ఫాల్గునీషు సముత్పన్నః పూర్వాసు చ జగద్గురుః
పూర్వ ఫాల్గుణి నక్షత్రంలో జగద్గురు జన్మిస్తాడు.
ఆషాఢాస్విహ పూర్వాసు సముత్పన్న ఇతి శ్రుతిః
పూర్వాషాఢ నక్షత్రంలో జననం జరుగుతుందని శృతి చెబుతుంది.
సౌమ్యో బుధో ధనిష్ఠాసు పఞ్చార్చిరుదితో గ్రహః
సౌమ్యుడు అయిన బుధుడు ధనిష్ఠ నక్షత్రంలో ఐదు కాంతులతో ప్రకాశిస్తూ జన్మిస్తాడు.
ఆర్శ్లేషాసు సముత్పన్నః సర్వహారీ మహాగ్రహః
ఆశ్లేష నక్షత్రంలో అన్నింటినీ హరించగల మహాగ్రహుడు జన్మిస్తాడు.
తమోవీర్యమయో రాహుః ప్రకృత్యా కృష్ణమణ్డలః
అంధకార శక్తితో కూడిన రాహువు స్వభావంగా నల్లని గోళంలా ఉంటాడు.
ఏతే తారా గ్రహాశ్చాపి బోద్ధవ్యా భార్గవాదయః
ఈ నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, భృగు మొదలైనవన్నీ తెలుసుకోవాలి.
స్పృశ్యన్తే తేన దోషేణ తతస్తద్గ్రహభక్తితః
ఆ లోపం వల్ల ఇవి ప్రభావితమవుతాయి, ఆ గ్రహాల క్రమానుసారం.
తారాగ్రహాణాం శుక్రస్తు కేతూనామపి ధూమవాన్
నక్షత్రాలు, గ్రహాల్లో శుక్రుడు ముఖ్యుడు; ధూమంతో ఉన్నవాడు కేతువుల్లో ప్రముఖుడు.
నక్షత్రాణాం శ్రవిష్ఠా స్యాదయనానాం తథోత్తరమ్
నక్షత్రాల్లో శ్రవిష్ఠా ప్రథమం, అయనాల్లో ఉత్తరాయణం ముఖ్యమైనది.
ఋతూనాం శిశిరశ్చాపి మాసానాం మాఘ ఏవ చ
ఋతువుల్లో శిశిరం, నెలల్లో మాఘమాసం ప్రధానమైనవి.
అహోరాత్రవిభాగానామహశ్చాపి ప్రకీర్తితమ్
పగలు-రాత్రి విభాగాల్లో పగలు ముఖ్యమని చెప్పబడింది.
క్షణశ్చాపి నిమేషాదిః కాలః కాలవిదాం వరాః
క్షణం, నిమిషం మొదలైనవి కాలములో భాగాలు, కాలజ్ఞులలో ఉత్తముడా!
భానోర్గతివిశేషేణ చక్రవత్పరివర్త్తతే
భానుడి విశేషమైన సంచారంతో ఇది చక్రంలా తిరుగుతుంది.
చతుర్విధానాం భూతానాం ప్రవర్త్తకనివర్త్తకః
నాలుగు రకాల భూతాలకు ఇది ఆరంభం, అంతం కలిగించేది కూడా.
ఇత్యేష జ్యోతిషామేవ సంనివేశోర్ఽథనిశ్చయాత్
ఇలా, దీప్తివంతమైనవాటికి ఈ ఏర్పాటును నిశ్చయంగా స్థాపించారు.
ఉత్తరాశ్రవణేనాసౌ సంక్షిప్తశ్చ ధ్రువే తథా
ఉత్తరాశ్రవణం ద్వారా ఇది ధ్రువంలో స్థిరంగా, సంక్షిప్తంగా ఉంటుంది.
బుద్ధిబూర్వం భాగవతా కల్పదౌ సంప్రవర్త్తితః
బుద్ధిమంతులు, కల్ప ప్రారంభంలో భగవంతుని ఆదేశంతో ఈ వ్యవస్థను ఏర్పరిచారు.
వైశ్వరూపప్రధానస్య పరిణామో ఽయమద్భుతః
విశ్వరూపానికి ప్రధానమైన ఈ అద్భుతమైన పరిణామమే ఇది.
గతాగతం మనుష్యేణ జ్యోతిషాం సాంసచక్షుషా
దీప్తివంతమైన వాటి సంచారాన్ని మనుషులు తమ కళ్లతో చూస్తారు.
పరిక్ష్య నిపుణం బుద్ధ్యా శ్రద్ధాతవ్యం విపశ్చితా
బుద్ధితో జాగ్రత్తగా పరిశీలించి, జ్ఞానులు దీనిని విశ్వసించాలి.
పఞ్చైతే హేతవో విప్రా జ్యోతిర్గణవివేచనే
ఈ అయిదే, బ్రాహ్మణులారా, జ్యోతిర్గణాల విచారణకు కారణాలు.
జ్జాప జప్యం భగవాన్మధ్యం ప్రాప్తే దివాకరే
సూర్యుడు మధ్యలోకి వచ్చినప్పుడు భగవంతుడు జపాన్ని పఠించాడు.
తే సర్వే నియతాత్మానస్తస్థుః ప్రాఞ్జలయస్తథా
అందరూ మనస్సును నియంత్రించి, చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు.
నీలకణ్ఠ నమస్తే ఽస్తు ఇత్యువాచ సదాగతిః
సదా మంగళకరుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ నీలకంఠా, నీకు నమస్కారం.'
వాలఖిల్యేతి విఖ్యాతాః పతఙ్గసహచారిణః
వాళ్లను వాలఖిల్యులు అని ప్రసిద్ధి, పక్షుల తోడుగా ఉంటారు.
తే స్మ పృచ్ఛన్తి వాయు చ వాయుపర్ణాంబు భోజనాః
వారు గాలిని అడిగారు, ఆయన గాలి, ఆకులు మాత్రమే భోజనం చేసేవాడు.
ఏతద్గుహ్యం పవిత్రాణాం పుష్ణం పుణ్యవిదాం వరః
ఇది పవిత్రుల మధ్య రహస్యంగా ఉండేది, ధర్మాన్ని తెలిసినవారికి ఇది వరమైంది.
తత్సర్వ శ్రోతుమిచ్ఛామస్త్వత్ప్రసాదాత్ప్రభఞ్జన
ఓ ప్రభంజన, నీ కృపతో మేము ఇది అంతా వినాలనుకుంటున్నాము.
శ్రోతుమిచ్ఛామహే దేవ తవ వక్త్రాద్విశేషతః
ఓ దేవా, మేము నీ నోటితో ప్రత్యేకంగా వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
వర్ణస్థానగతే వాయో వాగ్విధిః సంప్రవర్త్తతే
వాయువు అక్షరాల స్థలంలో ప్రవేశించినప్పుడు, మాట యొక్క కార్యం ప్రారంభమవుతుంది.