తతస్తే ఋషయః సర్వే పరస్పరమథాబ్రువన్
ఆ మునులందరూ పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నారు.
బ్రహ్మచర్య రతానాం చ వనే వా వనవాసినామ్
బ్రహ్మచర్యంలో నిష్టగా ఉన్నవాళ్లలో, లేదా అడవిలో నివసించే వనప్రస్థులలో,
అనయస్తు మహానేష యేనాయం మోహితో ద్విజాః
ఈ మహా అపచారం వల్లే ఈ ద్విజులు మాయలో పడిపోయారు.
వదస్వ వాచా మధురం వస్త్రమేకం సమాశ్రయ
మధురంగా మాట్లాడి, ఒకే వస్త్రాన్ని ధరించు.
ఋషీణాం తద్వచః శ్రుత్వా భగవాన్భగనేత్రహా
ఆ మునుల మాటలు విని, భగుడి కళ్లను నశింపజేసిన భగవంతుడు,
న శక్యమిదమస్మా కం లిఙ్గం పాతయితుం బలాత్
మనలో ఎవ్వరూ బలవంతంగా ఈ లింగాన్ని కింద పడేయలేరు.
పాతయేయమహం చైతల్లిఙ్గం భో ద్విజసత్తమాః
కానీ, ద్విజశ్రేష్ఠులారా! నేను ఈ లింగాన్ని కింద పడేస్తాను.
ఏవముక్తో మహాదేవః ప్రత్దృష్టేన్ద్రియచేష్టితః
అలా అనగానే, వారి సంకల్పాన్ని, చేష్టలను గ్రహించిన మహాదేవుడు,
అన్తర్హితే భగవతి తథా లిఙ్గే కృతే భవే
ఆ పరమేశ్వరుడు అంతర్ధానమై, లింగరూపాన్ని ధరించినప్పుడు,
వ్యాకులం చ తదా సర్వం న ప్రకాశేత కిఞ్చన
అప్పుడు అందరూ కలవరపడి, ఏదీ స్పష్టంగా కనిపించలేదు.
నక్షత్రాణి గ్రహాశ్చైవ విపరీతా విజజ్ఞిరే
అందులో నక్షత్రాలు, గ్రహాలు అన్నీ తలక్రిందుగా సంచరించాయి.
క్రతవో న వ్యవర్త్తన్త ఋతుకాలాభిగామినామ్
యజ్ఞాలు తగిన కాలంలో జరగలేదు.
నష్టప్రభావవీర్యాశ్చ నష్టతేజస ఏవ చ
వాటికి శక్తి, బలము, తేజస్సు అన్నీ పోయాయి.
తే తుసర్వే సమాగమ్య బ్రహ్మలోకముపాగతాః
అందరూ కలిసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లారు.
పాదయోః పతితాః సర్వే శివవృత్తాన్తమూచిరే
అందరూ బ్రహ్మదేవుని పాదాల దగ్గర పడి, శివుని విషయాన్ని వివరించారు.
ఉలూకవ్యగ్రహస్తశ్చ రక్తపిఙ్గలలోచనః
ఆయన చేతిలో గుడ్లగూబను పట్టుకుని, ఎర్రగా మెరుస్తున్న కళ్లతో ఉన్నాడు.
స్నుషాణాం చ దుహితౄణాం పుత్రీణాం చ విశేషతః
ప్రత్యేకంగా కోడళ్ళు, కుమార్తెలు, మనవరాళ్ల పట్ల కూడా.
ఉన్మత్త ఇతి విజ్ఞాయ సో ఽస్మాభిరవమానితః
ఆయన పిచ్చివాడని భావించి, మేము ఆయనను తక్కువగా చూశాము.
తస్య క్రోధప్రసాదార్థం వయం తే శరణం గతాః
ఆయన కోపాన్ని శాంతింపజేయాలని, మేము నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాము.
ఋషీణాం తద్వచః శ్రుత్వా ధ్యానాద్విజ్ఞాయ చేశ్వరమ్
ఋషుల మాటలు విని, ధ్యానంలో ఆ పరమేశ్వరుడిని గ్రహించాడు.
ఏష దేవో మహాదేవో విజ్ఞేయస్తు మహేశ్వరః
ఈ దేవుడు మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడిగా తెలుసుకోవాలి.
దేవానాం చ ఋషీణాం చ పితృణాం చైవ స ప్రభుః
ఆయనే దేవతలకు, ఋషులకు, పితృదేవతలకు కూడా అధిపతి.
సంహరత్యేష భగవాన్ కాలో భూత్వా మహేశ్వరః
ఈ భగవంతుడు కాలరూపంగా మారి, మహేశ్వరుడిగా సర్వాన్ని లయంచేస్తాడు.
ఏష చిక్రీ చ వక్షోజశ్రీవత్సకృతలక్షణః
ఆయన వక్షస్సుపై శ్రీవత్సం, యజ్ఞోపవీతం, వలయమైన రోమాలు ఉన్నాయి.
ద్వాపరే చైవ కాలాగ్నిర్ధర్మకేతుః కలౌ స్మృతః
ద్వాపరయుగంలో కాలాగ్ని, కలియుగంలో ధర్మకేతువుగా పిలవబడతాడు.
తమో హ్యగ్నీ రజో బ్రహ్మా సత్త్వం విష్ణుః ప్రకాశకః
చీకటి అగ్ని, రజోగుణం బ్రహ్మ, సత్త్వగుణం విష్ణువు ప్రకాశించే వాడు.
యత్ర తిష్ఠన్తి తద్బ్రహ్మయోగేన తు సమన్వితమ్
అక్కడ వారు పరబ్రహ్మతో ఐక్యమై నివసిస్తున్నారు.
ఆరాధయత విప్రేన్ద్రా జితక్రోధా జితేన్ద్రియాః
అక్కడ కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించిన వారు, మహర్షులారా, ఆ పరమాత్మను భక్తిగా పూజించారు.
తాదృక్ప్రతికృతిం కృత్వా శూలపాణిం ప్రపద్యత
అటువంటి రూపాన్ని తయారుచేసి, త్రిశూలధారి శివుని ఆశ్రయించారు.
యం దృష్ట్వా సర్వమజ్ఞానమధర్మశ్చ ప్రమశ్యతి
ఆయనను దర్శించినప్పుడు, సమస్త అజ్ఞానం, అధర్మం నశించిపోతుంది.