఇప్పుడు కొనసాగుతోంది.
పూర్ణే యుగసహస్రే తు పరిపాల్యం నరేశ్వరైః
వెయ్యి యుగాలు పూర్తయినప్పుడు, రాజులు దానిని రక్షించాలి.
శాన్తవాతైః ప్రలీనే ఽస్మిన్న ప్రాజ్ఞాయత కిఞ్చన
శాంతమైన గాలులతో అన్నీ లీనమైనప్పుడు, ఏదీ కనిపించలేదు.
విభుర్భవతి స బ్రహ్మా సహస్రాక్షః సహస్రపాత్
అప్పుడు అన్నింటినీ వ్యాపించిన బ్రహ్మ, వెయ్యి కళ్ళు, వెయ్యి కాళ్లు కలిగి ప్రकटించాడు.
బ్రహ్మ నారాయణాఖ్యస్తు సుష్వాప సలిలే తదా
ఆ బ్రహ్మ, నారాయణుడు అని పిలవబడే వాడు, అప్పుడు నీటిమీద నిద్రించాడు.
ఇమం చోదాహరన్త్యత్రర్ శ్లోకం నారాయణం ప్రతి
ఇక్కడ నారాయణుని గురించి ఈ శ్లోకాన్ని వారు పఠిస్తారు.
అయన తస్య తాఃప్రోక్తాస్తేన నారాయణః స్మృతః
ఆ మార్గాలు అతనివే అని చెప్పబడినందువల్ల, ఆయన నారాయణుడు అని గుర్తించబడ్డాడు.
స్వర్ణపత్రేప్రకురుతే బ్రహ్మత్వాదర్శకారణాత్
బ్రహ్మత్వాన్ని సాధించిన గుర్తుగా, ఆయన బంగారు పాత్రతో సృష్టి చేస్తాడు.
నిశాయామివ ఖద్యోతః ప్రాపృట్కాలే తతస్తతః
రాత్రిలో జ్యోతి పురుగు లాగా, లయ సమయంలో ఇక్కడ అక్కడ కనిపిస్తాడు.
అనుమానాదసంమూఢో భూమేరద్ధరణం ప్రతి
భూమిని మోయడంలో, ఊహ ద్వారా స్పష్టంగా తెలుసుకున్నాడు.
తతో మహాత్మా మనసా దివ్యరూపమ చిన్తయత్
తర్వాత ఆ మహాత్ముడు తన మనసుతో దివ్యమైన రూపాన్ని ఆలోచించాడు.
కిం తు రూపమహం కృత్వా సలిలాదుద్ధరే మహీమ్
ఏ రూపంలో సృష్టించి, నేలను నీటిలోనుంచి పైకి తీయాలి అని ఆలోచించాడు.
ఉదృశ్యం సర్వభూతానాం వాఙ్మయం బ్రహ్మసంజ్ఞితమ్
అన్ని జీవులకు కనిపించేలా, వాక్కుతో కూడిన, బ్రహ్మ అని పిలవబడే రూపాన్ని.
నీలమేఘప్రతీకాశం మేఘస్తనితనిఃస్వనమ్
నీలి మేఘంలా కనిపిస్తూ, మేఘగర్జనలాంటి ధ్వనితో.
విద్యుదగ్నిప్రతికాశమాదిత్యసమతేజసమ్
ఆయన మెరుపు, అగ్ని వలె ప్రకాశిస్తూ, సూర్యుని తేజస్సుతో వెలిగిపోయేవాడు.
పీనోన్నతకటీదేశం వృషలక్షణపూజితమ్
ఆయన నడుము విస్తారంగా, బలంగా ఉండి, వృషభ లక్షణాలతో పూజింపబడింది.
పృథివ్యుద్ధరణార్థాయ ప్రవివేశ రసాతలమ్
భూమిని పైకి తీయడానికి ఆయన పాతాళంలోకి ప్రవేశించాడు.
అగ్నిజిహ్వో దర్భరోమా బ్రహ్మశీర్షో మహాతపాః
ఆయన నాలుక అగ్ని, వెంట్రుకలు దర్భ గడ్డి, తల బ్రహ్మ, గొప్ప తపస్సుతో ఉన్నవాడు.
ప్రాగ్వంశకాయో ద్యుతిమాన్ నానాదీక్షాభిరన్వితః
ఆయన శరీరం తూర్పు వంశానికి, కాంతివంతంగా, అనేక దీక్షలతో అలంకరించబడి ఉంది.
ఉపాకర్మరుచిశ్చైవ ప్రవర్గ్యావర్తభూషణః
ఆయన ఉపాకర్మ ప్రకాశంతో, ప్రవర్గ్యావర్తపు అలంకారంతో మెరిసిపోయేవాడు.
మాయాపత్నీసహాయో వై గిరిశృఙ్గమివోచ్ఛ్రయః
మాయా భార్యతో కూడి, పర్వత శిఖరంలా ఎత్తుగా నిలిచాడు.
ఆజ్యగన్ధః స్రువస్తుణ్డః సామఘోషస్వనో మహాన్
ఆయనకు నెయ్యి పరిమళం, నోటిలో స్రువా ఆకారం, స్వరంలో సామగాన ధ్వని ప్రతిధ్వనించింది.
ప్రాయశ్చిత్తనఖో ఘోరః పశుజానుర్మహామఖః
ఆయన గోళ్లు ప్రాయశ్చిత్తాలు, భయంకరుడు, మోకాళ్లు పశువులు, తానే మహాయజ్ఞం.
వాద్యన్తరాత్మసత్రస్య నాస్మికాసో మశోణితః
యజ్ఞ సంగీతంలో అంతరాత్మ వలె, మాంసం రక్తం లేని వాడు.
అగ్నిసంఛాదితాం భూమిం సమామిచ్ఛన్ప్రజాపతిమ్
అగ్నితో కప్పబడిన భూమిని కోరుతూ, ఆయన ప్రజాపతిని సమీపించాడు.
పృథక్ తాస్తు సమీకృత్య పృథివ్యాం సో ఽచినోద్గిరీన్
వాటిని వేరు చేసి, భూమి మీద పర్వతాలను ఏర్పాటు చేశాడు.
దేనాగ్నినా విలీనాస్తే పర్వతా భువి సర్వశః
అవి అగ్నిలో కరిగి, పర్వతాలు భూమి మీద అన్ని చోట్ల వ్యాపించాయి.
నిషిక్తా యత్రయత్రాసంస్తత్రతత్రాచలో ఽభవత్
వాటిని ఎక్కడ ఉంచారో, అక్కడ పర్వతం ఏర్పడింది.