త్వయి నిష్పూయమానే తు శేషా వర్ణప్రవృత్తయః
నీవు శుద్ధమైనప్పుడు, మిగతా అక్షరాల క్రియలు కొనసాగుతాయి.
త్వత్తో హి వర్ణసద్భావః సర్వగస్త్వం సదానిల
అక్షరాల ఉనికి నిన్నుంచే వస్తుంది; నీవు ఎల్లప్పుడూ ఉండే, సమస్తంలో విహరించే గాలి.
ఏష వై జీవలోకస్తే ప్రత్యక్షః సర్వతో ఽనిల
ఇది నిజంగా నీ జీవుల లోకం, ఓ అనిలా, అన్ని చోట్ల ప్రత్యక్షంగా కనిపించే వాడు నీవే.
బ్రూహి తత్కణ్ఠదేశే తు కిం కృత్వా రూపవిక్రియా
గొంతు ప్రాంతంలో ఏమి జరిగి రూపం మారిందో చెప్పు.
ప్రత్యువాచ మహాతేజా వాయుర్ల్లోకనమస్కృతః
మహాతేజస్సుతో, లోకాలు పూజించే వాయువు ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
వసిష్ఠో నామ ధర్మాత్మా మానసో వై ప్రజాపతిః
వసిష్ఠుడు అనే ధర్మాత్ముడు ఉన్నాడు; ఆయన మనసులో పుట్టిన ప్రజాపతి.
మహిషాసురనారీణాం నయనాఞ్జనతస్కరమ్
అది మహిషాసురుని స్త్రీల కళ్లకు పెట్టే అంజనం దొంగిలించబడింది.
ఉమామనః ప్రహర్షాణాం బారకచ్ఛద్మరూపిణమ్
అది ఉమాదేవి ఆనందభరితమైన మనస్సు నుండి వచ్చిన భ్రూవిభూషణం రూపం.
యదేతద్దృశ్యతే వర్య శుభ్రం శుభ్రాఞ్జనోపమమ్
నీవు చూస్తున్నది, ఓ ఉత్తముడా, తెల్లగా, స్వచ్ఛమైన అంజనంలా మెరిసిపోతున్నది.
ఏతద్దీప్తాంయ దాన్తాయ భక్తాయ బ్రూహి పృచ్ఛతే
ఈ విషయం ప్రకాశవంతుడైన, నియమితుడైన, భక్తుడైన అడిగినవాడికి చెప్పు.
మత్ప్రియార్థంమహాభాగ వక్తుమర్హస్యశేషతః
ఓ మహాభాగ, నా కోసం నీవు అన్నీ పూర్తిగా చెప్పాలి.
ప్రత్యువాచ మహాతేజా దేవారిబలసూదనః
దేవతలకు శత్రువుల బలాన్ని నాశనం చేసిన మహాతేజస్వి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
ఉమోత్సంగోపవిష్టేన యథాపూర్వం మయా శ్రుతమ్
ఉమాదేవి ఒడిలో కూర్చొని, నేను ముందుగా వినినట్లు చెప్పుతున్నాను.
తమహం సంప్రవక్ష్యామి త్వత్ప్రియార్థం మహామునే
ఓ మహామునీ, నీకు ఇష్టంగా ఉండేందుకు నేను అది ఇప్పుడు వివరిస్తాను.
తరుణాదిత్యసంకాశే తప్తచామీకరప్రభే
పొద్దుపొడుచు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, కరిగిన బంగారం వలె మెరిసేలా ఉంది.
జాంబూనదమయే దివ్యే నానాధాతు విచిత్రితే
దివ్యమైన జాంబూనద బంగారంతో తయారై,色色 మణులు, లోహాలతో అలంకరించబడింది.
హంసకారణ్డవాకీర్ణే చక్రవాకోపశోభితే
హంసలు, నీటి పక్షులు నిండినది, చక్రవాక పక్షులతో మరింత అందంగా ఉంది.
మత్తక్రైఞ్చమయూరాణాం నాదైర్విక్రుష్టకన్దరే
తాగిన క్రౌంచ పక్షులు, మయూరాలు చేసే అరుపులతో గుహలు మారుమోగుతున్నాయి.
జీవం జీవకజాతీనాం విరావైరుపకూజితే
జీవజాతుల అరుపులు,色色 పక్షుల కూళ్లు అక్కడ ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి.
సౌరభేయనినాదాఢ్యం మేఘస్తనితనిస్వనే
సౌరభేయ పక్షుల కూళ్లు, మేఘగర్జనలు అక్కడ వినిపిస్తున్నాయి.
వీణావాదిత్రనిర్ఘేషైః శ్రోత్రేన్ద్రియమనోరమైః
వీణలు, మృదంగాల ధ్వనులతో, చెవులకు, మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించేవిగా ఉన్నాయి.
ధ్వజాలంబితదోలానాం ఘణ్టానాం నినదాకులే
పతాకాలతో అలంకరించిన ఊయలలపై గంటలు మోగుతూ, ఆ శబ్దంతో నిండిపోయింది.
ముఖమర్ద్దలవాదిత్రైర్వలితాస్ఫోటితైస్తథా
ముఖమర్దల, ఇతర వాద్యాల మ్రోగులతో, తాళాలు కొట్టిన శబ్దాలతో కూడి ఉంది.
హంసైః పరావతైశ్చైవ బకరాజైః సుఖస్థితే
హంసలు, పావురాలు, బకరాజులు అక్కడ సుఖంగా నివసిస్తున్నాయి.
సింహవ్యాఘ్రముఖైర్ఘోరవాశితైశ్చణ్డవేగితైః
సింహాలు, పులులు ఘోరంగా గర్జిస్తూ, వేగంగా సంచరిస్తున్నాయి.
బిడాలవదనైశ్చోగ్రైః క్రోష్టుకాకారసూర్త్తిభిః
పిల్లుల భయంకరమైన ముఖాలు, నక్కలు, కాకుల ఆకారాలు అక్కడ కనిపిస్తున్నాయి.
హ్రస్వజఙ్ఘైః ప్రలేబోష్ఠైస్తాలజఙ్ఘైస్తథాపరైః
చిన్న కాళ్లు, మందమైన పెదవులు, తాటి కాళ్లు ఉన్నవారు అక్కడ ఉన్నారు.
బహుపాదైర్మహాపాదైరేకపాదైరపాదకైః
చాలా కాళ్లు ఉన్నవారు, పెద్ద కాళ్లు ఉన్నవారు, ఒక్క కాలు ఉన్నవారు, కాళ్లు లేనివారు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
ఏకదంష్ట్రైర్మహాదంష్ట్రైర్బహుదంష్ట్రైరదంష్ట్రకైః
ఒక దంతములు గలవారు, పెద్ద దంతములు గలవారు, అనేక దంతములు గలవారు, మరికొందరు దంతములే లేనివారు కూడా ఉన్నారు.
ఏవంరూపైర్మహాయోగైభూతర్భూతపతిర్వృతః
ఇలా విభిన్న రూపాలలో, గొప్ప యోగబలంతో, భూతపతి భూతాలతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు.