ఐశ్వర్యం పరమం ప్రాప్య సర్వే ప్రథితతేజసః
పరమైశ్వర్యాన్ని పొందిన మీ అందరూ గొప్ప కీర్తిని సంపాదించుకున్నారు.
పరిభవమిదముత్తమం విదిత్వా పశుపతిదయితమిదం వ్రతం చరధ్వమ్
ఈ గొప్ప గౌరవాన్ని తెలుసుకొని, పశుపతికి ప్రియమైన ఈ వ్రతాన్ని మీరు ఆచరించండి.
సర్వపాపవిశుద్ధాత్మా రుద్రలోకం స గచ్ఛతి
అన్ని పాపాల నుండి శుద్ధమైన మనస్సు కలవాడు రుద్రుని లోకాన్ని పొందుతాడు.
ఐలః పురూరవాః సూత కథం వాతర్పయత్పితౄన్
సూతా, ఐలుడు పురూరవుడు తన పితృదేవతలను ఎలా సంతృప్తిపరిచాడో చెప్పు.
ఐలస్యాదిత్యసంయోగం సోమస్య చ మహాత్మనః
ఐలునికి సూర్యునితో కలయిక, మహాత్ముడైన సోముని కథను కూడా చెప్పు.
హ్రాసవృద్ధీ పిదృమతః పిత్ర్యస్య చ వినిర్ణయమ్
పితృదేవతల వల్ల కలిగే తగ్గుదల, పెరుగుదల, పితృకార్యానికి సంబంధించిన నిర్ణయాన్ని వివరించు.
కావ్యాగ్నిష్వాత్తమౌమ్యానాం పితౄణాఞ్చైవ దర్శనమ్
కావ్యులు, అగ్నిష్వాత్తులు, సౌమ్యులు అనే పితృదేవతల దర్శనాన్ని వివరించు.
ఏతత్సర్వం ప్రవక్ష్యామి పర్వాణి చ యథాక్రమమ్
ఇవి అన్నింటినీ, పర్వదినాలను కూడా క్రమంగా వివరిస్తాను.
అమావస్యాం నివసత ఏకరాత్రైకమణ్డలౌ
అమావాస్య రోజున ఒకే ప్రాంగణంలో ఒక రాత్రి నివసించాలి.
అమావస్యామమావాస్యాం మాతామహపితామహౌ
ప్రతి అమావాస్యనాడు మామగారు, తాతగారు వస్తారు.
ప్రస్యన్దమానాత్సోమాత్తు పిత్రర్థం తు పరిశ్రవాన్
ప్రవహిస్తున్న సోమునుండి పితృదేవతల కోసం తర్పణం సమర్పిస్తాడు.
ఉపాస్తే పితృమన్తం తం సోమం దివి సమాస్థితః
ఆకాశంలో స్థితమైన, పితృదేవతలతో కూడిన సోముని పూజిస్తాడు.
సినీవాలీప్రమాణేభ్యః సినీవాలీముపాస్య సః
సినీవాళి ప్రమాణాలనుబట్టి, సినీవాళిని పూజించాలి.
స తదా తాముపాసీనః కాలాపేక్షః ప్రపశ్యతి
అక్కడ కూర్చొని, సమయాన్ని ఎదురుచూస్తూ ఆమెను దర్శిస్తాడు.
దశభిః పఞ్చభిశ్చైవ సుధామృతపరిస్రవైః
పదితో ఐదు అమృతధారలతో కూడిన తర్పణాన్ని సమర్పిస్తాడు.
సద్యః ప్రక్షరతా తేన సౌమ్యేన మధునా తు సః
అలా తక్షణమే ప్రవహించే మృదువైన తేనెతో ఆ తర్పణాన్ని సమర్పిస్తాడు.
సుధామృతేన రాజైన్ద్రస్తర్ప యామాస వై పితౄన్
ఇంద్రుడు తన పితృదేవతలను అమృతంతో, సుధతో తృప్తిపరిచాడు.
ఋతమగ్నిస్తు యః ప్రోక్తః స తు సంవత్సరో మతః
ఋతం అనబడేది అగ్ని, అతడే సంవత్సరంగా భావించబడతాడు.
ఆర్తవా హ్యర్ద్ధమాసాఖ్యాః పితరో హ్యృతుసూనవః
ఋతువులు అరమాసాలుగా పిలవబడతాయి, పితృదేవతలు ఋతువుల కుమారులుగా చెప్పబడతారు.
ప్రపితామహాస్తు వై దేవాః పఞ్చాబ్దా బ్రహ్మణః సుతాః
దేవతలు ప్రపితామహులు, ఐదు సంవత్సరాలు బ్రహ్మ కుమారులుగా ఉంటాయి.
ఉపహూతాః స్మృతా దేవాః సోమజాః సోమపాః స్మృతాః
ఆహ్వానించబడిన దేవతలు సోమ కుమారులుగా, సోమపానము చేసే వారు సోమపాదులుగా గుర్తించబడతారు.
కావ్యా బర్హిషద శ్చైవ అగ్నిష్వాత్తాశ్చ తాస్త్రిధా
కావ్యులు, బర్హిషదులు, అగ్నిష్వాత్తులు — వీరే మూడు వర్గాలు.
గృహస్థాశ్చాప్యయజ్వాన అగ్నిష్వాత్తాస్తథార్త్తవాః
యజ్ఞాలు చేయని గృహస్థులను అగ్నిష్వాత్తులు అంటారు, అలాగే ఆర్తవులు కూడా.
తేషాం సంవత్సరో హ్యగ్నిః సూయస్తు పరివత్సరః
వారికోసం అగ్ని సంవత్సరంగా, సూర్యుడు పరివత్సరంగా ఉంటాడు.
రుద్రస్తు వత్సరస్తేషాం పఞ్చాబ్దాస్తే యుగాత్మకాః
వారికోసం రుద్రుడు వత్సరంగా, ఐదు సంవత్సరాలు యుగ స్వరూపంగా ఉంటాయి.
యే తే పిబన్త్యమావస్యాం మాసిమాసి సుధాం దివి
ఆకాశంలో ప్రతి అమావాస్యనాడు నెల నెలా సుధను పానము చేసే వారు —
యస్మాత్ప్రస్రవతే సోమాన్మాసి మాసి ధినోతి చ
ఎందుకంటే సోముడు నెల నెలా ప్రవహించి వారిని పోషిస్తాడు.
ఏవం తదమృతం సౌమ్యం సుధా చ మదు చైవ హ
అలా, ఆ అమృతం, మృదువైన సుధ, తేనె, మధు — ఇవన్నీ కూడా —
పిబన్త్యంబుమయం దేవాస్త్రయస్త్రింశత్తు ఛన్దనాః
ముప్పత్తిమూడు సుగంధ దేవతలు ఆ జలసారాన్ని పానము చేస్తారు.
ఇత్యేవం పీయమానైస్తు దేవైః సర్వైర్నిశాకరః
అలా దేవతలు అందరూ పానము చేయగా, చంద్రుడు తగ్గిపోతాడు.